Lực lượng cứu hộ Gia Lai thực tập cứu hộ trong hoàn cảnh thiên tai. Ảnh: Hoàng Phúc
Hướng đến hoàn thiện hạ tầng phòng, chống thiên tai
Gia Lai đang kỳ vọng tạo bước chuyển căn bản trong năng lực phòng, chống thiên tai thông qua Dự án Phát triển tích hợp thích ứng - tỉnh Gia Lai mở rộng có tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng. Ngoài việc hướng đến hoàn thiện hạ tầng phòng, chống thiên tai, dự án còn được xem là động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu và bảo đảm an toàn cho người dân tại các khu vực thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai.
Theo Ban Quản lý dự án nông nghiệp và phát triển nông thôn tỉnh Gia Lai - chủ đầu tư dự án, Dự án Phát triển tích hợp thích ứng - tỉnh Gia Lai mở rộng dự kiến được triển khai trong giai đoạn 2028 - 2033, với tổng mức đầu tư hơn 11.000 tỷ đồng (tương đương khoảng 440 triệu USD). Trong đó, vốn vay từ Ngân hàng Thế giới (WB) dự kiến khoảng 7.000 tỷ đồng (280 triệu USD), phần còn lại là vốn đối ứng của địa phương khoảng 4.000 tỷ đồng (160 triệu USD).
Dự án gồm 6 dự án thành phần, tập trung sửa chữa, nâng cấp và xây dựng mới khoảng 351km đường giao thông cùng gần 12km đê, kè và các công trình trên tuyến. Đây đều là những hạng mục có ý nghĩa quan trọng trong việc nâng cao khả năng kết nối giao thông, bảo đảm lưu thông an toàn, đặc biệt trong các tình huống khẩn cấp do mưa lũ, sạt lở hoặc thiên tai gây chia cắt.
Điểm đáng chú ý là ngay từ giai đoạn chuẩn bị, Gia Lai đã chủ động phối hợp với WB và các bộ, ngành Trung ương để hoàn thiện các thủ tục theo quy định về quản lý vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài. Đến nay, Bộ Tài chính đã hoàn thành việc xem xét, tổng hợp và trình Thủ tướng Chính phủ đề xuất khoản vay của dự án.
Bộ Tài chính cũng đề nghị Gia Lai tiếp tục rà soát, giải trình đầy đủ về sự phù hợp của việc lựa chọn nguồn vốn vay IBRD, hiệu quả kinh tế - xã hội, tác động môi trường, khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu, phương án phân kỳ đầu tư, cân đối vốn đối ứng cũng như phương án quản lý, khai thác và xử lý tài sản sau khi dự án kết thúc. Quá trình chuẩn bị kỹ lưỡng này được đánh giá là yếu tố quan trọng nhằm bảo đảm hiệu quả đầu tư, hạn chế tối đa những rủi ro trong triển khai, đồng thời đáp ứng đầy đủ các tiêu chuẩn của nhà tài trợ quốc tế.
Ảnh minh họa về hoạt động phòng, chống thiên tai tại Gia Lai- Khởi công xây dựng nhà tránh thiên tai cho người dân xã Ia Hiao (Gia Lai) diễn ra vào ngày 16/7/2026. Ảnh: Hoàng Phúc/Gia Lai
Chuẩn bị tốt các khâu để bảo đảm tiến độ dự án
Tại buổi làm việc giữa UBND tỉnh Gia Lai với đoàn công tác WB về công tác chuẩn bị giai đoạn đầu của dự án diễn ra ngày 29/7/2026, các chuyên gia WB đánh giá cao tinh thần chủ động, quyết liệt và bài bản của địa phương cũng như chủ đầu tư. Theo đánh giá của WB, Gia Lai là một trong những địa phương có tiến độ chuẩn bị nhanh, phối hợp hiệu quả giữa các cơ quan chuyên môn và các đơn vị liên quan.
Đặc biệt, đây cũng là dự án đầu tiên trên cả nước được trình Thủ tướng Chính phủ phê duyệt đề xuất khoản vay theo quy định mới của Nghị định số 119/2026/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 242/2025/NĐ-CP về quản lý và sử dụng vốn ODA và vốn vay ưu đãi nước ngoài.
Điều này không chỉ thể hiện quyết tâm của địa phương trong thu hút nguồn lực đầu tư mà còn mở ra kỳ vọng hình thành một mô hình mẫu về công tác chuẩn bị dự án sử dụng vốn ODA. Theo định hướng của WB, dự án của Gia Lai sẽ trở thành kinh nghiệm tham khảo cho nhiều địa phương khác, nhất là trong công tác giải phóng mặt bằng, bố trí tái định cư và triển khai song song các thủ tục chuẩn bị đầu tư để rút ngắn thời gian thực hiện. Để bảo đảm tiến độ, WB cho biết sẽ cử các chuyên gia hỗ trợ chủ đầu tư hoàn thiện hồ sơ đề xuất khoản vay, tiến tới đàm phán và ký kết Hiệp định vay vào tháng 7/2027 theo kế hoạch.
Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai Nguyễn Tự Công Hoàng, dự án mang ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển lâu dài của địa phương, nhất là trong bối cảnh nhiều khu vực thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất. Việc đầu tư đồng bộ hệ thống giao thông sẽ góp phần hoàn thiện mạng lưới phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn, tạo điều kiện để lực lượng chức năng tiếp cận nhanh các khu vực xảy ra thiên tai, giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản.
Bên cạnh đó, dự án còn góp phần nâng cao năng lực phòng, chống và giảm nhẹ thiên tai, tăng khả năng thích ứng với biến đổi khí hậu thông qua việc đầu tư các công trình hạ tầng có tính bền vững, phù hợp với điều kiện tự nhiên của địa phương.
Không chỉ mang ý nghĩa về phòng chống thiên tai, hệ thống giao thông được đầu tư còn tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội khi từng bước hoàn thiện kết nối giữa hai trung tâm kinh tế lớn là Quy Nhơn và Pleiku, mở rộng không gian phát triển, tạo thuận lợi cho lưu thông hàng hóa, thu hút đầu tư và nâng cao khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu của người dân.
Gia Lai kỳ vọng nâng cao năng lực phòng, chống thiên tai từ dự án hơn 11.000 tỷ đồng. Hoàng Phúc
Gia Lai cam kết thực hiện nghiêm các quy định của pháp luật Việt Nam cũng như các yêu cầu của WB đối với nguồn vốn vay ưu đãi; quản lý chặt chẽ quá trình triển khai dự án, bảo đảm công khai, minh bạch, phòng ngừa thất thoát, lãng phí và tiêu cực.
Địa phương cũng thống nhất triển khai đồng thời nhiều nhiệm vụ như lập báo cáo nghiên cứu tiền khả thi, báo cáo đánh giá tác động môi trường cùng các thủ tục liên quan nhằm rút ngắn thời gian chuẩn bị đầu tư, sớm đưa dự án vào triển khai đúng tiến độ.
Trong dài hạn, Gia Lai cũng đề xuất WB tiếp tục nghiên cứu hỗ trợ nguồn vốn và kỹ thuật cho các dự án hạ tầng đô thị tiếp theo như hệ thống thoát nước mưa, xử lý nước thải tại khu vực Quy Nhơn và các vùng phụ cận. Điều này cho thấy định hướng phát triển hạ tầng theo hướng đồng bộ, thích ứng với biến đổi khí hậu đang trở thành một trong những ưu tiên chiến lược của địa phương.
