Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh. Ảnh: Huy Trần
Theo Thông báo kết luận, Dự án được đầu tư theo hình thức đối tác công tư (PPP), có chiều dài khoảng 121,06 km, chia làm 2 giai đoạn; tổng mức đầu tư sơ bộ khoảng 22.690 tỷ đồng.
Ngày 19/12/2023, UBND tỉnh, Ban Quản lý dự án đầu tư xây dựng các công trình giao thông tỉnh Cao Bằng (Ban QLDA) và Liên danh Công ty Cổ phần Tập đoàn Đèo Cả - Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng ICV Việt Nam - Công ty Cổ phần Đầu tư hạ tầng giao thông Đèo Cả - Công ty Cổ phần Xây dựng công trình 568 (Nhà đầu tư) cùng Công ty Cổ phần Cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh (Doanh nghiệp dự án) đã ký Hợp đồng xây dựng - kinh doanh - chuyển giao (BOT) số 01/HĐ.BOT-UBND.
Tại thời điểm thanh tra (ngày 1/7/2025), dự án giai đoạn 1 đã được triển khai thi công đồng loạt. Công tác giải phóng mặt bằng đạt 819,32/825,91 ha (98,92%). Trong đó, tỉnh Cao Bằng đạt 98,6% và tỉnh Lạng Sơn đạt 99,69%.
Doanh nghiệp dự án đang triển khai 3/3 gói thầu thiết kế và thi công xây dựng, với tổng khối lượng thực hiện đạt 3.247,19/11.395,73 tỷ đồng, tương ứng khoảng 28,49% giá trị hợp đồng.
Về giải ngân, phần vốn Nhà nước đã thực hiện 3.234,04/9.800 tỷ đồng (khoảng 33%), trong khi vốn của nhà đầu tư đạt 1.571,49/4.531,62 tỷ đồng (khoảng 34,7%).
Dự án cao tốc Đồng Đăng - Trà Lĩnh là công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia, có ý nghĩa trong việc kết nối trung tâm kinh tế, chính trị với các tỉnh miền núi phía Đông Bắc, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng - an ninh và tăng cường kết nối khu vực.
Sau khi được Thủ tướng Chính phủ giao UBND tỉnh Cao Bằng làm cơ quan chủ quản, các cơ quan, đơn vị liên quan đã có nhiều nỗ lực trong quá trình triển khai thực hiện dự án.
Ngày 19/12/2025, thông tuyến dự án đầu tư xây dựng cao tốc Đồng Đăng (Lạng Sơn) – Trà Lĩnh (Cao Bằng). Ảnh: IT
Tuy nhiên, theo kết luận thanh tra, trong quá trình triển khai dự án còn một số tồn tại, thiếu sót. Cụ thể, việc phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu tại Quyết định số 1238/QĐ-UBND ngày 17/9/2018, trong đó phân chia thành 3 gói thầu tư vấn để áp dụng hình thức chỉ định thầu rút gọn, được xác định là chưa đúng quy định.
Trong quá trình phê duyệt dự án, Quyết định số 1199/QĐ-UBND ngày 15/9/2023 còn có một số nội dung về tổng mức đầu tư, quy mô xây dựng, thời gian thu phí hoàn vốn chưa phù hợp với chủ trương đầu tư được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 20/QĐ-TTg ngày 16/1/2023. Việc điều chỉnh dự án tại Quyết định số 1304/QĐ-UBND ngày 5/8/2025 cũng được xác định chưa phù hợp với Quyết định số 1436/QĐ-TTg ngày 20/11/2024.
Thanh tra Chính phủ cũng cho biết, việc báo cáo về tổ chức lựa chọn nhà đầu tư và khó khăn trong thu xếp vốn của nhà đầu tư được xác định là chưa phản ánh đúng thực tế.
Ở khâu thực hiện, theo kết luận thanh tra, công tác lập, thẩm định, phê duyệt thiết kế, dự toán còn một số tồn tại; một số trường hợp phê duyệt khi chưa đủ điều kiện hoặc triển khai thi công khi chưa hoàn thiện thủ tục theo quy định. Qua rà soát, một số nội dung tính toán khối lượng, định mức, đơn giá cần được điều chỉnh, với giá trị giảm trừ khoảng 135,14 tỷ đồng.
Việc bố trí vốn cũng được xác định chưa hoàn toàn phù hợp với tiến độ thực hiện, dẫn đến tỷ lệ giải ngân còn hạn chế; đồng thời, nguồn vốn ngân sách địa phương chưa được bố trí đầy đủ theo kế hoạch.
Ngoài ra, khi triển khai giai đoạn 2, một số hạng mục đã thực hiện ở giai đoạn 1 phải điều chỉnh, hoàn thiện lại theo quy mô dự án.
Từ kết quả thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành và địa phương liên quan triển khai các giải pháp khắc phục theo quy định.
Trong đó, Bộ Xây dựng được giao hướng dẫn UBND tỉnh Cao Bằng thực hiện thủ tục điều chỉnh quy hoạch; đồng thời tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm các đơn vị, cá nhân có liên quan.
Bộ Tài chính được kiến nghị rà soát, tham mưu xử lý các nội dung liên quan đến bố trí, sử dụng vốn; đồng thời kiểm điểm trách nhiệm trong công tác tham mưu, tổng hợp.
Đối với UBND tỉnh Cao Bằng, Thanh tra Chính phủ kiến nghị tổ chức kiểm điểm, làm rõ trách nhiệm và xử lý theo thẩm quyền; đồng thời thực hiện các giải pháp khắc phục như rà soát hồ sơ thiết kế, dự toán, bố trí vốn, kiểm soát chất lượng công trình và thanh quyết toán theo quy định.
Đồng thời, Doanh nghiệp dự án được yêu cầu chỉ đạo các nhà thầu, đơn vị liên quan thực hiện đúng nghĩa vụ theo hợp đồng; rà soát, khắc phục các tồn tại và thực hiện quản lý chất lượng công trình theo quy định.
Thực hiện rà soát, giảm trừ giá trị dự toán 135,14 tỷ đồng do tính sai khối lượng, áp dụng sai định mức, đơn giá; đồng thời tiếp tục rà soát, xử lý các chi phí tư vấn, chi phí khác có liên quan theo quy định.
Trước đó, ngày 26/2/2026, Thanh tra Chính phủ đã có Văn bản số 75/TTCP-C.I báo cáo, kiến nghị Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo thực hiện Kết luận thanh tra số 68/KL-TTCP. Ngày 25/3/2026, Văn phòng Chính phủ ban hành Văn bản số 1272/VPCP-V.I thông báo ý kiến chỉ đạo của Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ về nội dung này.
