Gần 20 triệu dữ liệu cá nhân bị mua bán trái phép, chỉ một lần cung cấp căn cước công dân hoặc quét khuôn mặt theo yêu cầu của các đối tượng giả danh hỗ trợ vay vốn, người dân có thể vô tình để lộ danh tính, tạo điều kiện cho tội phạm mở tài khoản ngân hàng trái phép phục vụ hoạt động lừa đảo, rửa tiền.
Một người đàn ông tên H từng là chủ doanh nghiệp, sau khi rơi vào tình trạng nợ xấu, đã tìm đến một đơn vị quảng cáo hỗ trợ vay vốn cho khách hàng có lịch sử tín dụng không tốt. Tin tưởng vì đơn vị này có văn phòng làm việc trực tiếp, ông chủ động liên hệ và được yêu cầu mang theo căn cước công dân để kiểm tra hồ sơ. Sau khi thông báo hồ sơ đủ điều kiện vay, các đối tượng hướng dẫn ông H quét khuôn mặt để hoàn tất thủ tục giải ngân. Tin rằng đây là quy trình thông thường, ông đã làm theo mà không hề biết dữ liệu định danh của mình đang bị lợi dụng.
"Tôi muốn vay khoảng 300 triệu đồng. Họ nói hồ sơ đã được duyệt và chỉ cần thực hiện thêm các thủ tục xác thực để giải ngân trong một đến hai ngày nên tôi hoàn toàn tin tưởng làm theo", ông H chia sẻ.
Chỉ đến khi nhận được thông báo của cơ quan công an để phục vụ điều tra một vụ việc liên quan đến hoạt động rửa tiền, ông H mới bàng hoàng biết rằng dữ liệu sinh trắc học của bản thân đã bị khai thác để mở hàng loạt tài khoản ngân hàng. Từ người đi vay với mong muốn vượt qua khó khăn tài chính, ông bất ngờ bị điều tra do tài khoản cá nhân liên quan đến hoạt động rửa tiền.
Đây là một trong những sự việc vừa được phản ánh trong chương trình Cảnh giác 247 phát sóng ngày 18/7, do Đài Truyền hình Việt Nam (VTV) phối hợp với Ngân hàng Thương mại TNHH MTV Kỷ Nguyên Thịnh Vượng (GPBank - thành viên trong hệ sinh thái VPBank) và Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05 - Bộ Công an) thực hiện.
Ngày 16/4/2026, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã khởi tố vụ án, khởi tố 9 bị can liên quan đến hành vi thu thập, mua bán trái phép thông tin tài khoản ngân hàng. Các đối tượng núp bóng cơ sở hỗ trợ tài chính để dụ dỗ khách hàng cung cấp căn cước công dân, dữ liệu khuôn mặt và thông tin cá nhân, sau đó tự ý mở tài khoản ngân hàng, ví điện tử rồi bán để thu lợi.
Vụ việc của ông H cũng cho thấy thủ đoạn lừa đảo đã thay đổi khi các hàng rào bảo mật của ngành ngân hàng ngày càng được siết chặt. Trước đây, các đối tượng thường làm giả giấy tờ để mở tài khoản ngân hàng. Tuy nhiên, từ ngày 1/7/2024, khi các ngân hàng triển khai đối chiếu sinh trắc học với dữ liệu trên chip căn cước công dân hoặc VNeID, việc giả mạo danh tính không còn dễ dàng như trước. Khó có thể vượt qua hàng rào công nghệ, các đối tượng chuyển sang dẫn dụ nạn nhân tự quét khuôn mặt dưới danh nghĩa hỗ trợ vay vốn hoặc xóa nợ xấu để mở tài khoản trái phép ngay trên danh tính của họ.
Theo bà Hoàng Thị Thúy Hà, Giám đốc Khối Vận hành GPBank, các lời mời chào xóa lịch sử nợ xấu, mở thẻ hay nâng hạn mức tín dụng chỉ bằng việc cung cấp căn cước công dân và quét khuôn mặt đều tiềm ẩn dấu hiệu lừa đảo, người dân cần đặc biệt cảnh giác.
Bà Hoàng Thị Thúy Hà, Giám đốc Khối Vận hành GPBank
“Việc quảng cáo có thể xóa lịch sử nợ xấu trên hệ thống CIC hoặc chỉ cần cung cấp căn cước công dân, quét khuôn mặt có thể nâng hạn mức tín dụng, cấp khoản vay là không đủ cơ sở. Tại GPBank, mọi quyết định cấp tín dụng đều phải trải qua quy trình thẩm định khép kín và không có bất kỳ cá nhân nào có thể can thiệp trái quy định”, bà Hoàng Thị Thúy Hà, Giám đốc Khối Vận hành GPBank cho biết.
Các cơ quan chức năng khuyến cáo người dân tuyệt đối không cho mượn sim chính chủ; không bán hoặc cho thuê tài khoản ngân hàng; không cung cấp mã OTP và không quét khuôn mặt theo yêu cầu của người lạ dưới bất kỳ hình thức nào. Trong thời đại số, dữ liệu cá nhân không chỉ là thông tin mà còn là định danh số, chỉ một lần mất cảnh giác cũng có thể kéo theo những hệ lụy pháp lý nghiêm trọng.
