Đề xuất 6 nhóm giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế TP. Hồ Chí Minh

Thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu là một trong những giải pháp tăng trưởng kinh tế. Ảnh: Phạm Thọ

Ba kịch bản tăng trưởng quý I

Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh vừa đưa ra dự báo tăng trưởng kinh tế quý I và kịch bản tăng trưởng kinh tế quý II năm 2026 trên địa bàn Thành phố.

Phân tích đánh giá các động lực tăng trưởng kinh tế của Thành phố trong 2 tháng đầu năm, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực. Trong đó, tiếp cận từ góc độ tổng cầu, tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng trong 2 tháng đầu năm 2026 của Thành phố đạt 316.459 tỷ đồng, tăng 113,1% so với cùng kỳ năm trước, phản ánh đà phục hồi mạnh mẽ của tiêu dùng nội địa và dịch vụ. Đồng thời, doanh thu dịch vụ lưu trú và ăn uống đạt 39.207 tỷ đồng (tăng 120,2%), du lịch lữ hành 5.527 tỷ đồng (tăng 112,1%) và dịch vụ khác 122.362 tỷ đồng (tăng 110,3%). Điều này, cho thấy nhu cầu tiêu dùng và du lịch phục hồi là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng.

Song song đó, chi ngân sách địa phương trong 2 tháng là 26.670,4 tỷ đồng, tăng mạnh 152% so với cùng kỳ, chiếm tỷ lệ 8,7% so với dự toán năm, góp phần kích thích tăng trưởng qua đầu tư công và chỉ tiêu thường xuyên.

Theo Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh, hoạt động xuất nhập khẩu cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực, khi trị giá xuất khẩu hàng hóa đạt 14.725 triệu USD, tăng 112,4% so với cùng kỳ, là động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng nhờ nhu cầu toàn cầu và lợi thế sản xuất. Trị giá nhập khẩu hàng hóa đạt 16.585 triệu USD, tăng 113,8% so với cùng kỳ, phản ánh nhu cầu nguyên liệu sản xuất tăng cao để hỗ trợ công nghiệp và xuất khẩu.

Tiếp cận từ góc độ tổng cung, ngành công nghiệp là động lực cốt lõi của tăng trưởng kinh tế TP. Hồ Chí Minh thể hiện qua chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) toàn ngành đạt 114,6% trong 2 tháng, tăng so với cùng kỳ. Ngành nông nghiệp ghi nhận sự ổn định, góp phần vào an ninh lương thực và hỗ trợ tiêu dùng nội địa, gián tiếp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế qua chuỗi cung ứng thực phẩm. Ngành thương mại - dịch vụ, lĩnh vực tài chính - tín dụng ghi nhận tăng trưởng tín dụng 100,4% so với tháng trước, cho thấy hệ thống ngân hàng đang thúc đẩy đầu tư và sản xuất, là động lực tài chính quan trọng cho các ngành công nghiệp và dịch vụ.

Với đà kinh tế 2 tháng đầu năm 2026 tích cực và sự chỉ đạo quyết liệt, Thành phố sẽ có thể duy trì đà tăng trưởng kinh tế.

Từ phân tích trên, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh dự báo: Nếu bối cảnh bất lợi (tăng trưởng kinh tế toàn cầu bất định, thương mại thế giới có chiều hướng giảm, tăng trưởng kinh tế cả nước dự kiến đạt 7,5%), tăng trưởng quý I của TP. Hồ Chí Minh sẽ đạt 8,03%.

Bối cảnh không biến động nhiều (tăng trưởng kinh tế toàn cầu tương đối ổn định, tăng trưởng kinh tế cả nước dự kiến đạt 8%), tăng trưởng quý I TP. Hồ Chí Minh sẽ đạt 8,56%.

Bối cảnh thuận lợi (tăng trưởng kinh tế toàn cầu ổn định theo như dự báo; tăng trưởng kinh tế cả nước dự kiến đạt 9,1%), tăng trưởng quý I TP. Hồ Chí Minh sẽ đạt 9,74%.

Giải pháp thúc đẩy tăng trưởng kinh tế

Trong báo cáo gửi UBND TP. Hồ Chí Minh và Sở Tài chính Thành phố, Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh cho rằng, để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế năm 2026 trên 10%, tốc độ tăng trưởng kinh tế 6 tháng đầu năm 2026 phải đạt ít nhất 10,3%. Vì vậy, tương ứng với dự báo tăng trưởng kinh tế quý I như trên, Viện cũng đã đưa ra kịch bản tăng trưởng kinh tế TP. Hồ Chí Minh quý II, cụ thể: Kịch bản cơ sở, dự kiến tăng trưởng kinh tế sẽ đạt 12,57%; kịch bản chuyển tiếp, dự kiến tăng trưởng kinh tế đạt 12,04% và kịch bản mục tiêu, dự kiến tăng trưởng kinh tế sẽ đạt 10,86%.

Lãnh đạo UBND TP. Hồ Chí Minh kiểm tra một dự án công trình đầu tư công. Ảnh: PT

Để các kịch bản thành hiện thực, Viện Trưởng Viện Nghiên cứu phát triển TP. Hồ Chí Minh Trương Minh Huy Vũ đã đề xuất 6 nhóm giải pháp nhằm thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, trong đó có những giải pháp đột phá, cụ thể:

Thứ nhất, giải ngân đầu tư công quyết liệt ngay từ quý I: Tập trung các dự án trọng điểm quốc gia và địa phương (hạ tầng giao thông, logistics, khu công nghệ cao Bình Dương - Vũng Tàu sau sáp nhập). Đẩy nhanh tháo gỡ vướng mắc thủ tục, đất đai, giải phóng mặt bằng. Áp dụng cơ chế đặc thù (Nghị quyết số 260/2025/QH15 sửa đổi, bổ sung một số điều của Nghị quyết số 98/2023/QH15) cho TP. Hồ Chí Minh để rút ngắn thời gian phê duyệt.

Thứ hai, thúc đẩy sản xuất công nghiệp và xuất khẩu: Hỗ trợ doanh nghiệp đẩy mạnh sản xuất quý I để tận dụng thuế quan Hoa Kỳ 15% tạm thời (trước khi có thể thay đổi sau 150 ngày). Đa dạng hóa thị trường xuất khẩu (tăng cường xuất khẩu tới thị trường EU, Nhật Bản, Hàn Quốc qua CPTPP, EVFTA, RCEP), đồng thời duy trì đà xuất khẩu sang Hoa Kỳ. Tổ chức hội chợ xúc tiến thương mại ngay quý I. Hỗ trợ doanh nghiệp vừa và nhỏ minh bạch chuỗi cung ứng, chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O) để tránh rủi ro chống lần tránh thuế.

Thứ ba, kích cầu tiêu dùng nội địa và dịch vụ: Triển khai chương trình kích cầu mạnh mẽ, tổ chức các sự kiện mua sắm, lễ hội lớn; kích cầu du lịch, dịch vụ lưu trú - ăn uống; hỗ trợ doanh nghiệp logistics, vận tải.

Thứ tư, thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài và đầu tư tư nhân chất lượng cao: Tận dụng vị thế Việt Nam trong chuỗi cung ứng toàn cầu (tập trung thu hút dự án công nghệ cao, AI, kinh tế số từ Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản. Đẩy mạnh khu công nghệ cao địa bàn Bình Dương cũ, cảng Vũng Tàu). Cải thiện môi trường kinh doanh, hỗ trợ doanh nghiệp tư nhân (kinh tế số, khởi nghiệp).

Thứ năm, phát triển kinh tế số và đổi mới sáng tạo: Đẩy mạnh dữ liệu lớn, AI, chuyển đổi số trong sản xuất, dịch vụ, quản lý nhà nước, kinh tế dữ liệu làm trụ cột; hỗ trợ startup, nền tảng số, thương mại điện tử; đầu tư hạ tầng số (5G, điện toán đám mây) để nâng năng suất lao động.

Thứ sáu, giữ vững kinh tế ổn định và kiểm soát rủi ro: Kiểm soát chỉ số giá, hướng đến ổn định và thúc đẩy tiêu dùng nội địa; chống thất thu, chú trọng chi đầu tư phát triển hiệu quả; theo dõi sát thuế quan Hoa Kỳ, chuẩn bị kịch bản ứng phó nếu tăng trở lại.