Thanh tra Hưng Yên: Chỉ rõ tồn tại, hạn chế, vi phạm trong quản lý, khai thác khoáng sản

Thanh tra Hưng Yên chỉ rõ tồn tại, hạn chế, vi phạm trong quản lý, khai thác khoáng sản. Đồ họa: PV

Kết luận thanh tra số 32/KL-TTT ngày 22/6/2026 được ban hành trên cơ sở thanh tra công tác quản lý, cấp phép hoạt động khoáng sản của Sở Nông nghiệp và Môi trường và các tổ chức, cá nhân liên quan trong giai đoạn từ năm 2020 đến ngày 31/12/2025.

Phát hiện nhiều tồn tại, hạn chế, vi phạm

Theo kết luận thanh tra, trong giai đoạn 2020-2025, UBND tỉnh đã tổ chức đấu giá thành công 8 mỏ cát, cấp 10 giấy phép thăm dò, 10 giấy phép khai thác cát và 2 giấy phép chuyển nhượng quyền khai thác khoáng sản. Nhìn chung, hoạt động khai thác cơ bản được thực hiện theo quy định, góp phần tăng thu ngân sách và hạn chế khai thác cát trái phép trên các tuyến sông, ven biển.

Tuy nhiên, Thanh tra tỉnh Hưng Yên cũng đã chỉ ra nhiều hạn chế đáng chú ý trong công tác quản lý nhà nước về khoáng sản.

Một trong những nội dung đáng chú ý là việc Sở Tài chính trong nhiều năm không tham mưu UBND tỉnh ban hành bảng giá tính thuế tài nguyên hằng năm mà tiếp tục áp dụng quyết định cũ, chưa bảo đảm quy định của pháp luật về thuế tài nguyên.

Thanh tra cũng xác định Sở Nông nghiệp và Môi trường chưa tham mưu UBND tỉnh thực hiện điều tra cơ bản địa chất và khoáng sản theo quy định của Luật Địa chất và Khoáng sản năm 2024.

Đối với việc khoanh định khu vực cấm hoạt động khoáng sản, kết luận thanh tra cho thấy có sự không thống nhất giữa diện tích đất bảo vệ rừng phòng hộ ven biển, rừng ngập mặn trong quy hoạch với diện tích được thể hiện trong phương án bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên tích hợp vào quy hoạch tỉnh.

Ngoài ra, phương án bảo vệ, khai thác, sử dụng tài nguyên tích hợp trong Quy hoạch tỉnh Hưng Yên thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 chưa khoanh định chi tiết các khu vực khoáng sản đưa vào bảo vệ, ảnh hưởng đến cơ sở quản lý lâu dài đối với tài nguyên khoáng sản chưa khai thác.

Thanh tra tỉnh Hưng Yên đặc biệt nhấn mạnh những bất cập trong hồ sơ đấu giá quyền khai thác khoáng sản phát sinh sau ngày 1/7/2024.

Qua kiểm tra hai hồ sơ đấu giá mỏ cát sông Hồng tại xã Đức Hợp và xã Tân Hưng, cơ quan thanh tra phát hiện hồ sơ mời đấu giá đã đưa ra điều kiện yêu cầu sau khi trúng đấu giá, nhà đầu tư phải thực hiện tham vấn cộng đồng và phải được trên 50% cộng đồng dân cư chịu ảnh hưởng trực tiếp đồng thuận, đồng thời được 100% chính quyền và các đoàn thể cấp xã đồng thuận mới được cấp phép khai thác.

Thanh tra xác định yêu cầu này không phù hợp với quy định của Luật Bảo vệ môi trường năm 2020 và Nghị định số 08/2022/NĐ-CP của Chính phủ.

Không dừng lại ở đó, cơ quan thanh tra còn phát hiện hồ sơ thẩm định báo cáo đánh giá tác động môi trường của một số dự án khai thác cát chưa thể hiện đầy đủ kết quả tham vấn cộng đồng dân cư, cá nhân chịu ảnh hưởng trực tiếp của dự án theo yêu cầu của hồ sơ mời đấu giá và quy định pháp luật hiện hành. Có trường hợp số lượng hộ dân tham dự, số người đồng thuận và phạm vi đối tượng bị ảnh hưởng chưa được thể hiện đầy đủ, rõ ràng trong hồ sơ.

Kết luận thanh tra cũng ghi nhận trước đó, các cơ quan thanh tra, kiểm toán đã phát hiện nhiều hạn chế trong quản lý khoáng sản như chậm đôn đốc ký quỹ cải tạo phục hồi môi trường, bổ nhiệm giám đốc điều hành mỏ chưa đáp ứng tiêu chuẩn, thiếu phối hợp trao đổi số liệu giữa cơ quan thuế và cơ quan tài nguyên môi trường, chậm tham mưu đấu giá quyền khai thác khoáng sản.

Yêu cầu khắc phục, xử lý

Từ những vi phạm, hạn chế được phát hiện, Thanh tra tỉnh Hưng Yên đã kiến nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường, Sở Tài chính kiểm điểm rút kinh nghiệm nghiêm túc trong việc để xảy ra những tồn tại, hạn chế đã được chỉ ra trong kết luận thanh tra.

Yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường cùng các cơ quan liên quan rà soát, chấn chỉnh toàn bộ quy trình tham mưu, quản lý và cấp phép hoạt động khoáng sản; khẩn trương khắc phục các nội dung chưa phù hợp trong hồ sơ đấu giá, hồ sơ môi trường và công tác quản lý quy hoạch, bảo vệ khoáng sản.

Đồng thời, Thanh tra tỉnh yêu cầu tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tài nguyên môi trường, tài chính, thuế, chính quyền địa phương trong quản lý sản lượng khai thác, nghĩa vụ tài chính, bảo vệ môi trường và giám sát hoạt động khoáng sản; xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm theo đúng thẩm quyền.