Chi tiết tin tức
A- A A+ | Trong Tăng tương phản Giảm tương phản

Đưa thẻ tín dụng nội địa đến gần hơn với người lao động

Những rào cản về điều kiện cấp tín dụng, chứng minh thu nhập và chi phí sử dụng khiến một bộ phận người lao động chưa dễ tiếp cận các sản phẩm tín dụng chính thức. Phát triển thẻ tín dụng nội địa với hạn mức phù hợp, quy trình linh hoạt, chi phí minh bạch và khả năng tiếp cận ngay tại nơi làm việc được kỳ vọng mở thêm lựa chọn tài chính an toàn, góp phần hạn chế tín dụng đen.

Những rào cản về điều kiện cấp tín dụng, chứng minh thu nhập và chi phí sử dụng khiến một bộ phận người lao động chưa dễ tiếp cận các sản phẩm tín dụng chính thức. Phát triển thẻ tín dụng nội địa với hạn mức phù hợp, quy trình linh hoạt, chi phí minh bạch và khả năng tiếp cận ngay tại nơi làm việc được kỳ vọng mở thêm lựa chọn tài chính an toàn, góp phần hạn chế tín dụng đen.

Mở rộng tín dụng chính thức từ nhu cầu thực của người lao động

Thu nhập không cao, thiếu hồ sơ chứng minh tài chính hoặc chưa có lịch sử tín dụng đầy đủ đang là những rào cản khiến nhiều công nhân, người lao động khó tiếp cận các sản phẩm tín dụng ngân hàng. Trong khi đó, những nhu cầu tài chính phát sinh như chi phí y tế, sinh hoạt hoặc các khoản chi đột xuất có thể buộc người lao động tìm đến những nguồn vay bên ngoài hệ thống tín dụng chính thức, tiềm ẩn nhiều rủi ro.

1795056675510_1141117860054082392_g136148173795334253_92c1e21591fd1935a81d410e2e8568a3.jpg

Hội thảo “Giải pháp mở rộng tiếp cận thẻ tín dụng nội địa cho người lao động, đẩy lùi tín dụng đen” do Báo Lao Động phối hợp với Công ty Cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS) tổ chức, dưới sự chỉ đạo nội dung của NHNN.

Đây là bài toán được đưa ra tại hội thảo “Giải pháp mở rộng tiếp cận thẻ tín dụng nội địa cho người lao động, đẩy lùi tín dụng đen”. Trước thực trạng nêu trên, việc phát triển những sản phẩm tín dụng phù hợp hơn với đặc điểm thu nhập, dòng tiền và khả năng trả nợ của người lao động, qua đó tạo thêm lựa chọn tài chính chính thức cho nhóm khách hàng công nhân, người lao động khó tiếp cận các sản phẩm tín dụng ngân hàng trở nên ngày càng cần thiết.

Theo ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam, đến hết tháng 9/2026, có 17 tổ chức phát hành thẻ tín dụng nội địa với hơn 7,4 triệu thẻ đang lưu hành, tăng 63% so với cùng kỳ năm 2025. Trong giai đoạn 2021-2025, số lượng thẻ tín dụng nội địa phát hành tăng bình quân 88%/năm. So với tổng số hơn 21,1 triệu thẻ tín dụng đang lưu hành trên thị trường, thẻ tín dụng nội địa hiện chiếm khoảng 35%.

Những con số này cho thấy thị trường thẻ tín dụng nội địa đã có bước phát triển đáng kể, song vẫn còn dư địa mở rộng. Đáng chú ý, khả năng tiếp cận thẻ giữa các nhóm khách hàng chưa đồng đều. Nhóm khách hàng có thu nhập cao, điều kiện tài chính tốt thường dễ đáp ứng yêu cầu cấp thẻ, trong khi người lao động thu nhập thấp hoặc không ổn định có thể gặp khó khăn về hồ sơ, chứng minh thu nhập và các điều kiện tín dụng.

1795056079140_1141117860054082392_g136148173795334253_455f6bbf67d91864782af4746e5431d1.jpg

Ông Lê Anh Dũng, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam

Ông Lê Anh Dũng cho biết, qua rà soát, Vụ Thanh toán nhận diện một số rào cản lớn đối với việc mở rộng tiếp cận và sử dụng thẻ tín dụng nội địa. Trong đó, thu nhập của một bộ phận công nhân có thể không cao, biến động hoặc đến từ nhiều nguồn; hồ sơ chứng minh thu nhập và lịch sử tín dụng chưa đầy đủ. Cách thẩm định chủ yếu dựa trên chứng từ truyền thống có thể chưa phản ánh hết dòng tiền và khả năng trả nợ thực tế.

Bên cạnh đó, hạn mức, lãi suất, phí, thời gian miễn lãi, điều kiện phát hành và cách thức thanh toán dư nợ cần được thiết kế dễ hiểu, minh bạch, tương xứng với khả năng chi trả. Mạng lưới chấp nhận thẻ tại một số khu vực tập trung đông công nhân cũng cần được mở rộng, khi nhiều cửa hàng nhỏ, hộ kinh doanh vẫn ưu tiên tiền mặt và còn gặp rào cản về chi phí thiết bị, kết nối thanh toán.

Thiết kế thẻ từ thu nhập, dòng tiền và khả năng trả nợ

Mở rộng tiếp cận tín dụng cho người lao động không đơn thuần là giảm điều kiện phát hành thẻ, mà đòi hỏi các tổ chức tín dụng phải thay đổi cách nhận diện khách hàng, đánh giá dòng tiền và thiết kế sản phẩm. Hạn mức, chi phí và kỳ thanh toán cần được tính toán trên cơ sở khả năng tài chính thực tế, thay vì áp dụng một cách tiếp cận chung cho mọi đối tượng.

1795056631856_1141117860054082392_g136148173795334253_1a0b2e0522062a8ca8ad4d1c3556f90c.jpg

Ông Hoàng Hải Vương, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank)

Ông Hoàng Hải Vương, Phó Tổng Giám đốc Ngân hàng TMCP Nam Á (Nam A Bank), cho rằng cần thay đổi cách tiếp cận truyền thống đối với công nhân, người lao động, vốn thường dựa nhiều vào hồ sơ, tài sản bảo đảm hoặc việc tiếp xúc từng khách hàng riêng lẻ.

Thay vào đó, ngân hàng cần khai thác tốt hơn dữ liệu thu nhập, lịch sử nhận lương, thời gian làm việc, tính ổn định của doanh nghiệp và nghĩa vụ tài chính hiện tại để đánh giá khả năng trả nợ thực chất. Theo ông, nếu chủ động tiếp cận đúng nơi, nắm bắt dòng tiền, nhu cầu và khả năng trả nợ, đồng thời thiết kế sản phẩm cùng quy trình phù hợp, ngân hàng hoàn toàn có thể mở rộng tín dụng chính thức đến phân khúc này.

Ông Hoàng Hải Vương đề xuất cách tiếp cận “High-volume, high-tech”, tức tiếp cận thị trường quy mô lớn theo từng nhóm khách hàng có đặc điểm tương đồng, kết hợp ứng dụng công nghệ và dữ liệu để nhận diện, cá thể hóa sản phẩm.

Các nhóm khách hàng có thể được phân loại theo ngành nghề, doanh nghiệp, khu công nghiệp, mức thu nhập, hình thức trả lương và đặc điểm công việc. Trên cơ sở đó, ngân hàng lựa chọn các nhóm có tính ổn định cao, dữ liệu minh bạch và khả năng tiếp cận tập trung để triển khai thí điểm, thay vì phát triển từng khách hàng cá nhân một cách đơn lẻ.

Theo đại diện Nam Á Bank, việc triển khai cần được thực hiện từng bước, bắt đầu từ một số doanh nghiệp hoặc khu công nghiệp quy mô lớn, có trả lương qua ngân hàng và dữ liệu thu nhập tương đối đầy đủ. Hạn mức khởi đầu cần ở mức vừa phải, căn cứ vào thu nhập thực nhận, chi phí sinh hoạt và các nghĩa vụ tài chính hiện hữu. Ngày thanh toán nên phù hợp với chu kỳ nhận lương; phí và lãi suất phải minh bạch, dễ hiểu.

Sau giai đoạn thí điểm, ngân hàng có thể mở rộng sang các doanh nghiệp, khu công nghiệp và ngành nghề có đặc điểm tương đồng, nhưng phải đi cùng các tiêu chí kiểm soát chất lượng tín dụng, tỷ lệ sử dụng thẻ, khả năng thanh toán đúng hạn và hiệu quả kinh doanh. Việc mở rộng quy mô không đồng nghĩa với nới lỏng điều kiện tín dụng hay đánh đổi chất lượng để tăng trưởng.

Cùng quan điểm về việc tín dụng cần phù hợp với sức chịu đựng tài chính của người vay, ông Ngô Thành Huấn, Chủ tịch kiêm Giám đốc điều hành Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, cho rằng việc đánh giá quyết định vay vốn cần dựa trên mục đích sử dụng vốn, khả năng trả nợ thực tế, tổng chi phí vay và khả năng chống chịu trước biến cố.

Theo ông Huấn, khả năng trả nợ cần được xác định trên phần thu nhập ổn định còn lại sau khi trừ chi phí sinh hoạt thiết yếu, nghĩa vụ nợ hiện hữu và khoản dự phòng phù hợp. Người vay không nên lấy mức tăng ca hoặc tiền thưởng cao nhất làm cơ sở cam kết nghĩa vụ cố định trong nhiều tháng. Các khoản trả góp, thẻ tín dụng, mua trước trả sau và vay người quen cũng cần được tính vào tổng nghĩa vụ tài chính.

“Việc tiếp cận các khoản tín dụng phù hợp, giúp người lao động giải quyết nhu cầu tài chính trước mắt nhưng vẫn bảo đảm khả năng thực hiện nghĩa vụ trả nợ về sau, là yếu tố đặc biệt quan trọng”, ông Huấn nhấn mạnh.

Phối hợp đồng bộ để đưa thẻ đến gần người lao động

Để thẻ tín dụng nội địa trở thành lựa chọn thực tế, bên cạnh thiết kế sản phẩm, các diễn giả nhấn mạnh vai trò của mạng lưới chấp nhận thanh toán, cơ chế phối hợp giữa các đơn vị và khả năng tiếp cận người lao động ngay tại nơi làm việc.

Ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS), cho biết NAPAS đã phối hợp với các ngân hàng nghiên cứu, phát triển sản phẩm thẻ hỗ trợ người lao động, chú trọng điều kiện phát hành, hạn mức tín dụng và chi phí sử dụng phù hợp với khả năng tài chính của từng nhóm khách hàng.

1795057580255_1141117860054082392_g136148173795334253_0685adcb3b8714061ce5717164802c7d.jpg

Ông Nguyễn Đăng Hùng, Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần Thanh toán Quốc gia Việt Nam (NAPAS).

Đơn cử, NAPAS đã phối hợp với Agribank phát triển thẻ nội địa 2 trong 1, tích hợp các tiện ích để người sử dụng chủ động thanh toán và quản lý nguồn tiền. Giải pháp này hướng tới tạo điều kiện thuận lợi cho người dân và đông đảo người lao động, đặc biệt những nhóm có đặc thù về thu nhập và nhu cầu thanh toán, tiếp cận các phương thức thanh toán hiện đại và sử dụng hạn mức tín dụng phù hợp nhu cầu thực tế.

Theo ông Nguyễn Đăng Hùng, việc phát triển thẻ nội địa không chỉ là cung cấp một sản phẩm cho người dân và người lao động mà quan trọng hơn là tạo ra sản phẩm thực sự hữu ích trong hoạt động chi tiêu hằng ngày. Cùng với đó, cần nghiên cứu tích hợp thanh toán với các sản phẩm, dịch vụ khác, phát triển thanh toán trên thiết bị di động, mở rộng điểm chấp nhận và giảm chi phí cho các đơn vị kinh doanh.

Ở góc độ quản lý, ông Lê Anh Dũng cho rằng cần mở rộng mạng lưới chấp nhận thẻ tại những nơi người lao động sinh sống và làm việc, ưu tiên khu công nghiệp, khu chế xuất, khu nhà trọ, cửa hàng tiện ích, nhà thuốc và các điểm cung ứng hàng hóa thiết yếu. NAPAS, ngân hàng và doanh nghiệp công nghệ cần tăng cường tích hợp thẻ vào POS, SoftPOS và phần mềm bán hàng, đồng thời nghiên cứu giải pháp giảm chi phí gia nhập cho hộ kinh doanh nhỏ.

Bên cạnh đó, cơ chế phối hợp giữa ngân hàng, doanh nghiệp sử dụng lao động và tổ chức công đoàn được xem là một hướng triển khai quan trọng. Doanh nghiệp có thể hỗ trợ kết nối, xác nhận thông tin thu nhập khi có cơ sở pháp lý và sự đồng ý cần thiết; tổ chức công đoàn đóng vai trò truyền thông, hỗ trợ tiếp cận, bảo vệ quyền lợi và ghi nhận khó khăn thực tế của người lao động.

Ông Ngô Thành Huấn đề xuất nghiên cứu thí điểm mô hình “Sử dụng thẻ tín dụng nội địa an toàn tại khu công nghiệp”, gắn việc tiếp cận thẻ với quản lý tài chính cá nhân và hỗ trợ tại nơi làm việc. Mô hình có sự phối hợp giữa tổ chức phát hành thẻ, đơn vị cung cấp hạ tầng thanh toán, doanh nghiệp sử dụng lao động, tổ chức công đoàn và các đơn vị có chuyên môn về hoạch định tài chính.

Hiệu quả thí điểm cũng cần được đánh giá không chỉ qua số lượng thẻ phát hành mà còn qua khả năng sử dụng thẻ tại các điểm chi tiêu thiết yếu, tổng chi phí thực trả, tỷ lệ thanh toán đầy đủ, đúng hạn, tình trạng quá hạn và việc phải vay nơi khác để thanh toán sao kê.