Áp lực vốn ngày càng lớn
Theo báo cáo của FiinGroup, các ngân hàng niêm yết đang lên kế hoạch huy động khoảng 128.000 tỷ đồng vốn cổ phần trong năm nay, gấp hơn 7 lần quy mô phát hành của năm 2025 và cao hơn 71,6% so với mức trung bình 5 năm gần đây.
FiinGroup cho rằng, động thái này phản ánh nhu cầu củng cố vốn cấp 1, mở rộng quy mô tài sản và chuẩn bị cho chu kỳ tăng trưởng tín dụng mới trong bối cảnh tăng trưởng tín dụng tiếp tục vượt tốc độ huy động của toàn hệ thống.
 |
| Giá trị huy động vốn cổ phần mới của nhóm Ngân hàng và Phi ngân hàng. Nguồn: FiinPro-X Platform. |
Thực tế, áp lực vốn đang hiện hữu ngày càng rõ nét. Trong những năm gần đây, tín dụng liên tục tăng nhanh hơn huy động vốn dân cư và tổ chức kinh tế. Điều này khiến hệ số sử dụng vốn của nhiều ngân hàng duy trì ở mức cao, trong khi yêu cầu đáp ứng các chuẩn Basel II, Basel III và các quy định an toàn vốn ngày càng khắt khe.
Báo cáo chiến lược của SSI Research cũng chỉ ra rằng tình trạng thiếu hụt nguồn vốn trong hệ thống ngân hàng đang là vấn đề đáng chú ý. Theo đó, các ngân hàng sẽ tiếp tục đẩy mạnh phát hành chứng chỉ tiền gửi, trái phiếu và gia tăng vay vốn nước ngoài nhằm bù đắp phần vốn thiếu hụt trong nước. Tuy nhiên, các giải pháp này chủ yếu mang tính bổ trợ, trong khi việc tăng vốn chủ sở hữu vẫn được xem là giải pháp nền tảng để nâng cao năng lực tài chính và hỗ trợ tăng trưởng dài hạn.
Theo SSI Research, Ngân hàng Nhà nước vẫn còn dư địa hỗ trợ thanh khoản ngắn hạn thông qua các công cụ như thị trường mở (OMO), hoán đổi ngoại tệ hoặc tái cấp vốn. Tuy nhiên, đây chủ yếu là các công cụ điều tiết ngắn hạn và khó có thể thay thế vai trò của việc củng cố nền tảng vốn huy động dài hạn cho hệ thống ngân hàng.
Diễn biến trên thị trường tiền tệ cũng cho thấy áp lực thanh khoản chưa hoàn toàn giảm bớt. Theo MBS, trong tuần cuối tháng 5, Ngân hàng Nhà nước đã bơm ròng khoảng 30,7 nghìn tỷ đồng qua thị trường mở. Lũy kế tháng 5, lượng bơm ròng đạt 22,7 nghìn tỷ đồng. Trong khi đó, lãi suất liên ngân hàng kỳ hạn qua đêm tăng lên 7,2%, các kỳ hạn từ một tuần đến một tháng dao động quanh 7,36-7,43%, phản ánh nhu cầu vốn ngắn hạn vẫn ở mức cao.
Những “ông lớn” dẫn đầu cuộc đua tăng vốn
Dữ liệu của FiinGroup cho thấy, phần lớn kế hoạch tăng vốn năm nay tập trung tại các ngân hàng quy mô lớn. Những cái tên nổi bật gồm Vietcombank, BIDV, VPBank, HDBank, MB và Nam A Bank. Hình thức phát hành chủ đạo là chào bán riêng lẻ cho nhà đầu tư chiến lược hoặc nhà đầu tư tổ chức nhằm nhanh chóng bổ sung vốn cấp 1.
Trong đó, BIDV dự kiến phát hành riêng lẻ với quy mô khoảng 19.820 tỷ đồng; Vietcombank khoảng 15.207 tỷ đồng; VPBank khoảng 13.701 tỷ đồng; HDBank khoảng 11.235 tỷ đồng; Nam A Bank khoảng 10.000 tỷ đồng và MB khoảng 8.055 tỷ đồng.
|
| Làn sóng tăng vốn quy mô lớn đang diễn ra tại nhiều ngân hàng khi nhu cầu bổ sung vốn cấp 1, mở rộng bảng cân đối và đáp ứng chuẩn an toàn vốn ngày càng tăng. |
Nếu toàn bộ kế hoạch được triển khai thành công, quy mô vốn điều lệ và vốn chủ sở hữu của nhiều ngân hàng sẽ được nâng lên đáng kể, tạo dư địa mở rộng tín dụng trong những năm tới.
Theo FiinGroup, năm 2026 cũng đánh dấu sự thay đổi đáng kể trong cơ cấu huy động vốn trên thị trường chứng khoán. Trong tổng kế hoạch huy động vốn cổ phần và IPO gần 289.500 tỷ đồng của doanh nghiệp niêm yết, riêng ngành ngân hàng đã chiếm khoảng 44% tổng quy mô, trở thành nhóm ngành dẫn dắt làn sóng phát hành mới trên thị trường.
Ở góc độ thị trường vốn, làn sóng tăng vốn của ngân hàng có thể tạo thêm nguồn cung cổ phiếu lớn trong nửa cuối năm. Tuy nhiên, mặt tích cực là phần lớn các đợt phát hành đều hướng tới mục tiêu tăng vốn thực chất thay vì chỉ chia tách cổ phiếu. Điều này giúp nâng cao năng lực tài chính của hệ thống, cải thiện hệ số an toàn vốn (CAR) và tăng khả năng chống chịu trước các biến động kinh tế.
Trong bối cảnh nền kinh tế đặt mục tiêu tăng trưởng cao hơn trong giai đoạn 2026-2030, nhu cầu vốn cho doanh nghiệp và nền kinh tế được dự báo tiếp tục gia tăng. Điều đó đồng nghĩa áp lực tăng vốn đối với các ngân hàng sẽ chưa dừng lại trong năm 2026 mà nhiều khả năng còn kéo dài trong những năm tới.
Làn sóng phát hành hiện nay vì thế không chỉ là câu chuyện tăng vốn đơn thuần, mà còn phản ánh quá trình tái định hình năng lực tài chính của hệ thống ngân hàng nhằm chuẩn bị cho một chu kỳ tăng trưởng mới của nền kinh tế.
