Nghị quyết số 79-NQ/TW đang thay đổi điều gì trên thị trường chứng khoán Việt Nam?

Doanh nghiệp nhà nước trong lĩnh vực ngân hàng tiếp tục giữ vai trò trụ cột trên thị trường tài chính. Ảnh ST.

Trong bối cảnh Nghị quyết số 79-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế nhà nước được ban hành, với trọng tâm là nâng cao hiệu quả hoạt động, năng lực cạnh tranh và vai trò dẫn dắt của doanh nghiệp nhà nước trong các lĩnh vực then chốt của nền kinh tế, câu chuyện trên thị trường chứng khoán không nằm ở “tác động” theo nghĩa ngắn hạn.

Điều thị trường quan tâm hơn là việc định hướng này đang làm thay đổi cách nhìn và cách thức đánh giá đối với nhóm doanh nghiệp nhà nước, trong một khung tham chiếu nhấn mạnh hiệu quả, quản trị, công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình, đồng thời khẳng định nguyên tắc bình đẳng trước pháp luật giữa các khu vực kinh tế.

Khi chính sách trở thành nền tham chiếu dài hạn

Diễn biến thị trường chứng khoán trong nửa đầu tháng 1/2026 cho thấy VN-Index đã xác lập mặt bằng điểm số cao lên mốc lịch sử mới 1.900 điểm. Sau nhịp tăng này, thị trường ghi nhận sự phân hóa rõ nét giữa các nhóm cổ phiếu, phản ánh trạng thái lựa chọn có điều kiện của dòng tiền khi chỉ số vận động ở vùng điểm cao.

Theo dữ liệu tổng hợp của BSC Research, động lực tăng điểm của VN-Index trong giai đoạn gần đây chủ yếu vẫn đến từ nhóm cổ phiếu vốn hóa lớn, đặc biệt là các doanh nghiệp có vai trò hệ thống. Cùng với VHM và VIC, các cổ phiếu có vốn nhà nước như VCB, GAS, BID, CTG và GVR tiếp tục đóng góp phần lớn vào mức tăng của chỉ số, cho thấy cấu trúc dẫn dắt của thị trường chưa có sự thay đổi đáng kể.

Ở góc độ chính sách, Nghị quyết số 79-NQ/TW được ban hành nhằm xác lập rõ hơn vai trò của kinh tế nhà nước trong cấu trúc tăng trưởng dài hạn, đồng thời đặt ra yêu cầu nâng cao hiệu quả quản lý, khai thác và sử dụng nguồn lực, chống thất thoát, lãng phí, gắn với chuẩn mực quản trị hiện đại và minh bạch. Trong khung tham chiếu đó, diễn biến trên thị trường được nhìn nhận nhiều hơn như quá trình điều chỉnh cách đánh giá đối với nhóm doanh nghiệp trụ cột, thay vì phản ứng ngắn hạn trước thông tin chính sách.

Doanh nghiệp nhà nước: hưởng lợi gián tiếp và áp lực lớn hơn từ thị trường

Một điểm cần làm rõ là Nghị quyết số 79-NQ/TW không tạo ra lợi ích trực tiếp, tức thì cho từng doanh nghiệp cụ thể. Nghị quyết không hàm chứa các cơ chế ưu đãi ngắn hạn, cũng không đặt ra cam kết hỗ trợ tài chính trong ngắn hạn. Vì vậy, việc diễn biến giá cổ phiếu nhà nước cải thiện trong thời gian qua không nên được hiểu theo hướng “ưu đãi chính sách”.

Theo phân tích mới đây của BSC Research, đà tăng của thị trường đi kèm mức độ phân hóa cao khi chỉ một phần trong số các nhóm ngành ghi nhận diễn biến tích cực. Các nhóm dầu khí, tiện ích, bảo hiểm và hóa chất có xu hướng thu hút dòng tiền tốt hơn, trong khi nhiều nhóm mang tính chu kỳ như bán lẻ, dịch vụ công nghiệp, ô tô – phụ tùng ghi nhận sự chững lại. Diễn biến này cho thấy dòng tiền không lan tỏa theo chiều rộng, mà tập trung vào những ngành và doanh nghiệp gắn với vai trò trụ cột của nền kinh tế.

Trên thực tế thị trường, với các doanh nghiệp nhà nước đã niêm yết, việc vai trò được nhấn mạnh cũng đồng nghĩa với áp lực lớn hơn từ thị trường vốn. Không ít doanh nghiệp giữ vị thế đầu ngành, song hiệu quả hoạt động, tiến trình cải thiện quản trị và mức độ minh bạch thông tin vẫn là những yếu tố thường xuyên được nhà đầu tư đặt câu hỏi. Khi khu vực kinh tế nhà nước được xác định là lực lượng dẫn dắt trong các ngành, lĩnh vực then chốt, thị trường không chỉ nhìn vào quy mô hay vai trò lịch sử, mà ngày càng đòi hỏi khả năng chuyển hóa định hướng phát triển thành kết quả vận hành cụ thể.

Ở khía cạnh này, Nghị quyết số 79-NQ/TW đặt khu vực doanh nghiệp nhà nước dưới một chuẩn mực cao hơn về hiệu quả sử dụng vốn, quản trị hiện đại, công khai minh bạch và trách nhiệm giải trình – những yếu tố đang được thị trường phản ánh ngày càng rõ thông qua hành vi định giá.

Thị trường song hành với chính sách, “định giá lại” không đồng nghĩa tăng nóng

Câu hỏi đặt ra là thị trường đang đi trước hay đi sau chính sách. Thực tế cho thấy, thị trường chứng khoán thường đi trước ở khía cạnh kỳ vọng, nhưng lại đi sau ở khía cạnh hiện thực hóa kết quả.

Theo BSC Research, dòng vốn ngoại duy trì trạng thái mua ròng trong những tuần gần đây, với xu hướng tập trung vào các cổ phiếu vốn hóa lớn thuộc nhóm ngân hàng và năng lượng. Điều này cho thấy dòng tiền tổ chức ưu tiên yếu tố ổn định và vai trò hệ thống, thay vì tìm kiếm cơ hội tăng trưởng ngắn hạn.

Cách phản ứng này cho thấy thị trường đang đi song hành với định hướng chính sách, chứ không tạo ra kỳ vọng vượt trước hoặc tách rời khỏi lộ trình thực thi. Việc cổ phiếu nhà nước được “định giá lại”, vì thế, không đồng nghĩa với một chu kỳ tăng nóng, mà phản ánh quá trình sàng lọc ngày càng rõ nét.

Nhìn rộng hơn, sự thay đổi trong cách định giá nhóm cổ phiếu nhà nước phản ánh một bước chuyển trong tư duy của thị trường: từ việc tìm kiếm lợi nhuận nhanh sang việc đánh giá lại các trụ cột nền tảng của nền kinh tế. Trong bối cảnh VN-Index vận động ở mặt bằng điểm số cao, Nghị quyết số 79-NQ/TW đóng vai trò như một nền tham chiếu định hướng, góp phần định hình lại kỳ vọng dài hạn và khiến quá trình phân bổ dòng tiền diễn ra theo hướng chọn lọc và thận trọng hơn.