Ngành dừa Vĩnh Long bứt phá, hướng tới xuất khẩu 500 triệu USD

Ngành dừa Vĩnh Long bứt phá, hướng tới xuất khẩu 500 triệu USD.

Là địa phương có diện tích trồng dừa lớn nhất cả nước, Vĩnh Long giữ vai trò đầu tàu của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long về quy mô và sản lượng. Gần 120.000ha dừa trên địa bàn tỉnh không chỉ tạo lợi thế vượt trội về nguồn nguyên liệu mà còn mang lại thu nhập ổn định cho khoảng 270.000 hộ dân, với mức bình quân từ 100–150 triệu đồng/ha/năm. Từ một loại cây trồng truyền thống gắn bó với đời sống người dân, cây dừa đã phát triển thành ngành hàng chiến lược, giữ vai trò trụ cột trong cơ cấu kinh tế nông nghiệp, đóng góp quan trọng vào phát triển nông thôn bền vững.

Bên cạnh lợi thế về diện tích, ngành dừa Vĩnh Long còn được đánh giá cao nhờ cơ cấu giống đa dạng, đáp ứng nhiều phân khúc thị trường trong nước và xuất khẩu. Các giống dừa uống nước, dừa lấy dầu và đặc biệt là dừa sáp - sản phẩm đặc hữu có giá trị kinh tế cao đã tạo nên lợi thế cạnh tranh riêng cho địa phương. Nhờ điều kiện thổ nhưỡng phù hợp cùng kinh nghiệm canh tác lâu đời của nông dân, năng suất dừa trên địa bàn tỉnh liên tục được nâng lên. Từ mức bình quân 10,98 tấn/ha năm 2020, đến năm 2025 năng suất đã đạt 11,95 tấn/ha, cao hơn mức trung bình của khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và cả nước. Sản lượng dừa toàn tỉnh năm 2025 ước đạt khoảng 1,316 triệu tấn, tăng hơn 243.000 tấn so với năm 2020.

Sự bứt phá của ngành dừa Vĩnh Long trong những năm gần đây gắn liền với sự phát triển mạnh mẽ của công nghiệp chế biến và vai trò dẫn dắt của các doanh nghiệp với làm chủ khoa học - công nghệ. Hiện toàn tỉnh có 183 doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất, chế biến dừa, tạo việc làm cho hơn 9.000 lao động. Từ nguồn nguyên liệu dồi dào, các sản phẩm đa dạng, từ nước dừa, sữa dừa, cơm dừa nạo sấy, kẹo dừa đến than gáo dừa, hàng thủ công mỹ nghệ và nhiều sản phẩm chế biến sâu có giá trị gia tăng cao, các doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu ngày càng khắt khe của thị trường quốc tế.

Đáng chú ý, việc ứng dụng công nghệ sinh học và chuyển đổi số đang tạo bước ngoặt trong toàn bộ chuỗi giá trị ngành dừa. Công tác số hóa vùng nguyên liệu, truy xuất nguồn gốc và kiểm soát chất lượng theo thời gian thực được triển khai đồng bộ, giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực quản trị và đáp ứng hiệu quả các tiêu chuẩn kỹ thuật, an toàn thực phẩm của những thị trường khó tính như Mỹ, EU và Nhật Bản. Cùng với đó, mô hình kinh tế tuần hoàn được áp dụng theo hướng sản xuất khép kín, tận dụng tối đa các phụ phẩm từ cây dừa. Vỏ dừa được sử dụng sản xuất than sạch, gáo dừa chế tác hàng thủ công mỹ nghệ, nước dừa già được lên men hoặc chiết tách dưỡng chất, qua đó vừa giảm thiểu chất thải vừa gia tăng giá trị kinh tế.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, hiện Vĩnh Long có 30.355ha dừa được sản xuất theo các tiêu chuẩn hữu cơ quốc tế như USDA, EU, China, JAS, Korea…, chiếm 25,45% tổng diện tích dừa toàn tỉnh. Ngoài ra, địa phương đã được cấp 156 mã số vùng trồng dừa tươi với diện tích hơn 11.000ha. Đây được xem là "giấy thông hành" quan trọng giúp sản phẩm dừa Vĩnh Long thâm nhập sâu hơn vào các thị trường cao cấp, đồng thời nâng cao uy tín và năng lực cạnh tranh của ngành dừa trên bản đồ thương mại toàn cầu. Năm 2025, kim ngạch xuất khẩu dừa của Vĩnh Long được dự báo đạt khoảng 500 triệu USD, tăng 2,9% so với năm 2024. Nhiều sản phẩm chủ lực như cơm dừa nạo sấy và nước cốt dừa ghi nhận mức tăng trưởng trên 10%, phản ánh xu hướng gia tăng mạnh mẽ của nhu cầu quốc tế đối với các sản phẩm dừa chế biến sâu, có giá trị gia tăng cao.

Toàn tỉnh Vĩnh Long hiện có gần 120.000 ha trồng dừa.

Để phát triển ngành dừa, Vĩnh Long xác định ba trụ cột phát triển gồm vùng nguyên liệu, chế biến sâu và liên kết chuỗi giá trị. Theo đó, tỉnh hướng tới xây dựng các vùng chuyên canh dừa hữu cơ đạt chuẩn quốc tế; nghiên cứu, nhân rộng các giống dừa chịu mặn, chịu hạn tốt; phát triển canh tác tiết kiệm nước, giảm phát thải và quản lý sâu bệnh theo hướng sinh học. Song song với sản xuất, địa phương chú trọng gắn cây dừa với phát triển du lịch sinh thái, làng nghề truyền thống và các sản phẩm OCOP, đặc biệt là các sản phẩm từ dừa sáp.

Với lợi thế vùng trồng lớn, nền tảng chế biến ngày càng hiện đại cùng chiến lược phát triển bền vững, ngành dừa Vĩnh Long đang từng bước vươn lên trở thành ngành kinh tế mũi nhọn, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, nâng cao thu nhập cho người dân và khẳng định vị thế vững chắc trên bản đồ dừa Việt Nam và khu vực.