Ngành thép vào chu kỳ tăng trưởng mới

Theo định hướng đến năm 2030, sản xuất thép thô đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 7-8%/năm. Ảnh: internet

Tăng tốc sản lượng, nâng giá trị gia tăng

Chiến lược phát triển ngành thép đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 đang mở ra một giai đoạn tăng trưởng mới cho ngành công nghiệp nền tảng của nền kinh tế. Không chỉ đặt ra các chỉ tiêu sản lượng, chiến lược này còn định hình rõ hướng chuyển dịch: nâng tỷ trọng thép chất lượng cao, làm chủ công nghệ và tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu trong bối cảnh thị trường đang phục hồi tích cực.

Theo định hướng đến năm 2030, sản xuất thép thô đặt mục tiêu tăng trưởng bình quân 7-8%/năm, đạt khoảng 25-26 triệu tấn; thép thành phẩm tăng 5,5-6,5%/năm, đạt 32-33 triệu tấn. Mức tiêu thụ bình quân phấn đấu đạt 270-280 kg/người/năm. Ngành thép cơ bản đáp ứng 80-85% nhu cầu trong nước và từng bước gia tăng xuất khẩu.

Đến năm 2035, quy mô tiếp tục mở rộng với sản lượng thép thô 33-36 triệu tấn; thép thành phẩm 40-43 triệu tấn; tiêu thụ bình quân đạt 340-360 kg/người/năm. Tỷ lệ đáp ứng nhu cầu trong nước nâng lên 85-90%.

Điểm nhấn quan trọng nằm ở cơ cấu sản phẩm. Mục tiêu đặt ra là ngành thép tăng dần tỷ trọng thép hợp kim, thép không gỉ, thép chất lượng cao phục vụ cơ khí chế tạo, ô tô, đóng tàu, đường sắt, năng lượng và quốc phòng - an ninh. Đây là bước chuyển từ tăng trưởng theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu, hướng đến các phân khúc có giá trị gia tăng cao và hàm lượng công nghệ lớn.

Để hiện thực hóa mục tiêu, chiến lược đề ra các nhóm giải pháp đồng bộ về cơ chế chính sách, thị trường, khoa học - công nghệ, nguồn nhân lực và bảo vệ môi trường. Trọng tâm là đầu tư nâng cấp công nghệ sản xuất thép xây dựng, thép hình, tôn mạ, ống thép, thép cán nóng; đồng thời làm chủ công nghệ sản xuất thép tấm cường độ cao, thép dự ứng lực, thép chống ăn mòn cho công trình biển đảo, thép siêu nhẹ cho giao thông vận tải, thép thanh ray cho đường sắt cao tốc và thép phục vụ quốc phòng - an ninh.

Lực đẩy cho mục tiêu dài hạn

Bức tranh thị trường hiện nay được đánh giá là thuận lợi để triển khai các mục tiêu trung và dài hạn. Theo Hiệp hội Thép Việt Nam (VSA), năm 2025 ghi nhận mức tăng trưởng ấn tượng khi GDP cả nước đạt 8,02% - cao nhất giai đoạn 2021-2025; sản xuất công nghiệp tăng 9,73%, mức cao nhất kể từ năm 2020, tạo lực kéo trực tiếp cho ngành thép.

Sản lượng thép thô năm 2025 đạt mức cao kỷ lục trong 5 năm trở lại đây, vượt mốc 24,7 triệu tấn của năm 2020, tăng 12% so với cùng kỳ; tiêu thụ đạt 24,1 triệu tấn, tăng 12,9%; xuất khẩu đạt 3,15 triệu tấn, tăng 12,8%. Theo VSA, xu hướng hiện đại hóa các khu liên hợp luyện kim khép kín từ thượng nguồn đến hạ nguồn đang ngày càng rõ nét, giúp nâng cao năng lực cạnh tranh của thép Việt Nam.

Bước sang năm 2026, ngành thép được dự báo tiếp tục tăng trưởng 8-10%, sản lượng thép thành phẩm ước đạt 33-34,5 triệu tấn, nhu cầu tiêu thụ trong nước khoảng 26 triệu tấn. Động lực chính đến từ đẩy mạnh đầu tư công vào hạ tầng (cao tốc, sân bay), phục hồi bất động sản dân dụng và nhiều dự án lớn đi vào vận hành.

Tầm nhìn đến năm 2050, sản lượng thép thô dự kiến đạt 65-70 triệu tấn; thép thành phẩm đạt 75-80 triệu tấn; mức tiêu thụ bình quân đầu người tăng lên 570-650 kg/năm. Khi đó, ngành thép Việt Nam không chỉ đáp ứng tối đa nhu cầu trong nước mà còn tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng thép thế giới.

Song song với tăng trưởng, ngành thép cũng được dự báo sẽ tiếp nối xu hướng sản xuất và sử dụng sản phẩm thân thiện môi trường trong chiến lược phát triển bền vững toàn cầu, đặc biệt với cam kết của Chính phủ Việt Nam tại COP26 về phát thải ròng các-bon bằng không vào năm 2050. Điều này cho thấy hướng phát triển mới không chỉ nhằm mở rộng quy mô, mà còn hướng tới tái cấu trúc toàn diện theo hướng hiện đại, bền vững và hội nhập sâu rộng.