Pano tuyên truyền Kỷ niệm 300 năm ngày sinh danh nhân Lê Quý Đôn. Nguồn: Ban Tuyên giáo Trung ương - Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch
Theo Thanh tra thành phố Hà Nội, công tác tuyên truyền được triển khai nhằm giúp cán bộ, công chức, người lao động và Nhân dân hiểu sâu sắc hơn về thân thế, sự nghiệp, tư tưởng và di sản của Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn; qua đó tiếp tục phát huy những giá trị tốt đẹp của dân tộc trong giai đoạn phát triển mới.
Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (1726 - 1784), tên thật là Lê Danh Phương, tự Doãn Hậu, hiệu Quế Đường, quê tại làng Diên Hà, huyện Diên Hà (nay thuộc huyện Hưng Hà, tỉnh Thái Bình). Sinh trưởng trong gia đình khoa bảng, ông nổi tiếng thông minh, hiếu học từ nhỏ, sớm bộc lộ tư chất hơn người. Năm 1752, ông đỗ Hội nguyên và Đình nguyên, trở thành Bảng nhãn dưới triều vua Lê Hiển Tông.
Trong suốt cuộc đời làm quan, danh nhân Lê Quý Đôn đảm nhiệm nhiều chức vụ quan trọng, đồng thời là nhà giáo dục, nhà sử học, nhà văn hóa và học giả uyên bác. Dù ở cương vị nào, ông cũng luôn thể hiện tinh thần trách nhiệm, thanh liêm, tận tụy với đất nước, lấy việc phụng sự Nhân dân và chấn hưng quốc gia làm mục tiêu cao nhất.
Thanh tra thành phố Hà Nội nhấn mạnh, danh nhân Lê Quý Đôn là một trong những trí tuệ bách khoa tiêu biểu nhất của Việt Nam thời phong kiến. Kiến thức của ông bao quát nhiều lĩnh vực như triết học, sử học, văn học, địa lý, kinh tế, giáo dục, nông nghiệp, quân sự, ngoại giao và khảo cứu.
Trong tư tưởng, ông đề cao đạo lý, tinh thần trách nhiệm của người làm quan đối với Nhân dân và đất nước; coi trọng thực tiễn, đề cao việc học đi đôi với hành, lấy tri thức làm nền tảng cho sự phát triển quốc gia.
Ở lĩnh vực triết học, những luận giải trong Vân đài loại ngữ thể hiện tư duy quan sát thực tiễn, phân tích và nhận thức sâu sắc về sự vận động của tự nhiên, xã hội. Trong lĩnh vực chính trị - xã hội, ông luôn khẳng định Đại Việt là quốc gia độc lập, có chủ quyền, có lịch sử lâu đời và nền văn hiến đặc sắc; đề cao lòng tự hào, tự tôn dân tộc, ý thức tự cường và trách nhiệm gìn giữ các giá trị văn hóa truyền thống.
Khu lưu niệm nhà bác học Lê Quý Ðôn ở xã Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên. Ảnh: Quỳnh Ly
Trong sử học và địa lý, ông để lại nhiều công trình có giá trị lớn, góp phần hệ thống hóa tri thức lịch sử, địa lý, văn hóa và đời sống xã hội Việt Nam. Ở lĩnh vực giáo dục, ông luôn nhấn mạnh vai trò của hiền tài đối với sự hưng thịnh của đất nước; đề cao tinh thần học tập suốt đời, khuyến khích nghiên cứu, sáng tạo và vận dụng tri thức vào thực tiễn.
Thanh tra thành phố Hà Nội cũng giới thiệu di sản đồ sộ mà Lê Quý Đôn để lại với nhiều công trình nghiên cứu và sáng tác có giá trị đặc biệt như Đại Việt thông sử, Kiến văn tiểu lục, Vân đài loại ngữ, Phủ biên tạp lục, Bắc sứ thông lục, Toàn Việt thi lục, Quế Đường thi tập, Quần thư khảo biện…
Đây là những công trình có giá trị tư liệu quan trọng, phản ánh lịch sử, văn hóa, địa lý, kinh tế và đời sống xã hội Việt Nam thế kỷ XVIII, đồng thời thể hiện tư duy học thuật sâu sắc và phương pháp nghiên cứu khoa học của ông.
Theo Thanh tra thành phố Hà Nội, những giá trị mà danh nhân Lê Quý Đôn để lại vẫn còn nguyên ý nghĩa trong giai đoạn hiện nay, từ tinh thần yêu nước, ý thức trách nhiệm, khát vọng cống hiến vì đất nước và Nhân dân đến tư tưởng đề cao thực học, trọng dụng hiền tài, coi tri thức là động lực phát triển quốc gia.
Bên cạnh đó là những tư tưởng về vai trò của Nhân dân, trách nhiệm của người cầm quyền, kết hợp đức trị với pháp trị, xây dựng đội ngũ cán bộ công minh, liêm chính; khơi dậy tinh thần học tập, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo; gìn giữ và phát huy giá trị văn hóa dân tộc; chủ động tiếp thu tinh hoa nhân loại trong quá trình hội nhập quốc tế.
Đối với đội ngũ cán bộ, công chức, người lao động cơ quan Thanh tra thành phố Hà Nội, việc học tập tấm gương danh nhân Lê Quý Đôn có ý nghĩa thiết thực trong nâng cao trình độ chuyên môn, rèn luyện bản lĩnh chính trị, đạo đức công vụ, phát huy tinh thần trách nhiệm, khách quan, công tâm, góp phần xây dựng nền hành chính chuyên nghiệp, liêm chính, hiện đại.
Thanh tra thành phố cũng tuyên truyền về những đóng góp của danh nhân Lê Quý Đôn trong hoạt động ngoại giao. Với vốn học vấn uyên thâm, khả năng ứng đối xuất sắc và tầm hiểu biết sâu rộng, ông không chỉ hoàn thành trọng trách đi sứ mà còn góp phần mở rộng giao lưu học thuật, văn hóa giữa Đại Việt với các nước trong khu vực, nâng cao vị thế đất nước.
Đáng chú ý, tại phiên họp Đại hội đồng UNESCO lần thứ 43 diễn ra ngày 31/10/2025 tại Samarkand (Cộng hòa Uzbekistan), UNESCO đã thông qua Nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Cùng với việc tuyên truyền về thân thế, sự nghiệp và những đóng góp của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, Thanh tra thành phố Hà Nội tăng cường đấu tranh, phản bác các quan điểm sai trái, thông tin xuyên tạc, bóp méo thân thế, sự nghiệp, di sản của ông cũng như các hoạt động kỷ niệm.
Thanh tra thành phố Hà Nội yêu cầu mỗi cán bộ, đảng viên, công chức, người lao động chủ động tiếp cận thông tin từ các nguồn chính thống; nâng cao ý thức trách nhiệm trong việc bảo vệ các giá trị lịch sử, văn hóa dân tộc; tích cực lan tỏa những giá trị tốt đẹp về cuộc đời, sự nghiệp và tư tưởng của danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn.
Theo Thanh tra thành phố Hà Nội, kỷ niệm 300 năm Ngày sinh danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn là dịp để ôn lại, tôn vinh những cống hiến to lớn của một nhà bác học xuất chúng của dân tộc; đồng thời tiếp tục phát huy truyền thống hiếu học, trọng nhân tài, khát vọng đổi mới sáng tạo và xây dựng đất nước Việt Nam phát triển nhanh, bền vững trong thời kỳ mới.
