 |
| Mở hướng phát triển kinh tế nông thôn Cần Thơ tích hợp đa giá trị. |
Từ sản xuất đơn lẻ sang kinh tế nông thôn xanh và có chuỗi giá trị
Trong kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia giai đoạn 2026 - 2030, Cần Thơ xác định phát triển kinh tế nông thôn là một nội dung trọng tâm, không chỉ là tăng sản lượng, mà chuyển cách làm từ sản xuất phân tán, giá trị gia tăng thấp sang mô hình nông nghiệp sinh thái, hiện đại, có liên kết, có truy xuất nguồn gốc và đáp ứng yêu cầu thị trường.
Thành phố xác định 10 nhóm nhiệm vụ cụ thể ở nội dung thành phần 03 của nhóm Hợp phần thứ nhất, hướng tới phát triển kinh tế nông thôn theo hướng sinh thái, hiện đại, tích hợp đa giá trị.
Mục tiêu của nội dung này gắn với các tiêu chí về phát triển kinh tế nông thôn, giảm nghèo và an sinh xã hội, khoa học - công nghệ và chuyển đổi số thuộc Bộ tiêu chí về xã NTM.
Đáng chú ý, Thành phố đặt yêu cầu đẩy mạnh phát triển kinh tế, giảm nghèo nhanh, nâng cao thu nhập bền vững; đồng thời phấn đấu có 80% số hộ nông dân người dân tộc thiểu số biết làm kinh tế nông - lâm nghiệp hàng hóa.
Trục chuyển đổi đầu tiên là cơ cấu lại ngành nông nghiệp và kinh tế nông thôn theo hướng giảm phát thải, nông nghiệp sinh thái, hữu cơ, tuần hoàn, bảo vệ tài nguyên. Cách tiếp cận phù hợp với điều kiện của một đô thị trung tâm vùng Đồng bằng sông Cửu Long, nơi nông nghiệp không thể chỉ phát triển bằng mở rộng diện tích, mà phải dựa vào chất lượng, công nghệ, tổ chức sản xuất và khả năng tham gia thị trường.
Cần Thơ cũng đặt trọng tâm vào củng cố kinh tế tập thể, hợp tác xã, tổ hợp tác theo hướng hiện đại, gắn với chuỗi giá trị và sinh kế bền vững; qua đó thúc đẩy kết nối nông dân với doanh nghiệp, thị trường, công nghệ, tín dụng và tiêu chuẩn chất lượng.
Đồng thời, Thành phố hỗ trợ xây dựng vùng nguyên liệu tập trung đạt tiêu chuẩn, quy chuẩn, bảo đảm an toàn dịch bệnh; phát triển sản xuất hàng hóa quy mô lớn, liên kết chuỗi giá trị sản xuất và tiêu thụ bền vững. Định hướng ứng dụng cơ giới hóa, công nghệ cao, công nghệ số trong quản lý vùng trồng, vùng nuôi; triển khai mã số vùng trồng, mã số vùng nuôi và truy xuất nguồn gốc đối với lương thực, thực phẩm; tạo nền tảng quan trọng để nông sản Cần Thơ nâng khả năng tiếp cận kênh phân phối hiện đại và thị trường xuất khẩu.
OCOP du lịch nông thôn và chế biến sâu tạo động lực tăng giá trị
Nổi bật trong định hướng của Cần Thơ là phát triển sản phẩm OCOP không chỉ như một chương trình xếp hạng sản phẩm, mà như công cụ tổ chức lại kinh tế nông thôn.
Kế hoạch thực hiện Chương trình OCOP năm 2026 của thành phố đặt mục tiêu công nhận mới ít nhất 103 sản phẩm OCOP đạt từ 3 sao trở lên, ưu tiên chủ thể là hợp tác xã, doanh nghiệp nhỏ và vừa, chủ thể là phụ nữ; phấn đấu có thêm 2 sản phẩm OCOP về du lịch, thăng hạng ít nhất 20% sản phẩm OCOP từ 3 sao lên 4 sao cấp thành phố và tổ chức xúc tiến thương mại, quảng bá sản phẩm OCOP ít nhất 2 lần/năm.
Những mục tiêu này tương thích với kế hoạch thực hiện Chương trình mục tiêu quốc gia năm 2026 của Cần Thơ. Theo đó, sản phẩm OCOP được định hướng phát triển theo hướng chất lượng, đặc trưng, đa giá trị, thân thiện với môi trường; gắn với ứng dụng công nghệ trong chế biến, khai thác tiềm năng, lợi thế và giá trị văn hóa địa phương; đồng thời xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường và thúc đẩy sản phẩm OCOP xanh.
Tuy nhiên, để OCOP thực sự trở thành động lực của kinh tế nông thôn, điểm mấu chốt là phải vượt qua tư duy “có sản phẩm được công nhận” để chuyển sang “có sản phẩm sống được trên thị trường”.
Thực tế cho thấy, sau 5 năm khởi động, Cần Thơ có 95 sản phẩm OCOP, gồm 58 sản phẩm đạt 4 sao và 37 sản phẩm đạt 3 sao. Bên cạnh kết quả đạt được, chương trình vẫn còn những điểm nghẽn như liên kết chuỗi giá trị, xúc tiến thương mại, bao bì, nhãn mác và năng lực chủ thể cần tiếp tục được tháo gỡ.
Chính vì vậy, định hướng phát triển ngành nghề nông thôn, bảo tồn làng nghề, xây dựng bản đồ số làng nghề, tổ chức hội thi sản phẩm thủ công mỹ nghệ và festival bảo tồn, phát triển làng nghề là bước đi cần thiết, góp phần xây dựng không gian văn hóa, điểm đến du lịch và nơi kể câu chuyện bản địa, giá trị kinh tế nông thôn sẽ được mở rộng.
Cùng với OCOP và làng nghề, du lịch nông thôn được đặt trong cấu trúc phát triển đa giá trị. Cần Thơ định hướng phát triển du lịch cộng đồng, sinh thái, trải nghiệm nông nghiệp gắn với bảo tồn thiên nhiên và văn hóa bản địa; xây dựng thương hiệu, phát triển sản phẩm du lịch gắn với OCOP, làng nghề truyền thống và du lịch xanh. Với lợi thế sông nước, miệt vườn, văn hóa chợ nổi và hệ sinh thái nông nghiệp đặc trưng, đây là dư địa quan trọng để khu vực nông thôn thành phố tăng thêm nguồn thu ngoài sản xuất thuần nông.
Bên cạnh đó, Cần Thơ xác định phát triển sơ chế, chế biến nông sản theo hướng hiện đại, bền vững, gắn với vùng sản xuất hàng hóa tập trung và chuỗi ngành hàng; đồng thời đặt yêu cầu kết nối, xúc tiến tiêu thụ nông sản trong nước và xuất khẩu, ưu tiên phát triển thương mại điện tử, đẩy mạnh chuyển đổi số trong thương mại, dịch vụ khu vực nông thôn.
Nhìn tổng thể, hướng phát triển kinh tế nông thôn của Cần Thơ giai đoạn tới không tách rời yêu cầu giảm nghèo, chuyển đổi số, bình đẳng giới và thích ứng biến đổi khí hậu.
Khi nông nghiệp sinh thái, OCOP xanh, du lịch nông thôn, hợp tác xã hiện đại, chế biến sâu và thương mại điện tử được kết nối thành một chuỗi thống nhất, nông thôn mới Cần Thơ sẽ có thêm động lực để đi vào chiều sâu, không chỉ đẹp hơn, hiện đại hơn, mà còn tạo được sinh kế bền vững và thu nhập thực chất cho người dân.
