Nghị quyết 79/NQ-TW: "Cú hích" lịch sử tái định giá thị trường chứng khoán

Nghị quyết 79 sẽ tái định vị lại giá trị của các doanh nghiệp nhà nước trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Ảnh: Bảo San

Sự ra đời của Nghị quyết số 79-NQ/TW ngày 6/1/2026 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được giới tài chính ví như một "trục tọa độ mới" cho thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam. Không chỉ dừng lại ở những định hướng vĩ mô, Nghị quyết đã thiết lập các cơ chế truyền dẫn trực tiếp, khơi thông những điểm nghẽn kinh niên của khối doanh nghiệp Nhà nước (DNNN) và tạo ra dư địa tăng trưởng đột phá cho các nhóm ngành trụ cột.

Bước ngoặt từ tư duy "bảo tồn" sang "kiến tạo"

Trong nhiều năm qua, khối DNNN niêm yết luôn đối mặt với tình trạng định giá thấp (P/B, P/E thấp hơn mặt bằng chung) do rào cản về cơ chế quản lý vốn. Tư duy "bảo toàn vốn" vô hình trung khiến nhiều doanh nghiệp trở nên thụ động, khó bứt phá trong các dự án đầu tư lớn.

Nghị quyết 79 đã thay đổi hoàn toàn cục diện này khi xác định kinh tế Nhà nước là công cụ vật chất để định hướng và dẫn dắt nền kinh tế. Theo ông Nguyễn Thế Minh - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Yuanta Việt Nam, sự thay đổi này thể hiện qua việc tách bạch rõ ràng hai nhóm doanh nghiệp: Nhóm Chiến lược (năng lượng, tài chính ngân hàng, hạ tầng...) sẽ được Nhà nước tập trung nguồn lực xây dựng thành các tập đoàn mạnh; và Nhóm Thương mạ bao gồm các ngành nghề tư nhân làm tốt sẽ giảm tỷ lệ sở hữu xuống dưới 50% để thu hút quản trị tư nhân.

Cơ chế này không chỉ giúp DNNN "cởi trói" về mặt quản trị mà còn tạo ra sức hút lớn đối với dòng tiền đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức đang tìm kiếm sự minh bạch và hiệu quả.

Phân tích sâu hơn về tác động của Nghị quyết, các chuyên gia chỉ ra ba điểm chính sẽ trực tiếp tác động đến giá cổ phiếu trên sàn.

Thứ nhất là cơ chế giữ lại lợi nhuận để tái đầu tư. Đây là "món quà" lớn nhất dành cho các ngân hàng quốc doanh và các tập đoàn lớn. Thay vì phải nộp toàn bộ lợi nhuận và nguồn thu từ cổ phần hóa về ngân sách, doanh nghiệp hiện được phép giữ lại để tăng vốn điều lệ. Điều này trực tiếp giải quyết bài toán thiếu hụt vốn cấp 1, giúp các ngân hàng như VCB, BID, CTG nâng cao hệ số an toàn vốn (CAR) và mở rộng quy mô tín dụng.

Thứ hai là lộ trình thoái vốn "Dưới 50%". Quy định Nhà nước nắm giữ từ 50% vốn điều lệ trở xuống tại các doanh nghiệp thương mại không thuộc diện chiến lược sẽ kích hoạt một làn sóng thoái vốn mạnh mẽ trong giai đoạn 2026-2027. Những cái tên như FPT, Nhựa Tiền Phong (NTP), hay Dược Minh Hải (DMC) được dự báo sẽ có những biến động tích cực khi cơ cấu cổ đông thay đổi theo hướng đại chúng hơn.

Thứ ba là khai thác nguồn lực đất đai. Nghị quyết định hướng quản lý hiệu quả nguồn lực đất đai theo nguyên tắc thị trường. Đây là động lực cực lớn cho các doanh nghiệp sở hữu quỹ đất "khủng" như nhóm cao su (GVR, PHR, DPR) trong việc chuyển đổi mục đích sử dụng đất sang khu công nghiệp, tạo ra sự nhảy vọt về giá trị tài sản ròng (NAV).

4 nhóm ngành "vàng" hưởng lợi trực tiếp

Dựa trên nội dung Nghị quyết và phân tích từ các công ty chứng khoán như KBSV, Yuanta hay Agribank, có 4 nhóm ngành sẽ là tâm điểm của dòng tiền:

Đầu tiên phải kể đến nhóm ngân hàng quốc doanh. Với mục tiêu có ít nhất 3 ngân hàng lọt Top 100 châu Á vào năm 2030, các mã VCB, BID, CTG đang đứng trước cơ hội tăng trưởng quy mô tài sản từ 13-17% mỗi năm. Việc tháo gỡ nút thắt tăng vốn giúp nhóm này không chỉ là trụ đỡ thị trường mà còn là đầu tàu về hiệu quả sinh lời.

Tiếp đến là nhóm năng lượng và dầu khí. Đơn cử như PVN và EVN được giao vai trò dẫn dắt các dự án trọng điểm như điện gió ngoài khơi, điện hạt nhân và chuỗi dự án Lô B – Ô Môn. Những mã như GAS, PVS, PVD, PLX được hưởng lợi từ cơ chế rút ngắn thủ tục pháp lý và ưu tiên nguồn lực vốn.

Sau đó là nhóm công nghệ và viễn thông. Với định hướng nâng chi cho R&D lên 2% GDP và thúc đẩy kinh tế số, các doanh nghiệp như FPT hay nhóm Viettel (VGI, CTR) sẽ có môi trường thuận lợi để bứt phá trong các mảng công nghệ cao và trí tuệ nhân tạo.

Cuối cùng là nhóm bất động sản khu công nghiệp. Đặc biệt là các doanh nghiệp chuyển đổi từ đất nông nghiệp như Tập đoàn Công nghiệp Cao su Việt Nam (GVR). Với kế hoạch chuyển đổi 40.000 ha đất sang khu công nghiệp đến năm 2030, GVR được ví như một "mỏ vàng" đang chờ được định giá lại.

Định vị lại vị thế của kinh tế Nhà nước

Nhận định về triển vọng TTCK sau Nghị quyết 79, ông Vũ Duy Khánh - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Smart Invest cho rằng, trong ngắn hạn, kỳ vọng chính sách vẫn chưa phản ánh hết vào giá cổ phiếu. Tác động của Nghị quyết mang tính dài hạn, đặc biệt khi gắn với câu chuyện tăng vốn và nâng hạng thị trường. Những yếu tố này giúp nhóm doanh nghiệp 'gốc' nhà nước cải thiện ROE và được thị trường trả mức định giá cao hơn.

Đồng quan điểm, theo ông Nguyễn Anh Khoa - Giám đốc Phân tích Chứng khoán Agribank, thị trường mới dừng ở mức phản ánh kỳ vọng định hướng, chưa phải giá trị kinh tế đã thực hiện. Dư địa tăng giá vẫn còn nhưng sẽ mang tính phân hóa mạnh. Chỉ những doanh nghiệp thực sự cải thiện được năng lực quản trị và hiện thực hóa được các dự án đầu tư mới có thể duy trì đà tăng bền vững. 

Ở góc nhìn thận trọng hơn, chuyên gia Chứng khoán Sài Gòn – Hà Nội (SHS) lưu ý, sau giai đoạn hưng phấn ban đầu, thị trường sẽ bước vào pha định giá lại dựa trên khả năng cải thiện hiệu quả hoạt động của từng doanh nghiệp. Nhà đầu tư nên tập trung vào những 'ông lớn' có vai trò dẫn dắt và nền tảng cơ bản vững chắc."

Nghị quyết 79 không chỉ là một văn bản chính sách thuần túy mà là một chiến lược định vị lại vị thế của kinh tế nhà nước trong kỷ nguyên mới. Đối với TTCK, đây là "chìa khóa" để mở ra giá trị thực của những "người khổng lồ" vốn đã ngủ quên quá lâu trong những định giá thấp. Dòng tiền thông minh đang bắt đầu đổ về các cổ phiếu DNNN, khởi đầu cho một chu kỳ tái định giá lịch sử, góp phần đưa VN-Index chinh phục những cột mốc mới.