Trong bối cảnh chuyển đổi số mạnh mẽ cùng sự bùng nổ của AI, việc xây dựng khuôn khổ quản trị minh bạch, có trách nhiệm và hội nhập với các chuẩn mực quốc tế đang trở thành vấn đề sống còn đối với các tổ chức tín dụng.
Ngày 21/7, tại Hà Nội, Ủy ban Rủi ro trực thuộc Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam (VNBA) phối hợp cùng Vietcombank tổ chức Diễn đàn thường niên Ủy ban Rủi ro năm 2026 với chủ đề “Nâng cao năng lực quản trị rủi ro ngân hàng trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập các chuẩn mực quốc tế”.
Quang cảnh diễn đàn
Tham dự diễn đàn, về phía Ngân hàng Nhà nước Việt Nam có: Ông Đoàn Thái Sơn, Phó Thống đốc thường trực; cùng đại diện lãnh đạo một số đơn vị, vụ, cục chức năng.
Về phía Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam có: TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký; ông Lê Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Thành viên HĐQT VietinBank; ông Trần Phương, Trưởng Ban Kiểm tra Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Chủ nhiệm Ủy ban Chính sách, Phó Tổng Giám đốc BIDV; bà Nguyễn Thị Phương, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Pháp chế, Phó Trưởng Khối Pháp chế và Xử lý nợ BIDV; ông Nguyễn Đình Đức, Chủ nhiệm Câu lạc bộ Tài chính tiêu dùng; các thành viên Ủy ban Rủi ro; cùng đại diện các tổ chức hội viên Hiệp hội.
Phát biểu khai mạc diễn đàn, TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam nhận định: “Ngành Ngân hàng Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi mạnh mẽ dưới tác động sâu sắc của chuyển đổi số, trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn, điện toán đám mây và hệ sinh thái tài chính số”.
TS. Đào Minh Tú, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam
Sự chuyển dịch này vừa mang lại cơ hội tiết giảm chi phí, tạo bứt phá cho các mô hình kinh doanh, vừa đi kèm những “thách thức khổng lồ”. Theo Báo cáo Chi phí vi phạm dữ liệu năm 2025 của IBM, chi phí trung bình cho mỗi vụ vi phạm dữ liệu toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 4,9 triệu USD. Đây là minh chứng rõ nhất cho thấy an ninh mạng đang trở thành rủi ro hàng đầu đối với ngành tài chính - ngân hàng
Trong bối cảnh đó, việc củng cố khung pháp lý và áp dụng các chuẩn mực quốc tế trở thành yêu cầu cấp thiết hơn bao giờ hết.
TS. Đào Minh Tú, cho biết, Luật Các TCTD sửa đổi năm 2024 đã đặt ra yêu cầu đối với TCTD trong việc tăng cường quản trị rủi ro và đảm bảo an toàn hệ thống trong hoạt động ngân hàng hiện đại. Để cụ thể hóa, vừa qua, Ngân hàng Nhà nước đã ban hành Thông tư số 14/2025/TT-NHNN ngày 30/6/2025 quy định tỷ lệ an toàn vốn đối với ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, Thông tư số 83/2025/TT-NHNN ngày 31/12/2025 quy định về hệ thống kiểm soát nội bộ của ngân hàng thương mại, chi nhánh ngân hàng nước ngoài. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước cũng đang trong quá trình sửa đổi, bổ sung một số điều của Thông tư 22/2019/TT-NHNN quy định các giới hạn, tỷ lệ bảo đảm an toàn trong hoạt động của ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.
“Đây là cơ sở pháp lý quan trọng để hệ thống ngân hàng Việt Nam đang từng bước tiếp cận các thông lệ quản trị theo Basel III và các chuẩn mực quốc tế khác”, TS. Đào Minh Tú nhấn mạnh.
Ông Lê Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro, Hội đồng Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam, Thành viên HĐQT VietinBank
Đồng quan điểm, ông Lê Thanh Tùng, Chủ nhiệm Ủy ban Rủi ro Hiệp hội Ngân hàng Việt Nam cho rằng, các quy định mới và dự thảo Thông tư thay thế Thông tư 22/2019/TT-NHNN từng bước đưa hoạt động ngân hàng tiệm cận chuẩn mực Basel III, góp phần nâng cao năng lực quản trị rủi ro, bảo đảm an toàn hệ thống và tạo nền tảng để các tổ chức tín dụng tăng cường năng lực cạnh tranh, hội nhập sâu rộng với thị trường tài chính quốc tế.
Bên cạnh các cơ hội, ông Lê Thanh Tùng nhấn mạnh thêm, các quy định mới của NHNN cũng đặt ra những thách thức, đòi hỏi các TCTD cần tăng cường đầu tư nguồn lực về vốn, công nghệ, dữ liệu, mô hình và đội ngũ nhân sự.
Tại diễn đàn, 3 trụ cột quản trị rủi ro đã được định hình rõ nét: Đầu tiên là quản lý rủi ro thanh khoản, nơi các ngân hàng phải đối mặt với áp lực huy động vốn lớn và sự dịch chuyển sang các chỉ số an toàn tiệm cận Basel III; Thứ hai là rủi ro an ninh mạng, lĩnh vực không còn là vấn đề kỹ thuật đơn thuần, mà đã trở thành rủi ro quản trị sống còn trước sự tinh vi của các cuộc tấn công và sự phụ thuộc vào bên thứ 3; Thứ ba là rủi ro mô hình, đặc biệt là các mô hình AI. Với xu thế AI được ứng dụng rộng rãi từ quản lý rủi ro đến chăm sóc khách hàng, việc thiết lập một cơ chế quản trị toàn diện là không thể trì hoãn.
“Năng lực cạnh tranh của một ngân hàng trong giai đoạn mới không chỉ đo bằng quy mô tài sản hay tốc độ tăng trưởng, mà được định đoạt bởi khả năng nhận diện, kiểm soát các loại rủi ro mới. Một hệ thống phát triển bền vững phải cân bằng được giữa đổi mới sáng tạo và kỷ luật quản trị rủi ro nghiêm ngặt. Đó chính là nền tảng vững chắc để củng cố niềm tin của khách hàng, nhà đầu tư và nâng cao vị thế của ngành Ngân hàng Việt Nam trên trường quốc tế”, TS. Đào Minh Tú khẳng định.
