Ông Nguyễn Đắc Vinh lưu ý, cần quán triệt quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ưu tiên đưa người lao động đã được đào tạo, đặc biệt là chuyên gia đi lao động ở nước ngoài, với tinh thần bảo đảm thu nhập cao nhất, điều kiện tốt nhất cho người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời khi về nước có thể hòa nhập tốt với môi trường làm việc tại Việt Nam.
Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng trình bày tóm tắt Tờ trình Dự án Luật sửa đổi, bổ sung Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Ảnh: Kim Ngọc
Bãi bỏ thủ tục hành chính "đăng ký chuẩn bị nguồn lao động"
Chiều 30/7, tại Phiên họp toàn thể lần thứ Ba, Ủy ban Văn hóa và Xã hội đã thẩm tra dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng.
Trình bày tóm tắt Tờ trình của Chính phủ về Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Thứ trưởng Bộ Nội vụ Vũ Chiến Thắng cho biết, dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung nhằm khắc phục những vấn đề phát sinh từ thực tiễn, tập trung vào 3 nhóm vấn đề chính:
Đó là: Cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện đầu tư, kinh doanh và thúc đẩy chuyển đổi số; Xử lý một số vấn đề cấp thiết, vướng mắc, bất cập phát sinh từ thực tiễn; cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, góp phần thực hiện thắng lợi mục tiêu tăng trưởng hai con số; Và đẩy mạnh phân quyền đối với chính quyền địa phương và giải quyết các vấn đề liên quan đến sắp xếp tổ chức bộ máy Nhà nước, tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.
Về một số nội dung chính, dự thảo Luật bãi bỏ thủ tục hành chính "đăng ký chuẩn bị nguồn lao động". Theo quy định mới, doanh nghiệp không phải đăng ký và chờ chấp thuận của cơ quan quản lý nhà nước, mà được chủ động chuẩn bị nguồn lao động và chỉ thông báo cho UBND cấp xã nơi tổ chức sơ tuyển, tư vấn.
UBND cấp xã có trách nhiệm giám sát, kiểm tra hoạt động chuẩn bị nguồn lao động của doanh nghiệp, xử lý theo thẩm quyền nếu phát hiện doanh nghiệp thực hiện không đúng nội dung đã thông báo hoặc phối hợp cơ quan có thẩm quyền xử lý các hành vi vi phạm pháp luật khác.
Theo Thứ trưởng Vũ Chiến Thắng, quy định này hướng tới mục tiêu đào tạo nguồn lao động chất lượng có kỹ năng nghề, từ đó nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong nước thông qua quá trình làm việc ở nước ngoài.
Đồng thời, tăng cường vai trò giám sát của chính quyền địa phương; loại bỏ các tổ chức, cá nhân trung gian không được cấp Giấy phép nhưng vẫn hoạt động tuyển chọn, thu tiền của người lao động.
“Dự thảo Luật cũng đơn giản hóa điều kiện và giao Chính phủ quy định đối với các quy định đưa người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài đối với 3 nhóm chủ thể là: Doanh nghiệp Việt Nam trúng thầu, nhận thầu công trình, dự án ở nước ngoài; tổ chức, cá nhân Việt Nam đầu tư ra nước ngoài; doanh nghiệp đưa người lao động đi đào tạo, nâng cao trình độ kỹ năng nghề ở nước ngoài”, lãnh đạo Bộ Nội vụ thông tin.
Về phân quyền, trên cơ sở kế thừa có chọn lọc quy định của Nghị định số 128/2025/NĐ-CP về phân quyền, phân cấp trong quản lý nhà nước lĩnh vực nội vụ, dự thảo Luật đã thực hiện phân quyền đối với địa phương thêm 5 nhiệm vụ mới. Cụ thể là bổ sung 4 nhiệm vụ do UBND cấp tỉnh nơi doanh nghiệp đặt trụ sở và có chi nhánh; bổ sung 1 nhiệm vụ do UBND cấp xã nơi doanh nghiệp tổ chức chuẩn bị nguồn lao động thực hiện.
Toàn cảnh phiên họp. Ảnh: Kim Ngọc
Siết chặt hơn điều kiện thành lập doanh nghiệp
Trình bày dự thảo Báo cáo thẩm tra Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Người lao động Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Tạ Văn Hạ cho biết, Ủy ban tán thành với phạm vi điều chỉnh, đối tượng áp dụng và hình thức ban hành Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của dự thảo Luật.
Ủy ban tán thành bổ sung chính sách ưu tiên đưa người lao động đã qua đào tạo, có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng; đồng thời áp dụng cơ chế, chính sách đặc thù đối với một số ngành, nghề, lĩnh vực ưu tiên để nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, thu hút và sử dụng hiệu quả người lao động sau khi về nước.
Từ đó, góp phần giảm dần tỷ trọng lao động phổ thông, phù hợp với chiến lược phát triển nguồn nhân lực quốc gia và nhu cầu thị trường lao động trong nước.
Về chuẩn bị nguồn lao động, Ủy ban tán thành việc sửa đổi, bổ sung quy định về ký kết bằng văn bản giữa doanh nghiệp dịch vụ với người lao động về việc tham gia chuẩn bị nguồn lao động.
“Quy định này sẽ góp phần hoàn thiện cơ sở pháp lý điều chỉnh quan hệ giữa các bên và bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp dịch vụ trong trường hợp phát sinh rủi ro do người lao động tự ý chấm dứt việc tham gia chương trình hoặc không đáp ứng điều kiện để tiếp tục được phía nước ngoài tiếp nhận”, ông Tạ Văn Hiển nhấn mạnh.
Còn Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh lưu ý, cần quán triệt quan điểm chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, ưu tiên đưa người lao động đã được đào tạo, đặc biệt là chuyên gia đi lao động ở nước ngoài, với tinh thần bảo đảm thu nhập cao nhất, điều kiện tốt nhất cho người Việt Nam đi làm việc ở nước ngoài, đồng thời khi về nước có thể hòa nhập tốt với môi trường làm việc tại Việt Nam.
Nhấn mạnh quan điểm xuyên suốt, tinh thần chủ đạo là phải tạo điều kiện tốt nhất cho người lao động đi làm việc ở nước ngoài, Chủ nhiệm Ủy ban đề nghị phải tạo thành một hệ thống khép kín từ khâu lựa chọn thị trường, tiêu chí tuyển chọn, đào tạo, đến quản lý, hỗ trợ tại nước ngoài và cuối cùng là bố trí, giới thiệu việc làm khi người lao động trở về.
Đồng thời, các quy định phải hướng tới cắt giảm, loại bỏ chi phí trung gian không đáng có, không cần thiết, giúp giảm gánh nặng chi phí cho người lao động.
Đối với doanh nghiệp đưa người Việt Nam đi lao động ở nước ngoài theo hợp đồng, một mặt cắt giảm thủ tục hành chính, tạo điều kiện cho doanh nghiệp phát triển lành mạnh, hoạt động bài bản; mặt khác cần siết chặt quản lý, đề cao trách nhiệm của doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực này, thể hiện qua các quy định như điều kiện thành lập doanh nghiệp được siết chặt hơn, có cơ chế “hậu kiểm”, giám sát chặt chẽ hơn.
Về lâu dài, chính sách cần hướng tới việc đưa người lao động đã qua đào tạo đi làm việc ở nước ngoài, nâng tầm giá trị lao động Việt Nam.
