 |
| Không để việc chưa đủ một vài đầu sách ảnh hưởng đến tiến độ học tập của học sinh. Ảnh; Hoàng Dương |
Rà soát đến từng trường, lớp
Năm học 2026–2027 là năm đầu tiên bộ sách giáo khoa “Kết nối tri thức với cuộc sống” được sử dụng thống nhất trên toàn quốc. Tại Phú Thọ, việc triển khai diễn ra trong bối cảnh tỉnh vừa sắp xếp lại mạng lưới cơ sở giáo dục trên địa bàn rộng, gồm các khu vực Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước đây. Quy mô trường, lớp và số học sinh tại một số nơi có biến động, khiến nhu cầu sách giáo khoa thực tế có thể chênh lệch so với đăng ký ban đầu.
Trước năm học mới, Sở GD&ĐT Phú Thọ đã nhiều lần yêu cầu các địa phương, cơ sở giáo dục rà soát nhu cầu theo từng lớp, từng môn học, phối hợp với đơn vị phát hành để cung ứng sách. Công văn số 952 ngày 24/3/2026 yêu cầu các trường tổng hợp, đăng ký nhu cầu, đồng thời chủ động hỗ trợ học sinh có hoàn cảnh khó khăn, học sinh thuộc diện chính sách tiếp cận sách giáo khoa.
Tuy nhiên, quá trình tổng hợp ban đầu chưa hoàn tất đồng đều. Ngày 13/4, Sở GD&ĐT Phú Thọ tiếp tục ban hành Công văn số 1323, cho biết còn nhiều đơn vị chưa hoàn thành nhập liệu, báo cáo. Các trường được yêu cầu khẩn trương cập nhật thông tin để ngành Giáo dục xác định đúng nhu cầu, làm căn cứ phối hợp với Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam xây dựng kế hoạch in, phát hành và cung ứng.
Đến ngày 23/5, Công văn số 2086 tiếp tục lưu ý việc triển khai tại một số cơ sở giáo dục còn chậm, chưa đầy đủ, tiềm ẩn nguy cơ thiếu sách cục bộ. Sở yêu cầu nhà trường rà soát chính xác nhu cầu của học sinh, hướng dẫn phụ huynh đăng ký mua sách phù hợp và công khai giá theo quy định. Trách nhiệm của người đứng đầu cơ sở giáo dục cũng được nhấn mạnh nhằm tránh tình trạng học sinh không có sách do chủ quan hoặc chậm triển khai.
Việc rà soát được thực hiện với yêu cầu khẩn trương hơn. Ảnh: Hoàng Dương
Sau khai giảng, việc rà soát được thực hiện với yêu cầu khẩn trương hơn. Công văn số 3887 ngày 8/9 đánh giá công tác cung ứng, chuẩn bị sách giáo khoa tại các cơ sở giáo dục trên địa bàn tỉnh còn chậm và gặp nhiều khó khăn, vướng mắc. Sở yêu cầu UBND các xã, phường chỉ đạo trường tiểu học, THCS báo cáo nhanh; các đơn vị trực thuộc rà soát tình hình tại cấp THPT và giáo dục thường xuyên.
Ba ngày sau, thực hiện yêu cầu của Bộ GD&ĐT, Sở tiếp tục ban hành Công văn số 3955, yêu cầu cập nhật số liệu, điều chỉnh nhu cầu cung ứng theo tình hình phát sinh. Đến ngày 15/9, Công văn số 4008 yêu cầu các đơn vị báo cáo chính xác theo biểu mẫu; trường nào còn học sinh không có sách giáo khoa phải nêu cụ thể để Sở tổng hợp, báo cáo Bộ GD&ĐT.
Chuỗi chỉ đạo cho thấy vấn đề đang được bóc tách đến từng trường, thay vì chỉ dựa trên số đăng ký tổng hợp trước năm học. Cách rà soát này giúp phân biệt rõ trường hợp chưa mua đủ cả bộ, thiếu một số đầu sách hoặc sách chưa được cung ứng kịp thời tới địa bàn có nhu cầu phát sinh. Các tài liệu hiện có chưa nêu số học sinh hay số bản sách còn thiếu trên toàn tỉnh, vì vậy chưa thể quy tình trạng cục bộ thành thiếu sách trên diện rộng.
Kết nối cung ứng, hỗ trợ học tập
Để giải quyết nhu cầu phát sinh, Sở GD&ĐT Phú Thọ yêu cầu các trường tăng cường phối hợp với đơn vị phát hành có đủ tư cách pháp nhân, đăng ký bổ sung và điều chỉnh số lượng theo thực tế. Việc cung ứng được tổ chức theo ba khu vực, tương ứng với địa bàn Phú Thọ, Vĩnh Phúc và Hòa Bình trước khi sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.
Theo Công văn số 3955, các cơ sở giáo dục thuộc địa bàn Phú Thọ cũ kết nối với Công ty Cổ phần Sách và Thiết bị giáo dục Phú Thọ. Các trường thuộc địa bàn Vĩnh Phúc cũ làm việc với Công ty Cổ phần Sách và Thiết bị trường học Vĩnh Phúc; khu vực Hòa Bình cũ do Công ty Cổ phần Sách và Thiết bị trường học Hòa Bình phụ trách. Sở cũng công khai cán bộ hỗ trợ nhà trường trong quản lý, sử dụng sách và giải quyết vướng mắc phát sinh.
Đối với các trường vừa sắp xếp, sáp nhập, Sở yêu cầu nhanh chóng ổn định hoạt động, thống nhất công tác chỉ đạo giữa trường chính và các phân hiệu. Các đơn vị cần hạn chế tối đa những thay đổi không cần thiết trong quản lý, sử dụng sách giáo khoa, tránh làm phát sinh thêm nhu cầu hoặc gây xáo trộn việc học của học sinh.
Nhiều giải pháp được đưa ra trong giai đoạn đầu năm học. Ảnh: Hoàng Dương
Trong thời gian chờ sách in được bổ sung, nhà trường được hướng dẫn huy động sách từ thư viện, tổ chức sử dụng tài liệu theo hình thức phù hợp và hỗ trợ học sinh trong quá trình học tập. Cán bộ, giáo viên, phụ huynh và học sinh có thể tạm thời khai thác bản mềm điện tử sách giáo khoa trên nền tảng chính thức do Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam cung cấp.
Đây là giải pháp hỗ trợ trước mắt, không thay thế yêu cầu cung ứng sách in đến học sinh. Bản mềm điện tử cũng cần được khai thác từ nguồn chính thức, tuân thủ quy định về bản quyền; không nên tự ý tải, sao chép hoặc chia sẻ những tệp sách không rõ nguồn gốc trên mạng.
Tình hình tại Phú Thọ nằm trong bối cảnh chung của cả nước. Theo Bộ GD&ĐT, đến 18 giờ ngày 14/9, các địa phương còn thiếu 3.916.370 bản sách giáo khoa, tương đương khoảng 1,5% tổng nhu cầu.
Bộ GD&ĐT đã yêu cầu Nhà xuất bản Giáo dục Việt Nam điều chuyển sách giữa các địa bàn, tiếp tục in và cung ứng bổ sung theo nhu cầu thực tế, ưu tiên địa phương, cơ sở giáo dục và học sinh còn thiếu. Các tỉnh, thành phố phải xác định cụ thể nhu cầu đến từng trường, từng học sinh và từng đầu sách để xử lý, tránh tình trạng nơi còn sách nhưng nơi khác chưa đủ.
Với Phú Thọ, yêu cầu trước mắt không chỉ là tổng hợp một con số chung, mà phải xác định chính xác sách đang thiếu ở đâu, thuộc lớp học và môn học nào. Mục tiêu cuối cùng là không để việc chưa đủ một vài đầu sách ảnh hưởng đến quyền lợi và tiến độ học tập của học sinh.
