Trong 2 ngày 11-12/5, Thanh tra Chính phủ đồng loạt công bố quyết định thanh tra cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Ảnh: BTT
Các cuộc thanh tra nhằm đánh giá thực trạng cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp để kiến nghị giải pháp xử lý, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc; tạo chuyển biến thực chất trong việc đưa cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho phát triển kinh tế - xã hội; đồng thời phòng ngừa, ngăn chặn, phát hiện, xử lý kịp thời các hành vi vi phạm (nếu có).
Thông qua thanh tra, Thanh tra Chính phủ cũng hướng tới phát hiện những sơ hở, bất cập trong cơ chế, chính sách, quy định pháp luật về quản lý, sử dụng tài sản công và phòng, chống lãng phí để kiến nghị sửa đổi, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách, quy định pháp luật cho phù hợp.
Từ kế hoạch thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ
Thực hiện ý kiến chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngày 7/5/2026, Thanh tra Chính phủ đã xây dựng Kế hoạch số 1319 về thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.
Nội dung thanh tra tập trung vào việc quản lý, sử dụng, sắp xếp lại, xử lý và khai thác cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp đơn vị hành chính, sắp xếp tổ chức bộ máy tại các bộ, cơ quan ngang bộ, tỉnh, TP.
Trong đó, thanh tra làm rõ công tác lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện; công tác kiểm kê, kê khai, quản lý hồ sơ, cơ sở dữ liệu; việc lập, thẩm định, phê duyệt và tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất; hiện trạng quản lý, sử dụng, khai thác cơ sở nhà, đất; đánh giá hiệu quả sử dụng, lượng hóa giá trị lãng phí và kiến nghị phương án xử lý.
Đáng chú ý, Kế hoạch số 1319 yêu cầu phải đánh giá được giá trị lãng phí, kể cả tạm tính tại thời điểm thanh tra, đối với các cơ sở nhà, đất chậm đưa vào sử dụng, bỏ trống, bỏ hoang, phát sinh chi phí bảo quản, duy tu, sửa chữa hoặc giảm giá trị do xuống cấp.
Thời kỳ thanh tra được xác định từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026. Thời gian thanh tra đối với các đoàn của Thanh tra Chính phủ tối đa 30 ngày làm việc thực tế; đối với thanh tra bộ, ngành và địa phương tối đa 25 ngày làm việc thực tế.
Theo kế hoạch, các cuộc thanh tra phải ban hành kết luận trước ngày 25/6/2026. Thanh tra Chính phủ sẽ tổng hợp kết quả, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trước ngày 10/7/2026.
Đồ họa: Ngọc Anh
Để thực hiện tốt kế hoạch, Thanh tra Chính phủ đã thành lập Tổ công tác (theo Quyết định số 286/QĐ-TTCP ngày 7/5/2026) để chỉ đạo, kiểm tra, hướng dẫn các bộ, cơ quan ngang bộ, tỉnh, TP triển khai thanh tra chuyên đề. Tổ công tác do Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt làm Tổ trưởng.
Ngày 8/5, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt đã chủ trì buổi làm việc với thủ trưởng các vụ, cục, đơn vị gồm: Cục I, Cục II, Cục III, Cục V, Cục VI, Cục VII, Cục VIII, Cục IX, Cục X, Cục XI, Cục XIII và Vụ Kế hoạch - Tài chính, Văn phòng Thanh tra Chính phủ. Theo đó, lãnh đạo các cục đã thảo luận, làm rõ các nội dung của kế hoạch thanh tra và góp ý đối với đề cương yêu cầu báo cáo thanh tra.
Trong buổi làm việc quan trọng này, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt đã yêu cầu các cục khẩn trương thành lập các đoàn thanh tra để triển khai ngay nhiệm vụ.
Các cuộc thanh tra kịp thời và cần thiết
Nhiều đại diện bộ, cơ quan ngang bộ và địa phương trọng điểm trên cả nước đã khẳng định, các cuộc thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp là kịp thời và cần thiết.
Trong buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng sáng 12/5, Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trần Quân cho biết, sau sắp xếp, trên địa bàn TP phát sinh nhiều cơ sở nhà, đất dôi dư do thay đổi nhu cầu sử dụng, sáp nhập cơ quan, đơn vị.
Theo ông Trần Quân, đến nay Hải Phòng đã xử lý được 676/757 cơ sở, còn 81 cơ sở đang tiếp tục xử lý do còn vướng thủ tục theo quy định.
Ông nhấn mạnh, việc Thanh tra Chính phủ tiến hành thanh tra chuyên đề lần này là “rất kịp thời và cần thiết” nhằm đánh giá đúng thực trạng, làm rõ những ưu điểm, tồn tại, bất cập của cơ chế, chính sách; đồng thời góp phần kiến nghị giải pháp tháo gỡ khó khăn, vướng mắc để đưa cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, chống lãng phí, khơi thông nguồn lực cho địa phương.
Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng Trần Quân phát biểu tại buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp. Ảnh: Lê Phương
Phó Chủ tịch UBND TP Hải Phòng cũng nêu một số khó khăn trong quá trình xử lý cơ sở nhà, đất dôi dư, trong đó có việc xử lý tài sản trên đất, chuyển đổi công năng sử dụng và những vướng mắc liên quan đến quy hoạch.
Cùng ngày 12/5, trong buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại tỉnh Bắc Ninh, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh Ngô Tân Phượng cho biết, sau sắp xếp đơn vị hành chính, toàn tỉnh có khoảng 635 cơ sở cần sắp xếp, đến nay đã xử lý được 317 cơ sở. Tuy nhiên, quá trình xử lý còn gặp nhiều khó khăn, vướng mắc, nhất là liên quan đến cơ chế cho thuê tài sản công trong thời hạn 5 năm khiến doanh nghiệp chưa thực sự mặn mà đầu tư, chuyển đổi công năng.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Bắc Ninh, việc Thanh tra Chính phủ triển khai thanh tra chuyên đề là dịp để địa phương rà soát lại quá trình tổ chức thực hiện, đánh giá tính phù hợp của cơ chế, chính sách hiện hành và kiến nghị tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực tiễn.
Tại buổi công bố quyết định thanh tra sáng 12/5, Phó Chủ tịch UBND TP Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu cũng chia sẻ, ngay từ khi có chủ trương sắp xếp đơn vị hành chính 2 cấp, Hà Nội đã chủ động triển khai phương án sắp xếp tài sản, cơ sở vật chất, trụ sở làm việc và phương tiện phục vụ hoạt động của các xã, phường.
Ông Lưu cho rằng, thông qua cuộc thanh tra sẽ có thêm cơ sở để rà soát, đánh giá việc quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư; đồng thời đề xuất các cơ chế, chính sách phù hợp nhằm khai thác hiệu quả nguồn lực tài sản công sau sắp xếp.
Tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ”
Yêu cầu về tiến độ là một trong những điều được lãnh đạo Thanh tra Chính phủ và các trưởng đoàn thanh tra đặc biệt lưu ý.
Theo các quyết định thanh tra, thời hạn thanh tra là 30 ngày làm việc. Tuy nhiên, theo yêu cầu của Thủ tướng Chính phủ, Thanh tra Chính phủ phải hoàn thành báo cáo trong tháng 6 và ban hành kết luận thanh tra trước ngày 25/6.
Ông Đỗ Mạnh Hùng, Cục trưởng Cục IX phát biểu chỉ đạo tại buổi công bố quyết định thanh tra cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Công Thương. Ảnh: Thái Hải
Ngày 11/5, trong hội nghị công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Công thương, Cục trưởng Cục Thanh tra, giải quyết khiếu nại, tố cáo lĩnh vực công thương (Cục IX) Đỗ Mạnh Hùng nhấn mạnh, với khối lượng công việc rất lớn trong khi thời gian rất gấp, trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, khi cần thiết phải chủ động bố trí làm việc ngoài giờ hành chính, kể cả thứ Bảy, Chủ nhật với tinh thần “làm hết việc chứ không hết giờ”, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ theo đúng yêu cầu của lãnh đạo Thanh tra Chính phủ.
Ông Hùng đề nghị đoàn thanh tra cùng các cơ quan, đơn vị liên quan nhận thức đầy đủ tính chất, yêu cầu và ý nghĩa của cuộc thanh tra lần này; xác định đây là nhiệm vụ chính trị quan trọng, đòi hỏi tinh thần trách nhiệm cao, sự phối hợp chặt chẽ, phương pháp làm việc khoa học, khách quan và tuyệt đối tuân thủ pháp luật.
Trong hội nghị công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Bộ Nông nghiệp và Môi trường, ngày 11/5, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường lưu ý, thời gian triển khai thanh tra gấp nhưng yêu cầu chất lượng rất cao. Phó Tổng Thanh tra yêu cầu đoàn thanh tra tập trung lựa chọn kiểm tra trực tiếp tại các cơ sở nhà, đất để bảo đảm tính khách quan, chính xác, sát thực tế.
Trưởng đoàn thanh tra phải phân công nhiệm vụ khoa học, mạch lạc, bảo đảm tinh thần “6 rõ”, gồm: rõ người, rõ việc, rõ yêu cầu, rõ tiến độ, rõ sản phẩm và rõ trách nhiệm; tập trung đúng trọng tâm, trọng điểm của cuộc thanh tra.
Các thành viên đoàn thanh tra phải tuyệt đối chấp hành sự phân công của Trưởng đoàn, phát huy tinh thần trách nhiệm, làm việc đến đâu gọn đến đó, bảo đảm mọi nhận định, đánh giá đều có căn cứ pháp lý và tài liệu đối chứng rõ ràng.
Đồ họa: Ngọc Anh
Trong cuộc công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại Thanh Hóa và Lâm Đồng, Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Nguyễn Văn Cường đề nghị UBND các tỉnh cùng các sở, ngành, đơn vị liên quan khẩn trương rà soát, tổng hợp và cung cấp tài liệu ngay cho Đoàn thanh tra, bảo đảm yêu cầu “đúng, đủ, chuẩn”.
Đáng chú ý, ông nhấn mạnh tinh thần “không chờ đoàn thanh tra yêu cầu mới cung cấp” mà cần chủ động trao đổi, phối hợp chặt chẽ để quá trình thanh tra diễn ra hiệu quả, khách quan, toàn diện.
Tiếp nhận quyết định thanh tra, đại diện các bộ, địa phương bày tỏ mong muốn thông qua quá trình kiểm tra, rà soát của đoàn thanh tra sẽ kịp thời phát hiện, chấn chỉnh những tồn tại, hạn chế, qua đó góp phần nâng cao hiệu quả công tác quản lý Nhà nước theo đúng quy định pháp luật. Đồng thời khẳng định, sẽ rà soát, phối hợp cung cấp đầy đủ thông tin, tài liệu với đoàn để hoàn thành nhiệm vụ.
Hướng tới khơi thông nguồn lực, kiến tạo phát triển
Tài sản công, đặc biệt là nhà và đất đai tại các vị trí đắc địa, là một nguồn lực khổng lồ của quốc gia. Việc dôi dư hàng loạt cơ sở nhà, đất sau sắp xếp bộ máy là một vấn đề nóng mà lãnh đạo Chính phủ đang chỉ đạo khẩn trương hoàn thành xử lý, để đưa vào khai thác, sử dụng, không để hư hỏng, xuống cấp, lãng phí.
Những cuộc thanh tra vừa được công bố của Thanh tra Chính phủ mang trên vai "nhiệm vụ kép".
Trong đó, thanh tra không chỉ nhằm phát hiện vi phạm (nếu có) để xử lý mà còn góp phần hoàn thiện cơ chế, chính sách, nâng cao hiệu quả quản lý, sử dụng tài sản công, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực nhà nước.
Như Phó Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Tiến Đạt nhấn mạnh trong buổi công bố quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại TP Hải Phòng: "Thông qua thanh tra phải kiến nghị được các giải pháp, biện pháp xử lý kịp thời để đưa các cơ sở nhà, đất dôi dư vào khai thác, sử dụng hiệu quả, chống lãng phí, khơi thông nguồn lực phát triển kinh tế - xã hội. Thanh tra là góp phần kiến tạo phát triển, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc cho địa phương".
Điều này bám sát chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ Lê Minh Hưng với Thanh tra Chính phủ tại cuộc làm việc ngày 17/4, đó là đổi mới tư duy và phương thức hoạt động thanh tra theo hướng thanh tra không chỉ để phát hiện, xử lý vi phạm, mà còn để phòng ngừa, cảnh báo, tổng kết thực tiễn, đúc rút kinh nghiệm, hoàn thiện thể chế, phát hiện và khắc phục những khoảng trống pháp lý, kiến tạo, khơi thông nguồn lực và thúc đẩy phát triển.
Với thời hạn ban hành kết luận thanh tra được ấn định trước ngày 25/6/2026, cả nước đang kỳ vọng từ cuộc thanh tra chuyên đề diện rộng này, hàng nghìn cơ sở nhà, đất dôi dư sẽ được xử lý, đưa vào sử dụng một cách minh bạch, hiệu quả, góp phần tạo nguồn lực cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong giai đoạn mới.
Thanh tra Chính phủ công bố quyết định thanh tra quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất dôi dư tại Cần Thơ, sáng 12/5/2026. Ảnh: Nhật Huyền
Trong 2 ngày 11-12/5/2026, Thanh tra Chính phủ đã công bố các quyết định thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp tại các bộ, cơ quan ngang bộ gồm: Bộ Công Thương, Bộ Xây dựng, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Dân tộc và Tôn giáo, Bộ Tư pháp, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Bộ Ngoại giao, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Giáo dục và Đào tạo; cùng các địa phương: Hà Nội, Hải Phòng, Bắc Ninh, Thanh Hóa, Lâm Đồng, Đà Nẵng, TP Hồ Chí Minh và Cần Thơ.
