Chủ động bố trí vốn cho dự án trọng điểm, tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên cho an sinh

Năm 2026, tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên ngoài phần dành cho cải cách tiền lương để thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Ảnh: internet

Thông tư số 133/2025/TT-BTC của Bộ Tài chính đã hướng dẫn cụ thể việc tổ chức điều hành dự toán chi ngân sách nhà nước năm 2026, bảo đảm chặt chẽ, đúng pháp luật, gắn với kỷ luật tài chính và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Chủ động bố trí vốn cho dự án trọng điểm

Theo Thông tư trên, đối với nguồn vốn vay ODA và vốn vay ưu đãi, việc quản lý, sử dụng được thực hiện đúng theo hình thức cấp phát từ ngân sách trung ương hoặc cho vay lại đối với ngân sách địa phương, theo quy định tại Quyết định số 2638/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ.

Với nguồn vốn viện trợ không hoàn lại của nước ngoài, các bộ, cơ quan trung ương và địa phương căn cứ dự toán được giao để phân bổ chi tiết cho từng chương trình, dự án theo đúng danh mục, mức vốn và các quyết định tiếp nhận, văn kiện viện trợ đã ký kết. Trường hợp phát sinh nhu cầu chi vượt dự toán hoặc phát sinh khoản viện trợ mới, việc xử lý thực hiện theo đúng thẩm quyền và quy định hiện hành.

Thông tư yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chủ động bố trí vốn ngay từ đầu năm cho các dự án, công trình quan trọng, nhất là dự án quan trọng quốc gia, dự án đầu tư công đặc biệt, khẩn cấp; các dự án đường bộ cao tốc chuyển tiếp hoàn thành trong năm 2026; các dự án khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; các công trình đê điều, thủy lợi, phòng chống thiên tai, dịch bệnh, ứng phó biến đổi khí hậu, khắc phục hậu quả thiên tai và các dự án di dân ra khỏi vùng có nguy cơ cao...

Cùng với đó, các cơ quan phải thường xuyên kiểm tra, theo dõi, đánh giá tiến độ thực hiện và giải ngân, kịp thời phát hiện, xử lý hoặc báo cáo cấp có thẩm quyền tháo gỡ khó khăn, vướng mắc. Thực hiện điều chuyển kế hoạch vốn trong phạm vi tổng mức vốn năm 2026 được giao từ các dự án chậm giải ngân, kém hiệu quả sang các dự án có tiến độ tốt nhưng chưa được bố trí đủ vốn.

Quản lý chặt chi ngân sách, tăng tiết kiệm cho an sinh xã hội

Đối với các khoản chi bằng ngoại tệ, các bộ, cơ quan trung ương thực hiện phân bổ, giao và rút dự toán theo đúng tỷ giá lập dự toán năm 2026; việc thanh toán, chi trả bảo đảm trong phạm vi dự toán chi bằng nội tệ đã giao. Trường hợp phát sinh nhu cầu chi ngoại tệ lớn hơn dự toán đã được kiểm tra phân bổ, các bộ, cơ quan trung ương phải có văn bản lấy ý kiến Bộ Tài chính trước khi thực hiện.

Thông tư cũng yêu cầu quản lý chặt chẽ các khoản chi ngân sách nhà nước, giải ngân trong phạm vi kế hoạch được giao, vay nợ trong hạn mức cho phép; chỉ ứng trước dự toán theo đúng quy định. Đồng thời, tăng cường kiểm tra, thanh tra việc chấp hành quy định về đấu thầu, mua sắm tài sản công; kịp thời xử lý các trường hợp chi sai chính sách, chế độ, nhất là các khoản chi liên quan đến an sinh xã hội, giảm nghèo.

Đặc biệt, các bộ, ngành, địa phương phải thực hiện tiết kiệm triệt để chi thường xuyên, nhất là chi hội nghị, hội thảo, khánh tiết, đi nghiên cứu, khảo sát nước ngoài; tiết kiệm thêm 10% chi thường xuyên (ngoài phần tiết kiệm để tạo nguồn cải cách tiền lương) để thực hiện các chính sách an sinh xã hội. Việc sắp xếp chi ngân sách phải bảo đảm đủ nguồn cho cải cách tiền lương, chính sách an sinh xã hội, không để xảy ra tình trạng nợ lương, nợ các khoản chi cho con người.

Đối với các địa phương, trường hợp phát sinh nhiệm vụ chi cấp bách về phòng, chống thiên tai, thảm họa, dịch bệnh, quốc phòng, an ninh ngoài dự toán, sau khi đã sử dụng hết dự phòng ngân sách mà vẫn chưa đủ nguồn, Ủy ban nhân dân cấp tỉnh được quyết định sử dụng Quỹ dự trữ tài chính theo đúng quy định. Đồng thời, nếu các nguồn thu gắn với nhiệm vụ chi cụ thể bị giảm so với dự toán và không có khả năng bù đắp, địa phương phải chủ động rà soát, cắt giảm hoặc giãn tiến độ các dự án đã bố trí từ các nguồn thu này, bảo đảm cân đối ngân sách địa phương năm 2026.

Các quy định trên sẽ góp phần nâng cao hiệu quả điều hành chi ngân sách nhà nước năm 2026, bảo đảm phân bổ nguồn lực có trọng tâm, trọng điểm; vừa thúc đẩy tiến độ các nhiệm vụ, dự án quan trọng, vừa tăng dư địa cho an sinh xã hội, qua đó củng cố kỷ luật tài chính và hỗ trợ ổn định kinh tế - xã hội trong bối cảnh mới.