Sau một năm thực hiện sắp xếp đơn vị hành chính và vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, tỉnh Cà Mau đã ghi nhận những bước tiến quan trọng. Ảnh: Chu Tuấn
Tinh gọn bộ máy: Hiệu quả từ sự tinh giản
Theo UBND tỉnh Cà Mau, trước khi hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, 2 tỉnh này có 26 cơ quan chuyên môn, 4 tổ chức hành chính; 949 đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh và cấp huyện. Sau khi hợp nhất hai tỉnh Cà Mau và Bạc Liêu, UBND tỉnh và cấp xã theo thẩm quyền đã thực hiện các thủ tục trình cơ quan có thẩm quyền quyết định thành lập, tổ chức lại các cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc phạm vi quản lý theo định hướng của Trung ương và Bộ quản lý chuyên ngành.
Sau quá trình sắp xếp, tổ chức lại, đến thời điểm hiện nay, toàn tỉnh Cà Mau có 15 tổ chức hành chính thuộc UBND tỉnh (13 cơ quan chuyên môn, 2 tổ chức hành chính khác) và 256 tổ chức hành chính thuộc UBND cấp xã (192 cơ quan chuyên môn và 64 Trung tâm Phục vụ hành chính công); có 146 đơn vị sự nghiệp công lập cấp tỉnh (có 15 đơn vị thuộc UBND tỉnh, 131 đơn vị thuộc sở, ngành) và 867 đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND cấp xã (677 trường học, 64 Trung tâm Công ích, 64 Trạm Y tế và 62 Ban Quản lý dự án).
Đội ngũ cán bộ hiện nay gồm 3.889 người (cấp tỉnh 1.400 người, cấp xã 2.489 người), trong đó đa số có trình độ đại học trở lên. Nhìn chung, đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức của tỉnh có trình độ chuyên môn, kinh nghiệm thực tiễn, nhiệt tình công tác, có kỹ năng sử dụng, ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số, có số lượng, cơ cấu tương đối hợp lý, bảo đảm tiêu chuẩn về trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, lý luận chính trị, kiến thức quản lý nhà nước, trình độ, kỹ năng sử dụng tin học, ngoại ngữ theo tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm.
Theo kết quả đánh giá, xếp loại chất lượng công chức, viên chức cơ quan chuyên môn, tổ chức hành chính khác, đơn vị sự nghiệp công lập thuộc UBND tỉnh năm 2025, có 276 công chức và 2.369 viên chức hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ. Những số liệu này cho thấy, quá trình sắp xếp không đơn thuần là giảm đầu mối, tinh giản biên chế mà còn hướng tới nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức. Đây được xem là yếu tố then chốt để mô hình chính quyền mới vận hành ổn định, thông suốt ngay từ cơ sở.
Việc phân định lại thẩm quyền, chuyển giao 278 thủ tục hành chính từ cấp huyện xuống cấp xã đã giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân. Trong hình là Trung tâm phục vụ hành chính công xã Vĩnh Lợi. Ảnh: Chu Tuấn
Trao quyền chủ động cho cơ sở
Mô hình chính quyền 2 cấp đã tạo điều kiện cho việc phân cấp, phân quyền mạnh mẽ chưa từng có. Tổng số nhiệm vụ thuộc thẩm quyền giải quyết của chính quyền địa phương tỉnh Cà Mau tại thời điểm ngày 15/4/2026 là 3.981 nhiệm vụ, tăng 832 nhiệm vụ so với thời điểm ngày 30/6/2025; trong đó có 949 nhiệm vụ được phân cấp, phân quyền từ bộ, ngành Trung ương, tập trung chủ yếu ở các lĩnh vực như: Nội vụ; đất đai, xây dựng; đầu tư công; tài chính - ngân sách; nông nghiệp và phát triển nông thôn; giáo dục, y tế và an sinh xã hội.
Việc phân định lại thẩm quyền, chuyển giao 278 thủ tục hành chính từ cấp huyện xuống cấp xã đã giúp rút ngắn khoảng cách giữa chính quyền và người dân. Nhiều thủ tục trước đây người dân phải đi xa hoặc chờ xử lý qua nhiều tầng nấc trung gian thì nay đã có thể giải quyết trực tiếp tại cấp xã. Điều này không chỉ giúp tiết kiệm thời gian, chi phí cho người dân mà còn nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở trong phục vụ Nhân dân.
Anh Hoàng Tuấn (sống tại xã Khánh An, Cà Mau) cho biết, “Tôi thấy việc giải quyết thủ tục hành chính tại UBND cấp xã hiện nay thuận tiện hơn trước khá nhiều. Trước đây, nhiều giấy tờ phải lên huyện hoặc chờ xác nhận qua nhiều khâu nên mất thời gian đi lại. Điển hình như việc mới đây tôi đến làm thủ tục đăng ký khai sinh cho con, cán bộ hướng dẫn khá cụ thể, hồ sơ được tiếp nhận và giải quyết rất nhanh”.
“Điều tôi thấy thuận lợi nhất là nhiều thông tin đã được cập nhật trên hệ thống điện tử nên việc kiểm tra, đối chiếu giấy tờ diễn ra nhanh hơn. Người dân cũng không phải đi bổ sung hồ sơ nhiều lần như trước. Đối với những gia đình ở xa trung tâm hoặc có con nhỏ như tôi thì việc giải quyết được ngay tại cấp xã giúp tiết kiệm rất nhiều thời gian và chi phí đi lại”, anh Tuấn cho biết.
Số liệu thống kê cho thấy, tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng và trước hạn toàn tỉnh Cà Mau đạt 99,60% trong quý I/2026. Đáng chú ý, kết quả đánh giá năm 2025, 14/14 đơn vị cấp tỉnh và 64/64 đơn vị cấp xã được xếp loại xuất sắc trong giải quyết thủ tục hành chính.
Hạ tầng Trung tâm IOC của tỉnh Cà Mau hiện cơ bản đáp ứng được nhu cầu kết nối, phân tích, xử lý dữ liệu hiện tại của tỉnh. Ảnh: Chu Tuấn
Hiện đại hóa chính quyền và tầm nhìn phát triển bền vững
Đại diện Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Cà Mau cho biết, hạ tầng viễn thông và kết nối đã được đầu tư đồng bộ đến cấp cấp xã. Hiện nay, 100% xã, phường trên địa bàn tỉnh đã được phủ sóng cáp quang và mạng di động 3G/4G/5G, đồng thời được kết nối Internet băng thông rộng và mạng truyền số liệu chuyên dùng của cơ quan Đảng, Nhà nước. Việc bảo đảm kết nối này cho phép các xã triển khai hiệu quả các hoạt động như họp trực tuyến, xử lý hồ sơ điện tử và truy cập các hệ thống dùng chung của tỉnh, qua đó góp phần thu hẹp khoảng cách số giữa các địa phương.
Đặc biệt, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) của tỉnh Cà Mau từng bước trở thành trung tâm tích hợp, phân tích dữ liệu phục vụ điều hành, tích hợp dữ liệu từ 14 lĩnh vực trọng yếu. Việc triển khai 11.356 chữ ký số chuyên dùng và hệ thống thư điện tử công vụ đồng bộ đã giúp việc chỉ đạo, điều hành diễn ra nhanh chóng, an toàn. Nhờ đó, mức độ hài lòng của người dân và doanh nghiệp luôn duy trì ở mức cao.
Tỉnh Cà Mau cũng đặc biệt quan tâm đến việc ổn định đời sống cho cán bộ khi thực hiện sắp xếp. HĐND tỉnh đã ban hành các nghị quyết hỗ trợ kịp thời như: Chi hơn 28 tỷ đồng hỗ trợ cho 1.144 cán bộ điều động do hợp nhất tỉnh và hơn 37 tỷ đồng cho các cán bộ làm việc tại cấp xã sau sắp xếp. Tỉnh cũng đã đưa vào sử dụng 183 phòng nhà ở công vụ và lưu trú để cán bộ yên tâm công tác tại các địa bàn xa.
Từ những kết quả bước đầu sau một năm vận hành, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp tại Cà Mau đang cho thấy hướng đi phù hợp với yêu cầu cải cách hành chính và chuyển đổi số hiện nay. Quan trọng hơn, những đổi thay này đang từng bước được cảm nhận rõ hơn trong đời sống người dân, hoạt động của doanh nghiệp và hiệu quả điều hành của chính quyền cơ sở.
