Từ sóng thị trường sang quản trị danh mục – bài toán đầu tư năm 2026

Năm 2026, động lực tăng trưởng TTCK sẽ gắn chặt với nền tảng lợi nhuận của từng doanh nghiệp.

2026 – Khi cơ hội không còn nằm ở mặt bằng chung

Theo các phân tích của VDSC Research, năm 2026 đánh dấu sự thay đổi quan trọng trong cách TTCK Việt Nam hình thành cơ hội đầu tư, khi lợi nhuận doanh nghiệp dần thay thế vai trò dẫn dắt của chỉ số. Nếu ở các giai đoạn trước, đà tăng của thị trường có thể kéo theo sự đi lên đồng pha của nhiều nhóm cổ phiếu, thì bước sang năm 2026, động lực tăng trưởng trở nên chọn lọc hơn và gắn chặt với nền tảng lợi nhuận của từng doanh nghiệp.

Điều đáng chú ý là sự thay đổi này không đến từ một cú sốc vĩ mô, mà hình thành ngay trong quá trình thị trường vận động. VDSC Research đánh giá tăng trưởng kinh tế năm 2026 tiếp tục duy trì ở mức tích cực, song mức độ lan tỏa sang kết quả kinh doanh không còn đồng đều như các chu kỳ trước. Trên bình diện toàn thị trường, lợi nhuận doanh nghiệp vẫn được kỳ vọng tăng trưởng hai chữ số trong năm 2026, nhưng phần lớn mức tăng tập trung vào một số nhóm doanh nghiệp có khả năng cải thiện biên lợi nhuận và kiểm soát chi phí tốt hơn.

Quan sát các phiên giao dịch đầu năm 2026 cho thấy thanh khoản vẫn được duy trì ở mức đủ để hỗ trợ giao dịch, song cấu trúc thanh khoản đã có sự thay đổi rõ nét. Dòng tiền không còn tập trung vào các cổ phiếu đã tăng nóng trong giai đoạn trước, mà có xu hướng dịch chuyển sang những doanh nghiệp sở hữu nền tảng lợi nhuận ổn định hơn và mức định giá hợp lý hơn trong trung hạn.

Sự dịch chuyển đó diễn ra song song với quá trình sàng lọc ngày càng rõ giữa các doanh nghiệp. Thị trường ghi nhận khoảng cách lớn dần giữa nhóm doanh nghiệp có dòng tiền hoạt động ổn định, tỷ suất sinh lời duy trì ở mức cao với nhóm chỉ tăng trưởng doanh thu nhưng lợi nhuận biến động mạnh. Khoảng cách này không chỉ phản ánh khác biệt về kết quả kinh doanh, mà còn cho thấy khả năng chuyển hóa tăng trưởng thành lợi nhuận thực chất đang trở thành tiêu chí sàng lọc ngày càng rõ nét của thị trường. Chính trong bối cảnh đó, lợi nhuận – thay vì kỳ vọng chỉ số – dần được đặt vào vị trí trung tâm trong việc quyết định độ bền của giá cổ phiếu.

Một điểm được VDSC Research đặc biệt lưu ý trong năm 2026 là mức độ phân hóa không chỉ diễn ra giữa các nhóm ngành, mà thể hiện rất rõ ngay trong từng ngành. Ngay cả ở những lĩnh vực được hưởng lợi từ tăng trưởng kinh tế, chỉ một bộ phận doanh nghiệp có cấu trúc tài chính lành mạnh, tỷ suất sinh lời trên vốn ổn định và chiến lược tăng trưởng rõ ràng mới duy trì được sức hút với dòng tiền. Phần còn lại, dù hoạt động trong cùng ngành, có xu hướng bị bỏ lại phía sau khi thị trường bước sang giai đoạn sàng lọc mạnh hơn.

Diễn biến lợi nhuận theo nhóm ngành cho thấy tăng trưởng của TTCK không còn đồng pha. Quy mô và tốc độ tăng lợi nhuận đang tập trung vào một số nhóm ngành nhất định, trong khi nhiều lĩnh vực ghi nhận mức phục hồi chậm hoặc phân hóa mạnh giữa các doanh nghiệp (xem biểu đồ dưới đây).

Quy mô lợi nhuận sau thuế - công ty mẹ và tăng trưởng so với cùng kỳ của các nhóm ngành

Nguồn: Bloomberg, CTCK Rồng Việt tổng hợp

Dòng tiền 2026: Thận trọng hơn, nhưng không rút khỏi thị trường

Quan sát diễn biến giao dịch trong những phiên đầu năm 2026 cho thấy hành vi dòng tiền bắt đầu bộc lộ những khác biệt so với các chu kỳ tăng nóng trước đây. Thay vì phản ứng mạnh với các nhịp tăng – giảm ngắn hạn, dòng tiền có xu hướng chậm lại, thận trọng hơn trong khâu giải ngân, song không mang tính rút lui khỏi thị trường.

Thanh khoản vì vậy vẫn được duy trì ở mức đủ để hỗ trợ giao dịch, nhưng không còn mang tính bùng nổ. Dòng tiền có xu hướng rời khỏi các cổ phiếu đã tăng nóng, chuyển sang những doanh nghiệp có nền tảng lợi nhuận ổn định hơn và mức định giá hợp lý hơn trong trung hạn. Sự dịch chuyển này cho thấy nhà đầu tư ngày càng đặt nặng yếu tố bền vững, thay vì tìm kiếm lợi nhuận nhanh trong các nhịp tăng ngắn hạn.

Trong bối cảnh thị trường vận động trong biên độ rộng, các nhịp điều chỉnh cũng không còn bị nhìn nhận thuần túy là tín hiệu tiêu cực. Ngược lại, những nhịp điều chỉnh này dần trở thành khoảng lặng cần thiết để tái cơ cấu danh mục, giúp dòng tiền quay trở lại các cổ phiếu có dòng tiền hoạt động tích cực và mức độ nhạy cảm thấp hơn với biến động vĩ mô.

Sự thận trọng của dòng tiền còn thể hiện ở cách lựa chọn điểm vào thị trường. Thay vì giải ngân dàn trải, nhà đầu tư có xu hướng phân bổ vốn theo từng nhịp, ưu tiên những doanh nghiệp có khả năng duy trì lợi nhuận ổn định và cấu trúc tài chính lành mạnh. Trong bối cảnh đó, thanh khoản không còn là chỉ báo duy nhất cho sức khỏe thị trường, mà cần được đặt trong mối tương quan với chất lượng dòng tiền và mục tiêu đầu tư trung hạn.

Sự dịch chuyển của dòng tiền được phản ánh rõ qua mức tăng trưởng lợi nhuận theo ngành, khi chênh lệch giữa các nhóm lĩnh vực ngày càng nới rộng, cho thấy dòng vốn không rời bỏ thị trường, mà đang tái phân bổ theo chất lượng tăng trưởng (xem bảng dưới đây).

Tổng hợp dự phóng tăng trưởng lợi nhuận sau thuế - cổ đông công ty mẹ 2026 từ dữ liệu đồng thuận thị trường

Nguồn: Bloomberg, CTCK Rồng Việt tổng hợp.

Chiến lược đầu tư 2026: Kỷ luật, chọn lọc và kiên nhẫn

Khi thị trường không còn vận động theo một xu hướng tăng rõ ràng, cách tiếp cận đầu tư trong năm 2026 cũng buộc phải thay đổi. Theo VDSC Research, hiệu quả đầu tư không đến từ việc dự báo chính xác VN-Index sẽ lên bao nhiêu điểm, mà từ khả năng xây dựng danh mục phù hợp với trạng thái thị trường “đi trong vùng”.

Trong bối cảnh đó, lợi nhuận doanh nghiệp đóng vai trò như trục xoay chung cho các quyết định đầu tư. Những doanh nghiệp có tăng trưởng lợi nhuận ổn định, dòng tiền bền vững và khả năng kiểm soát chi phí tốt sẽ tiếp tục duy trì sức hút, ngay cả khi thị trường xuất hiện các nhịp rung lắc. Ngược lại, các cổ phiếu tăng chủ yếu dựa trên sóng ngắn hạn hoặc kỳ vọng thời điểm sẽ đối diện rủi ro điều chỉnh mạnh hơn khi mặt bằng định giá chung không còn hỗ trợ.

Chiến lược đầu tư năm 2026 vì vậy thiên về kỷ luật và sự kiên nhẫn. Việc duy trì tỷ trọng hợp lý giữa cổ phiếu và tiền mặt, chủ động tái cơ cấu danh mục khi định giá tiệm cận vùng cao, đồng thời tận dụng các nhịp điều chỉnh để gia tăng tỷ trọng ở những doanh nghiệp có nền tảng tốt, được xem là cách tiếp cận phù hợp hơn so với việc theo đuổi lợi nhuận nhanh.

Từ góc nhìn dài hạn, thị trường chứng khoán năm 2026 không được đặt trong kỳ vọng về một chu kỳ tăng nóng mới, mà là giai đoạn thị trường vận hành trưởng thành hơn. Trong giai đoạn đó, giá trị thực của doanh nghiệp, chất lượng lợi nhuận và khả năng quản trị rủi ro sẽ quyết định hiệu quả đầu tư, thay vì các dự báo ngắn hạn về điểm số của chỉ số.