Trình bày báo cáo tại Phiên họp Ủy ban Thường vụ Quốc hội sáng ngày 17/8, Thống đốc NHNN Phạm Đức Ấn nhấn mạnh việc sửa đổi, bổ sung 3 luật ngành Ngân hàng sẽ kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về hoàn thiện đồng bộ thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, phục vụ mục tiêu tăng trưởng “2 chữ số”.
Sáng ngày 17/8, dưới sự chủ trì của Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn và điều hành của Phó Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Hồng, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đã cho ý kiến về việc giải trình, tiếp thu, chỉnh lý đối với dự thảo Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, Luật Phòng, chống rửa tiền và Luật Các tổ chức tín dụng.
Quang cảnh phiên họp. Ảnh: Quochoi.vn
Tại phiên họp, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Việt Nam Phạm Đức Ấn trình bày Báo cáo tóm tắt về việc tiếp thu, giải trình ý kiến của các vị đại biểu Quốc hội (ĐBQH) thảo luận tại Tổ, tại Hội trường và ý kiến thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính của Quốc hội đối với dự án Luật.
Qua báo cáo, Thống đốc Phạm Đức Ấn cho biết, đa số các ĐBQH tán thành về sự cần thiết ban hành Luật nhằm kịp thời thể chế hóa đường lối, chủ trương của Đảng về hoàn thiện đồng bộ thể chế, đổi mới tư duy xây dựng và thi hành pháp luật, phục vụ mục tiêu tăng trưởng “2 chữ số”, bảo đảm phù hợp với việc sắp xếp, tinh gọn tổ chức bộ máy, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp, mô hình tổ chức mới của NHNN.
Đồng thời, việc ban hành Luật góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, thanh tra, giám sát trong lĩnh vực ngân hàng; hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về tiền tệ, ngân hàng, cơ chế tài chính của NHNN, quản lý ngoại hối, trạng thái đầu tư quốc tế và các tỷ lệ bảo đảm an toàn.
Qua đó, tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, tạo điều kiện phát triển thị trường trái phiếu doanh nghiệp, giảm áp lực cung ứng vốn trung và dài hạn cho hệ thống ngân hàng, khắc phục các hạn chế pháp lý về chủ sở hữu hưởng lợi, tài sản mã hóa và các loại giao dịch mới. Việc sửa đổi này cũng nhằm đáp ứng các chuẩn mực, khuyến nghị của Lực lượng đặc nhiệm tài chính quốc tế (FATF), góp phần đưa Việt Nam ra khỏi Danh sách xám, nâng cao tính an toàn, minh bạch và uy tín của hệ thống tài chính quốc tế.
Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Phạm Đức Ấn trình bày Báo cáo tại Phiên họp
Về quy định nguyên tắc sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam, để bảo đảm bao quát các trường hợp sử dụng ngoại hối trên lãnh thổ Việt Nam đã được quy định tại Luật, Nghị quyết của Quốc hội, Chính phủ điều chỉnh khoản 3 Điều 1 dự thảo Luật theo hướng bổ sung các trường hợp ngoại lệ được phép sử dụng ngoại hối “theo quy định của Luật, Nghị quyết của Quốc hội”. Đồng thời, bãi bỏ Điều 22 Pháp lệnh Ngoại hối tại Điều 4 dự thảo Luật do nội dung này đã được luật hóa tại dự thảo Luật.
Về quy định thu, chi tài chính của NHNN, Thống đốc Ngân hàng Nhà nước cho biết, Chính phủ bổ sung nội dung giao Chính phủ quy định cơ chế trích lập dự phòng rủi ro của NHNN tại khoản 6 Điều 1 dự thảo Luật.
Với quy định áp dụng tỷ lệ bảo đảm an toàn khác, Chính phủ tách nội dung quy định tại điểm h khoản 2 Điều 59 thành một khoản riêng tại Điều 59 Luật NHNN và chỉnh lý kỹ thuật điểm g khoản 2 Điều 59 Luật NHNN để bảo đảm thống nhất với Luật Các tổ chức tín dụng (TCTD).
Đối với Luật Phòng, chống rửa tiền (PCRT), Tờ trình nêu rõ, ngày 24/7/2026, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 66.23/2026/NQ-CP về các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm xử lý khó khăn, vướng mắc trong pháp luật về PCRT nhằm đáp ứng yêu cầu cấp bách trong thực hiện cam kết quốc tế về trao đổi thông tin theo yêu cầu về thuế. Để bảo đảm tính thống nhất, liên tục sau khi Nghị quyết số 66.23/2026/NQ-CP hết hiệu lực thi hành và bảo đảm phù hợp với khuyến nghị của các chuyên gia, Chính phủ điều chỉnh một số nội dung tại khoản 7 và khoản 11 Điều 2 dự thảo Luật. Ngoài ra, Chính phủ chỉnh lý kỹ thuật tại khoản 8 Điều 1; khoản 1, khoản 4, khoản 5, khoản 8 Điều 2 dự thảo Luật.
Việc phân cấp, phân quyền tại dự thảo Luật đã thực hiện trên nguyên tắc phù hợp với chức năng, nhiệm vụ quản lý nhà nước của Chính phủ, NHNN; thể chế hóa tinh thần của Kết luận số 09-KL/TW ngày 10/3/2026 của Bộ Chính trị về hoàn thiện cấu trúc hệ thống pháp luật Việt Nam đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới.
Ngân hàng Nhà nước khẳng định, các quy định về phòng, chống rửa tiền được thiết kế theo hướng cho phép các đối tượng báo cáo khai thác dữ liệu chuyên ngành, không yêu cầu khách hàng cung cấp thông tin đã có trong cơ sở dữ liệu, cùng với đó các biện pháp thực hiện tương ứng với mức độ rủi ro rửa tiền, cơ bản không tạo thêm trách nhiệm vượt quá khả năng thực hiện của đối tượng báo cáo.
Báo cáo tóm tắt ý kiến về việc tiếp thu, giải trình, chỉnh lý dự thảo Luật được Phó Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Đoàn Thị Thanh Mai trình bày tại phiên họp cho biết, Thường trực Ủy ban cơ bản tán thành các phương án chỉnh lý dự thảo Luật theo đề xuất của Chính phủ.
Tuy nhiên, Thường trực Ủy ban Kinh tế và Tài chính đề nghị Cơ quan chủ trì soạn thảo tiếp tục rà soát, nghiên cứu, tiếp thu tối đa các ý kiến hợp lý, giải trình đầy đủ, thuyết phục; bảo đảm tính thống nhất trong nội tại Luật NHNN, Luật PCRT và Luật Các TCTD, tiếp tục rà soát các nội dung sửa đổi, bổ sung trong dự thảo Luật với các luật khác có liên quan và các dự thảo luật đang trình Quốc hội; khẩn trương hoàn thiện và ban hành các văn bản quy định chi tiết hoặc hướng dẫn thi hành Luật.
