Mùa Đại hội đồng cổ đông 2026: Từ “tuân thủ” đến “bứt phá”

Ông Nguyễn Hoàng Dương – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước phát biểu tại Diễn đàn.

Diễn đàn được tổ chức ngày 10/3/2026, do Viện Thành viên Hội đồng Quản trị Việt Nam (VIOD) phối hợp cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) và Sở Giao dịch Chứng khoán Việt Nam (VNX) tổ chức. Đây là năm thứ ba diễn đàn được tổ chức trong khuôn khổ hợp tác chiến lược giữa VIOD và UBCKNN.

Sự kiện thu hút gần 1.000 đại biểu là lãnh đạo doanh nghiệp niêm yết, đại diện các quỹ đầu tư, tổ chức tài chính và chuyên gia trong nước và quốc tế, diễn ra đồng thời tại hai điểm cầu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Thị trường chứng khoán bước vào giai đoạn mới

Phát biểu tại Diễn đàn, ông Nguyễn Hoàng Dương – Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) cho rằng thời điểm tổ chức diễn đàn trùng với giai đoạn thị trường chứng khoán Việt Nam đang có nhiều chuyển biến tích cực.

Theo ông Dương, năm 2026 mở ra với nhiều tín hiệu khích lệ khi thị trường chứng khoán Việt Nam đang tiến gần hơn tới mục tiêu nâng hạng thị trường mới nổi. Đồng thời, việc hình thành các trung tâm tài chính quốc tế tại TP. Hồ Chí Minh và Đà Nẵng đang tạo thêm điều kiện để Việt Nam trở thành điểm đến của dòng vốn đầu tư quốc tế chất lượng cao.

Cùng với đó, Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam (VNCG Code) đã được ban hành đầu năm 2026, xây dựng trên nền tảng các chuẩn mực quản trị mới nhất của G20/OECD Principles of Corporate Governance 2023, mang lại một khung định hướng rõ ràng cho cộng đồng doanh nghiệp.

Theo ông Nguyễn Hoàng Dương, kinh nghiệm từ nhiều thị trường trong khu vực cho thấy khi dòng vốn quốc tế bắt đầu quan tâm đến một thị trường mới nổi, các nhà đầu tư không chỉ nhìn vào các chỉ số tài chính mà còn đánh giá rất kỹ cách doanh nghiệp được quản trị.

“Đại hội đồng cổ đông chính là nơi thể hiện rõ nhất mức độ minh bạch thông tin, chất lượng giải trình của hội đồng quản trị, văn hóa đối thoại với cổ đông cũng như khả năng truyền tải tầm nhìn và cam kết phát triển bền vững của doanh nghiệp,” ông Dương nhấn mạnh.

Theo ông, chủ đề “Tuân thủ hay Bứt phá – Hiệu quả hay Bền vững” phản ánh đúng câu hỏi mà nhiều doanh nghiệp đang đối diện. Tuân thủ là nền tảng quan trọng, nhưng nếu doanh nghiệp chỉ dừng lại ở việc đáp ứng các quy định thì sẽ khó tạo ra sự khác biệt trong mắt nhà đầu tư quốc tế. Ngược lại, những doanh nghiệp chủ động áp dụng các chuẩn mực quản trị tiên tiến và coi Đại hội đồng cổ đông là cơ hội đối thoại thực chất với cổ đông sẽ là những doanh nghiệp tạo dựng niềm tin và nâng cao sức hấp dẫn đối với dòng vốn dài hạn.

Khung pháp lý quản trị công ty đang được hoàn thiện

Cập nhật về những thay đổi trong khung pháp lý quản trị công ty, ông Lê Trung Hải – Phó Trưởng Ban Giám sát công ty đại chúng, UBCKNN cho biết giai đoạn 2025-2026 chứng kiến nhiều điều chỉnh quan trọng liên quan đến quản trị doanh nghiệp tại Việt Nam.

Các cập nhật khung pháp lý này được thể hiện thông qua việc sửa đổi Luật Doanh nghiệp 2025, Nghị định số 168/2025/NĐ-CP về đăng ký doanh nghiệp và đặc biệt là Nghị định số 245/2025/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung Nghị định số 155/2020/NĐ-CP hướng dẫn thi hành Luật Chứng khoán.

Theo ông Hải, một trong những điểm đáng chú ý của Luật Doanh nghiệp sửa đổi là bổ sung khái niệm “chủ sở hữu hưởng lợi”, qua đó giúp nhận diện cá nhân kiểm soát thực sự trong cấu trúc sở hữu doanh nghiệp và tăng cường minh bạch trong quản trị. Quy định mới cũng yêu cầu doanh nghiệp phải lưu trữ và cập nhật thông tin liên quan đến chủ sở hữu hưởng lợi, nhằm hỗ trợ cơ quan quản lý trong việc giám sát cấu trúc sở hữu và giảm rủi ro liên quan đến quản trị.

Bên cạnh đó, các quy định mới cũng siết chặt các hành vi kê khai vốn điều lệ không trung thực, đồng thời nhấn mạnh trách nhiệm cá nhân của người đại diện theo pháp luật khi gây ra thiệt hại cho doanh nghiệp. Việc chuyển trọng tâm trách nhiệm từ tổ chức sang cá nhân quản lý được kỳ vọng sẽ nâng cao tính trách nhiệm giải trình trong quản trị công ty.

Các cập nhật khung pháp lý về quản trị công ty tại diễn đàn.

Đối với công ty đại chúng, Nghị định số 245/2025/NĐ-CP đã sửa đổi một số quy định quan trọng nhằm tăng cường bảo vệ quyền lợi của cổ đông và nhà đầu tư. Trong đó có việc giới hạn số lượng công ty mà thành viên hội đồng quản trị có thể đồng thời tham gia nhằm hạn chế xung đột lợi ích; điều chỉnh quy định về số lượng thành viên HĐQT không điều hành để đảm bảo tính độc lập; và làm rõ trách nhiệm của từng thành viên HĐQT độc lập trong việc lập báo cáo đánh giá hoạt động của hội đồng quản trị.

Một điểm đáng chú ý khác là việc bổ sung quy định yêu cầu hội đồng quản trị phải thực hiện chi trả cổ tức theo nghị quyết đã được Đại hội đồng cổ đông thông qua, nhằm bảo vệ quyền lợi hợp pháp của cổ đông và hạn chế tình trạng chậm hoặc không thực hiện nghĩa vụ chi trả cổ tức.

Bên cạnh các thay đổi pháp lý, ông Hải cũng cập nhật về Bộ Nguyên tắc Quản trị Công ty Việt Nam (VNCG Code) 2026, được xây dựng trên cơ sở tham chiếu các chuẩn mực quản trị của OECD và các thông lệ quản trị trong khu vực ASEAN. Bộ nguyên tắc này đặt trọng tâm vào việc nâng cao chuẩn mực quản trị doanh nghiệp theo hướng tiệm cận các thị trường phát triển, đồng thời thúc đẩy việc áp dụng cơ chế “tuân thủ hoặc giải trình” đối với doanh nghiệp niêm yết.

VNCG Code 2026 cũng cập nhật nhiều nội dung mới như tăng cường minh bạch thông tin, mở rộng quản trị rủi ro sang các yếu tố môi trường – xã hội – biến đổi khí hậu, nâng cao vai trò của hội đồng quản trị trong giám sát chiến lược phát triển bền vững và củng cố hệ thống kiểm soát nội bộ của doanh nghiệp.

Đại hội đồng cổ đông – “thước đo niềm tin” và những đổi mới trong thực tiễn doanh nghiệp

Ở góc nhìn từ thực tiễn quản trị doanh nghiệp, ông Phan Lê Thành Long – Tổng Giám đốc VIOD cho rằng Đại hội đồng cổ đông ngày càng được nhà đầu tư coi là “thước đo niềm tin” đối với ban lãnh đạo doanh nghiệp.

Theo ông Long, tại các thị trường phát triển, nhà đầu tư thường đánh giá nhiều yếu tố thông qua kỳ họp đại hội cổ đông, bao gồm mức độ minh bạch thông tin, khả năng giải trình của hội đồng quản trị, quyền tham gia và biểu quyết của cổ đông cũng như chất lượng đối thoại giữa doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Một kỳ đại hội được tổ chức tốt không chỉ thể hiện ở việc tuân thủ quy định pháp lý mà còn phản ánh năng lực quản trị của doanh nghiệp. Việc chuẩn bị tài liệu đầy đủ trước đại hội, cung cấp thông tin kịp thời cho cổ đông, tạo điều kiện để cổ đông tham gia thảo luận và phản hồi rõ ràng các câu hỏi của cổ đông đều là những yếu tố được nhà đầu tư quan sát và đánh giá.

Theo ông Long, niềm tin của nhà đầu tư không được xây dựng chỉ trong một ngày đại hội mà là cả một quá trình liên tục trước, trong và sau đại hội. Vì vậy, Đại hội đồng cổ đông cần được nhìn nhận như một điểm kết nối quan trọng trong hành trình xây dựng uy tín và danh tiếng của doanh nghiệp trên thị trường.

Tại phiên tọa đàm “Doanh nghiệp niêm yết và câu hỏi: Tuân thủ hay Bứt phá – Hiệu quả hay Bền vững”, các diễn giả gồm ông Mai Thế Toàn - Chủ tịch HĐQT Tổng Công ty Cổ phần Khoan và Dịch vụ Khoan Dầu khí (PV Drilling), bà Trịnh Quỳnh Giao - Thành viên HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Quản lý Quỹ PVI (PVI AM) và ông Nguyễn Anh Tuấn - Giám đốc Tài chính Tập đoàn PAN đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong việc đổi mới cách tổ chức Đại hội cổ đông.

Phiên thảo luận do ông Phan Lê Thành Long và ông Vũ Quang Thịnh – Thành viên HĐQT VIOD, Thành viên HĐQT Dynam Capital điều phối tại hai đầu cầu Hà Nội và TP. Hồ Chí Minh.

Các diễn giả cho rằng nhiều doanh nghiệp đang bắt đầu thay đổi cách thức tổ chức Đại hội đồng cổ đông theo hướng minh bạch và tương tác hơn. Thay vì chỉ đọc báo cáo theo cách truyền thống, doanh nghiệp có thể sử dụng các hình thức trình bày trực quan như dashboard dữ liệu, video chiến lược hoặc các bản tóm lược thông tin để giúp cổ đông tiếp cận nội dung dễ dàng hơn.

Bên cạnh đó, việc ứng dụng công nghệ như biểu quyết điện tử (e-voting) và tham dự trực tuyến đang góp phần mở rộng khả năng tham gia của cổ đông, đặc biệt là các nhà đầu tư tổ chức và nhà đầu tư quốc tế.

Theo các chuyên gia, một kỳ Đại hội đồng cổ đông được tổ chức tốt không chỉ là hoạt động quản trị thường niên mà còn là sự kiện truyền thông chiến lược quan trọng của doanh nghiệp trong năm. Đây là thời điểm doanh nghiệp truyền tải tầm nhìn chiến lược ra thị trường, củng cố uy tín và xây dựng niềm tin với cộng đồng nhà đầu tư.

Trong bối cảnh thị trường chứng khoán Việt Nam đang hướng tới những chuẩn mực cao hơn và kỳ vọng lớn hơn từ nhà đầu tư quốc tế, việc nâng cao chất lượng quản trị doanh nghiệp ngày càng trở thành yếu tố then chốt. Khi đó, mỗi kỳ Đại hội cổ đông không chỉ là nghĩa vụ pháp lý phải thực hiện mà còn là cơ hội để doanh nghiệp khẳng định năng lực quản trị, củng cố niềm tin và tạo nền tảng cho sự phát triển bền vững trên thị trường vốn.