Cổ phiếu Thép vào chu kỳ mới với sự phân hóa rõ nét

Nội địa tiếp tục là trụ đỡ chính của tăng trưởng

Theo báo cáo ngành mới đây của Trung tâm Phân tích Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS Research), bức tranh chung của ngành Thép toàn cầu đang bước ra khỏi đáy chu kỳ 2025 với mức phục hồi khiêm tốn 1-3%, chủ yếu đến từ các nền kinh tế mới nổi như Ấn Độ, Đông Nam Á và Trung Đông, trong khi Trung Quốc và EU vẫn trong quá trình điều chỉnh cấu trúc.

Trong bối cảnh đó, thị trường thép Việt Nam được đánh giá có triển vọng tích cực hơn nhờ sự phục hồi bền bỉ của nhu cầu trong nước.

Dữ liệu 9 tháng năm 2025 cho thấy tiêu thụ thép nội địa tăng mạnh 27,1% so với cùng kỳ, đạt 19,5 triệu tấn, bù đắp phần lớn cho sự sụt giảm sâu của xuất khẩu do các biện pháp phòng vệ thương mại gia tăng trên toàn cầu.

Thị phần thép xây dựng. Nguồn: VCBS

Đáng chú ý, nhóm thép cán nóng (HRC) ghi nhận mức tăng trưởng nội địa tới 65% nhờ nhu cầu từ các ngành hạ nguồn và lợi thế thuế chống bán phá giá đối với HRC nhập khẩu.

Bước sang năm 2026, VCBS Research dự báo, tổng cung thép thô tại Việt Nam có thể đạt 25-26 triệu tấn, mức cao nhất trong nhiều năm, khi các dự án công suất lớn hoàn tất, đặc biệt là khu liên hợp Dung Quất 2 của Hòa Phát. Cùng với đó, giải ngân đầu tư công giai đoạn 2026–2030 và kỳ vọng phục hồi của thị trường bất động sản dân dụng sau khi được tháo gỡ pháp lý được xem là hai động lực then chốt thúc đẩy nhu cầu thép xây dựng và thép dẹt trong nước.

Ở góc độ chi phí, triển vọng năm 2026 tương đối thuận lợi cho biên lợi nhuận ngành. Theo nhận định của chuyên gia VCBS, giá quặng sắt tiếp tục xu hướng giảm về quanh 93 USD/tấn do nguồn cung mới từ dự án Simandou (Guinea) và nhu cầu Trung Quốc suy yếu, trong khi than luyện cốc cũng hạ nhiệt so với mức cao của năm 2025. Mặt bằng chi phí đầu vào ổn định, trong bối cảnh giá thép nội địa có xu hướng đi ngang hoặc nhích tăng nhẹ, tạo dư địa cải thiện lợi nhuận cho các doanh nghiệp có quy mô lớn và chủ động nguồn nguyên liệu.

Xuất khẩu còn nhiều thách thức, phân hóa rõ giữa các doanh nghiệp

Trái ngược với nội địa, xuất khẩu tiếp tục là điểm nghẽn lớn của ngành thép Việt Nam trong năm 2026. Báo cáo VCBS Research chỉ ra rằng, làn sóng phòng vệ thương mại đang lan rộng, đặc biệt tại EU, Mỹ và nhiều quốc gia Đông Nam Á, khiến sản lượng xuất khẩu thép Việt Nam năm 2025 giảm gần 40% và xu hướng này khó đảo chiều nhanh trong năm tới.

Tỷ trọng xuất khẩu đi EU của các doanh nghiệp niêm yết ngành Thép. Nguồn: VCBS

Đáng chú ý, thép Trung Quốc dù bị siết mạnh bởi thuế quan và rào cản kỹ thuật, vẫn duy trì mức xuất khẩu kỷ lục do áp lực dư cung nội địa. Từ đầu năm 2026, việc Trung Quốc áp dụng cơ chế cấp phép xuất khẩu đối với hàng trăm mã thép được kỳ vọng sẽ làm chậm dòng chảy thép giá rẻ, qua đó tạo "khoảng thở" nhất định cho thị trường nội địa Việt Nam. Tuy nhiên, trong trung hạn, cạnh tranh về giá và chất lượng từ thép Trung Quốc vẫn là yếu tố rủi ro khó lường.

Trong bức tranh phân hóa đó, lợi nhuận toàn ngành thép Việt Nam năm 2026 có thể tăng khoảng 22% so với năm trước, song phần lớn "miếng bánh" sẽ thuộc về các doanh nghiệp thượng nguồn, sở hữu lợi thế quy mô và sản xuất HRC. Hòa Phát (HPG) được đánh giá là doanh nghiệp hưởng lợi rõ nét nhất nhờ công suất HRC mở rộng, tỷ trọng tiêu thụ nội địa cao và "tấm khiên" phòng vệ thương mại đối với thép nhập khẩu. VCBS đưa ra khuyến nghị mua đối với HPG với giá mục tiêu 33.500 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức tăng kỳ vọng khoảng 22%.

Ở nhóm hạ nguồn, Hoa Sen (HSG) và Tôn Đông Á (GDA) được nhìn nhận có triển vọng hồi phục thận trọng hơn khi đã chủ động tái cơ cấu thị trường, giảm phụ thuộc vào xuất khẩu sang Mỹ và EU, đồng thời tăng cường khai thác kênh nội địa. Dù vậy, biên lợi nhuận của nhóm tôn mạ và ống thép vẫn chịu áp lực từ cạnh tranh gay gắt và biến động giá HRC đầu vào.

HSG được VCBS Research khuyến nghị mua với giá mục tiêu 19.800 đồng/cổ phiếu, phản ánh kỳ vọng cải thiện biên lợi nhuận khi doanh nghiệp đẩy mạnh thị trường nội địa và hưởng lợi từ mặt bằng chi phí đầu vào hạ nhiệt. Với GDA, VCBS Research đưa ra giá mục tiêu 19.500 đồng/cổ phiếu, tương ứng mức tăng kỳ vọng hơn 20%, dựa trên triển vọng tăng trưởng sản lượng nội địa và khả năng duy trì thị phần trong bối cảnh xuất khẩu còn nhiều rào cản.