Cùng nghe dân nói, cùng giải quyết việc dân từ những phiên tiếp dân đặc biệt của Bí thư, Chủ tịch

Các vụ việc được Trung ương và địa phương tiếp công dân trực tuyến. Ảnh: Lan Anh

Không nói nhiều, họp nhiều, quan trọng nhất vẫn là kết quả

Sau những phiên tiếp công dân trực tuyến liên tiếp tại Lào Cai và Thái Nguyên, trao đổi với phóng viên Báo Thanh tra, Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp cho rằng điều đáng chú ý không chỉ nằm ở việc giải quyết một số vụ việc cụ thể, mà quan trọng hơn là đang hình thành một cách làm mới. Từ chỉ đạo quyết liệt của Thanh tra Chính phủ đến sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương, từ xử lý từng vụ việc đến hoạch định chính sách trên phạm vi rộng hơn, tiếp công dân trực tuyến đang cho thấy nhiều thay đổi trong tư duy phục vụ người dân.

Ông Điệp chia sẻ, thời gian qua, tinh thần chỉ đạo của Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Quốc Đoàn thể hiện rất rõ thông qua phương châm “6 rõ”: Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian, rõ thẩm quyền, rõ sản phẩm. Điều quan trọng của cách làm này không phải ở số lượng các cuộc họp hay số lượng văn bản được ban hành, mà là kết quả cuối cùng sau chỉ đạo.

“Tổng Thanh tra không nói nhiều, không họp nhiều, quan trọng nhất vẫn là kết quả”, ông Điệp nhấn mạnh.

Theo ông, nếu nhìn riêng các cuộc tiếp công dân trực tuyến vừa qua như những sự kiện đơn lẻ thì sẽ khó thấy hết ý nghĩa của vấn đề. Bởi phía sau đó là cả một quá trình chuẩn bị, từ chủ trương, cơ chế đến hạ tầng tổ chức thực hiện.

Việc triển khai tiếp công dân trực tuyến không xuất hiện một cách đột ngột mà là sự tiếp nối của nhiều chủ trương lớn. Từ Nghị quyết số 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia; Kết luận số 107-KL/TW của Bộ Chính trị về tiếp tục tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo, kiến nghị, phản ánh; đến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ về triển khai mô hình tiếp công dân trực tuyến, đến Văn bản 1186/TTCP-BTCDTW ngày 24/4/2026 gửi Chủ tịch UBND các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương về việc triển khai thực hiện tiếp công dân trực tuyến. Tất cả đều hướng tới mục tiêu đưa chuyển đổi số đi vào những lĩnh vực gắn trực tiếp với người dân.

Theo ông Điệp, tiếp công dân trực tuyến không đơn thuần là chuyện lắp thêm thiết bị hay xây dựng thêm một hệ thống kết nối.

“Cái quan trọng là phải thay đổi cách làm. Tiếp công dân trực tuyến không phải thay thế trách nhiệm tiếp dân trực tiếp mà tạo điều kiện để người dân được tiếp cận cơ quan Nhà nước thuận lợi hơn”, ông nói.

Chính từ tinh thần đó, chỉ trong thời gian ngắn, sau quá trình phối hợp giữa Ban Tiếp công dân Trung ương và các địa phương, liên tiếp diễn ra ba cuộc tiếp công dân trực tuyến với quy mô và tính chất rất đặc biệt: Một cuộc do Chủ tịch UBND tỉnh Lào Cai chủ trì; một cuộc do Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai chủ trì và một cuộc do Bí thư Tỉnh ủy Thái Nguyên chủ trì.

Đáng chú ý hơn, cả Chủ tịch và hai Bí thư đều là lần đầu tiên thực hiện tiếp công dân theo Quy định số 11 của Bộ Chính trị nhưng lựa chọn hình thức trực tuyến, kết nối giữa các điểm cầu từ Trung ương đến địa phương.

“Đặc biệt, hai cuộc tiếp của hai Bí thư Tỉnh ủy trong cùng một ngày cho thấy tiếp công dân trực tuyến có rất nhiều lợi ích. Khoảng cách địa lý được rút ngắn, thời gian đi lại giảm xuống, đồng thời tạo điều kiện để nhiều cơ quan cùng tham gia giải quyết vụ việc ngay tại thời điểm phát sinh”, ông Điệp nhận định.

Từ một vụ việc của người dân đến câu chuyện của cả hệ thống

Theo ông Nguyễn Hồng Điệp, điều đáng chú ý ở các cuộc tiếp công dân vừa qua không nằm ở số lượng vụ việc được đưa ra xem xét mà nằm ở cách lựa chọn vụ việc.

Các địa phương không chọn những vụ việc đơn giản hoặc dễ xử lý mà lựa chọn những trường hợp khó nhất, kéo dài nhất, liên quan trực tiếp đến đời sống và sinh kế của người dân. Trong đó có nhiều trường hợp là đồng bào dân tộc thiểu số, hộ nghèo hoặc người dân ở các địa bàn đặc biệt khó khăn.

Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương Nguyễn Hồng Điệp. Ảnh: Lan Anh

Tại Thái Nguyên, trường hợp được lựa chọn không chỉ là giải quyết chính sách cho một cá nhân. “Đồng chí Bí thư không chỉ giải quyết chế độ cho một người mà lấy đó để nghiên cứu, đánh giá rộng hơn”, ông Điệp chia sẻ.

Ông Điệp chia sẻ, ngay sau buổi tiếp dân, chỉ một ngày sau, tỉnh đã tổ chức cuộc họp với Bí thư cấp ủy các địa phương để xem xét nhiều nội dung, trong đó có việc rà soát xóa nhà dột nát, đánh giá lại tiêu chí hộ nghèo, hộ cận nghèo để xây dựng chính sách phù hợp hơn.

Điều đó cho thấy từ một trường hợp cụ thể, địa phương không chỉ xử lý một vụ việc riêng lẻ mà đang tìm cách nhìn rộng hơn để xây dựng giải pháp cho cả hệ thống.

“Không những có mốc thời gian cụ thể mà căn cứ vào kết quả tiếp công dân, ý kiến của cơ quan hữu quan và ý kiến của chính người dân để hoạch định, chỉ đạo các cơ quan chức năng xây dựng chính sách không chỉ giải quyết khiếu nại, tố cáo của người dân mà phù hợp hơn với điều kiện chung trên toàn hệ thống”, ông Điệp nói.

Trong khi đó, tại Lào Cai, các vụ việc được đưa ra xem xét đều là những vụ việc kéo dài nhiều năm, liên quan đến đất đai, bố trí tái định cư và sinh kế của người dân.

Theo ông Nguyễn Hồng Điệp, điều gây ấn tượng mạnh nhất không chỉ là kết luận xử lý mà còn là thái độ của người đứng đầu.

Ông nhắc lại cách Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai Dương Quốc Huy xử lý một vụ việc kéo dài liên quan đến đất đai nông, lâm trường.

“Một trong những thái độ rất cầu thị của đồng chí Dương Quốc Huy là nhận lỗi ngay với trách nhiệm của người đứng đầu, công khai xin lỗi công dân vì việc kéo dài khiến người dân bức xúc”, ông Điệp nói.

Theo ông, ở đó có thể nhìn thấy rất rõ bốn yếu tố: Công khai, dân chủ, cầu thị và sẵn sàng nhận trách nhiệm. Nhưng điều quan trọng là trách nhiệm không dừng lại ở lời nói.

Sau đó, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai đã yêu cầu các cơ quan chức năng phải giải quyết ngay theo mốc thời gian cụ thể; yêu cầu kiểm điểm trách nhiệm; đồng thời giao Ban Nội chính Tỉnh ủy theo dõi, kiểm tra, đôn đốc quá trình thực hiện; trường hợp phát hiện dấu hiệu vi phạm thì đề xuất xử lý cán bộ.

“Đó chính là tinh thần 6 rõ mà Thanh tra Chính phủ đang triển khai: Rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thời gian và phải có kết quả cuối cùng”, ông Điệp nhận định.

Đáng chú ý hơn, sau buổi tiếp dân, Bí thư Tỉnh ủy Lào Cai cũng đã chỉ đạo bố trí kế hoạch tiếp công dân tại cơ sở ngay trong tháng tiếp theo, tiếp tục đưa hoạt động tiếp dân đến gần hơn với người dân.

Các điểm cầu từ Trung ương, tỉnh, xã/ phường. Ảnh: Lan Anh

Khi Trung ương và địa phương cùng làm, cùng thống nhất

Theo ông Nguyễn Hồng Điệp, một trong những thay đổi lớn nhất mà mô hình tiếp công dân trực tuyến đang tạo ra là hình thành một cách phối hợp mới. “Trung ương và địa phương cùng làm, cùng thống nhất”.

Ông cho rằng trước đây nhiều vụ việc thường xử lý theo từng cấp, từng khâu riêng biệt. Tuy nhiên, với mô hình trực tuyến, các cơ quan có thể cùng nghe công dân trình bày, cùng trao đổi, cùng thống nhất phương án xử lý ngay trong quá trình tiếp dân.

Theo Trưởng Ban Tiếp công dân  Trung ương, người dân không chỉ cần một câu trả lời mà cần nhìn thấy trách nhiệm và sự thống nhất trong quá trình giải quyết.

Điều đáng chú ý là trong điều kiện nắng nóng gay gắt, cả hai địa phương đều xảy ra sự cố mất điện. Tuy nhiên việc tiếp dân không bị gián đoạn. Có thời điểm các đơn vị phải sử dụng điện thoại để tiếp tục kết nối trong khi chờ khắc phục sự cố. “Đấy là thái độ vì dân”, ông Điệp nói.

“Chủ tịch UBND tỉnh đã tiếp trực tuyến, Bí thư Tỉnh ủy đã tiếp trực tuyến thì không có lý do gì cấp dưới lại không tiếp trực tuyến”, ông nhấn mạnh thêm.

“Chúng tôi sẵn sàng kết nối ngay. Người dân không nhất thiết phải ra Trụ sở Tiếp công dân Trung ương mà vẫn có thể trao đổi, làm việc với cơ quan Trung ương ngay tại địa phương”, ông Điệp khẳng định.

Bên cạnh đó, ông cũng đề nghị các tỉnh tăng cường trao đổi thông tin thường xuyên với Trụ sở Tiếp công dân Trung ương, đặc biệt là các quyết định giải quyết, kết quả rà soát và thông tin chỉ đạo xử lý vụ việc để phục vụ công tác phối hợp, đối thoại và tuyên truyền.

Ông Điệp cho biết thêm, một điểm đáng chú ý tại các buổi tiếp dân vừa qua là sau khi kết thúc buổi làm việc, cả hai Bí thư Tỉnh ủy đều đã chỉ đạo ngay các cơ quan chức năng của địa phương tiếp thu các ý kiến, đề xuất của Ban Tiếp công dân Trung ương liên quan đến việc triển khai tiếp công dân trực tuyến; đồng thời tăng cường phối hợp, thường xuyên cập nhật, trao đổi thông tin trong quá trình xử lý vụ việc.

Theo ông Điệp, đây là vấn đề rất quan trọng bởi tiếp công dân trực tuyến không chỉ dừng ở việc kết nối hệ thống hay tổ chức một buổi làm việc trực tuyến, mà điều cần hơn là duy trì cơ chế phối hợp thường xuyên, liên tục giữa Trung ương và địa phương để theo dõi quá trình giải quyết vụ việc từ đầu đến cuối, bảo đảm thống nhất trong xử lý.

Một điểm đáng ghi nhận nữa là cả bốn vụ việc được hai Bí thư Tỉnh ủy trực tiếp xem xét, xử lý đều nhận được sự đồng thuận và hài lòng từ phía người dân. Theo ông, sự đồng thuận ấy không chỉ đến từ kết quả xử lý cuối cùng mà còn đến từ thái độ lắng nghe, đối thoại, sự công khai, cầu thị và tinh thần trách nhiệm của người đứng đầu trong suốt quá trình giải quyết vụ việc.

“Đó cũng chính là tinh thần vì dân, nghe dân nói, nói dân hiểu, làm dân tin”, ông Điệp chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Hồng Điệp, một trong những thay đổi lớn nhất mà mô hình tiếp công dân trực tuyến đang tạo ra là hình thành một cách phối hợp mới. “Trung ương và địa phương cùng làm, cùng thống nhất”. Ảnh: Lan Anh

Có thể nói, theo Trưởng Ban Tiếp công dân Trung ương, điều quan trọng nhất mà các cuộc tiếp công dân vừa qua mang lại không chỉ là giải quyết được một số vụ việc cụ thể mà còn đang mở ra một chuẩn mực phục vụ mới, nơi trách nhiệm của người đứng đầu được thể hiện rõ hơn, sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương chặt chẽ hơn, còn người dân có thể nhìn thấy rõ cách các cơ quan Nhà nước cùng nhau xử lý vấn đề.

“Hy vọng thời gian tới các địa phương sẽ triển khai mạnh hơn nữa, bởi tiếp công dân trực tuyến không chỉ là công nghệ mà là một phương thức phục vụ người dân hiệu quả hơn”, ông Nguyễn Hồng Điệp bày tỏ./.