Thực tế cho thấy, việc chuyển đổi sang các mô hình “cảng xanh” không chỉ là xu hướng tất yếu nhằm đáp ứng các tiêu chuẩn phát triển bền vững, mà còn là giải pháp thiết thực giúp giảm sự phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch. Tại Tân Cảng - Cái Mép, toàn bộ hệ thống cẩu (100%) đã được chuyển sang vận hành bằng điện, góp phần cắt giảm đáng kể chi phí nhiên liệu cũng như lượng khí thải ra môi trường. Không dừng lại ở đó, cảng còn chủ động từng bước điện hóa phương tiện vận tải nội bộ, với việc đưa vào khai thác các xe đầu kéo chạy điện. Đây được xem là bước đi quan trọng trong lộ trình giảm phát thải carbon và hướng tới mục tiêu trung hòa khí thải trong dài hạn.
Tương tự, tại Cảng container Quốc tế Sài Gòn, việc sử dụng hoàn toàn cẩu bờ và cẩu tải chạy điện đã giúp tối ưu hóa hiệu quả sử dụng năng lượng, đồng thời giảm đáng kể lượng phát thải CO₂ ra môi trường. Đơn vị này cũng đang tích cực nghiên cứu và triển khai các giải pháp năng lượng tái tạo, điển hình là hệ thống điện mặt trời áp mái, nhằm đa dạng hóa nguồn cung năng lượng và giảm áp lực từ biến động giá xăng dầu.
Dù đạt được những kết quả bước đầu, quá trình chuyển đổi sang mô hình cảng xanh tại Việt Nam vẫn đối mặt với nhiều thách thức, đặc biệt là chi phí đầu tư ban đầu lớn và yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật. Do đó, để nhân rộng mô hình này, cần có sự hỗ trợ đồng bộ từ chính sách như ưu đãi tín dụng xanh, khuyến khích đầu tư năng lượng tái tạo và thúc đẩy chuyển giao công nghệ.
Trong dài hạn, việc phát triển hệ sinh thái logistics xanh – từ cảng biển, vận tải đến kho bãi – sẽ là chìa khóa giúp Việt Nam không chỉ giảm thiểu tác động từ biến động giá xăng dầu mà còn hướng tới mục tiêu phát triển bền vững. “Cảng xanh” vì thế không còn là lựa chọn, mà đang dần trở thành yêu cầu tất yếu đối với ngành logistics trong kỷ nguyên kinh tế xanh và năng lượng sạch.
Đây cũng chính là nội dung trọng tâm được đề cập trong chương trình Hành trình Net Zero phát sóng ngày 24/3 vừa qua. Chương trình đã phản ánh rõ nét những nỗ lực chuyển đổi xanh của ngành logistics Việt Nam, từ việc điện hóa thiết bị tại cảng, ứng dụng công nghệ thông minh cho đến phát triển năng lượng tái tạo trong vận hành. Chương trình có sự đồng hành của Tổng Công ty Khí Việt Nam – CTCP (PV GAS). Thông qua các câu chuyện thực tế và góc nhìn từ doanh nghiệp, chương trình góp phần lan tỏa nhận thức về vai trò của phát triển bền vững trong bối cảnh giá năng lượng biến động.
