Hai triệu USD và cú 'sập bẫy' lừa đảo

Cơ quan Cảnh sát điều tra, Bộ Công an đề nghị truy tố cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng nhiều bị can trong vụ án xảy ra tại Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức (Ninh Bình).

Các Dự án Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2, Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2 được khởi công năm 2015, quy mô mỗi bệnh viện 1.000 giường, nhằm giảm tải cho cơ sở 1. Tuy nhiên, từ tháng 1/2021, dự án dừng thi công, nhiều hạng mục xuống cấp. Cuối tháng 3/2025, Thanh tra Chính phủ kết luận quá trình triển khai có nhiều vi phạm về đấu thầu, xây dựng; dự án chậm hơn 7 năm, gây lãng phí lớn, có dấu hiệu thiệt hại ngân sách... Cơ quan thanh tra cũng chỉ rõ trách nhiệm của người đứng đầu, việc phê duyệt tư vấn nước ngoài thiếu căn cứ, buông lỏng quản lý, không thực hiện đầy đủ nhiệm vụ, quyền hạn theo quy định.

Ngoài thiệt hại hơn 800 tỷ đồng do vi phạm quy định quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước, cơ quan điều tra còn làm rõ hành vi lừa đảo chiếm đoạt hai triệu USD dưới danh nghĩa “chạy” Đoàn kiểm tra của Ủy ban Kiểm tra Trung ương.

“Tìm đường” giúp đỡ khi… có biến

Trong vụ án này, bị can Nguyễn Thị Kim Tiến (SN 1959), nguyên Bộ trưởng Bộ Y tế, bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” theo khoản 3, Điều 219 Bộ luật Hình sự.

Cơ quan điều tra xác định, bà Nguyễn Thị Kim Tiến giữ vai trò xuyên suốt trong quá trình triển khai hai dự án trọng điểm của ngành Y tế, cùng các đồng phạm gây thiệt hại đặc biệt nghiêm trọng cho ngân sách Nhà nước, với tổng số tiền lên tới 803 tỷ đồng.

Cùng bị đề nghị truy tố về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” còn có sáu bị can khác, gồm: Nguyễn Kim Trung (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, cựu Phó Vụ trưởng Vụ Trang thiết bị và Công trình y tế), Trần Văn Sinh (cựu Phó Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế), Đào Xuân Sinh (cựu Giám đốc Công ty Cổ phần Tư vấn đầu tư và Xây dựng SHT) cùng các cá nhân liên quan.

Hai bị can Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm) và Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án chuyên ngành xây dựng công trình y tế, kiêm phụ trách Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm) bị đề nghị truy tố các tội danh: “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí” và “Nhận hối lộ”.

Riêng bị can Lê Thanh Thiêm, Giám đốc Công ty TNHH Sao Nam Sông Hồng, bị đề nghị truy tố về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”.

Theo kết luận điều tra, tháng 3/2021, Đoàn kiểm tra số 35 của Ủy ban Kiểm tra Trung ương do ông N.Q.H. làm Trưởng đoàn tiến hành kiểm tra Ban cán sự đảng Bộ Y tế nhiệm kỳ 2016 - 2021. Nội dung kiểm tra bao gồm hai dự án là Bệnh viện Bạch Mai cơ sở 2 và Bệnh viện Hữu nghị Việt Đức cơ sở 2.

Trong quá trình làm việc, đoàn mời ông Nguyễn Chiến Thắng đến giải trình. Tại buổi làm việc, ông H. nêu rõ đã phát hiện nhiều vi phạm liên quan các dự án trên.

Kết luận điều tra xác định, trước áp lực từ hoạt động kiểm tra, cựu Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã trao đổi với Nguyễn Chiến Thắng thông qua Nguyễn Hữu Tuấn (khi đó là Giám đốc Ban Y tế trọng điểm) và Lê Thành Công (Vụ phó Vụ Kế hoạch - Tài chính), nhằm tìm cách tiếp cận Đoàn kiểm tra số 35 để “nhờ giúp đỡ”.

Từ định hướng này, ông Thắng được giới thiệu gặp Lê Thanh Thiêm. Thiêm là người được cho là “có quan hệ rộng”, có quan hệ đồng hương với ông N.Q.H.

Không có căn cứ đoàn kiểm tra nhận tiền, hai triệu USD bị chiếm đoạt

Tại cuộc gặp ở nhà riêng trên phố Bạch Đằng (Hà Nội), Thiêm thông báo đã “nhờ được ông H.” và yêu cầu chuẩn bị hai triệu USD để lo việc.

Tin tưởng, Nguyễn Chiến Thắng đã sử dụng tiền có được từ nguồn “5%” thu của các nhà thầu trước đó để đưa cho Thiêm làm ba lần. Cụ thể, giữa tháng 9/2021, đưa 1 triệu USD tại một nhà hàng trên phố Nguyễn Khắc Cần (Hà Nội); sau đó, đưa 600 nghìn USD tại nhà riêng Thiêm, và lần cuối, đưa 400 nghìn USD, cũng tại nhà Thiêm. Tổng số tiền là hai triệu USD.

Bị can Lê Thanh Thiêm khai rằng: Hai lần đưa cho ông N.Q.H, tổng cộng 1,4 triệu USD để “nhờ giúp đỡ”.

Tuy nhiên, ông H. phủ nhận hoàn toàn. Ông khẳng định: Không nhận tiền từ Thiêm; Không được nhờ vả, tác động; Đoàn kiểm tra thực hiện đúng quy định của Đảng; Khi phát hiện dấu hiệu vi phạm hình sự, đã chuyển hồ sơ, tài liệu cho Bộ Công an để điều tra theo thẩm quyền. Cơ quan điều tra đã tổ chức đối chất giữa hai người, song cả hai giữ nguyên lời khai.

Từ tài liệu, chứng cứ thu thập được, cơ quan điều tra kết luận: Không có căn cứ xác định ông N.Q.H. nhận tiền; Không có căn cứ cho thấy hai triệu USD được chuyển cho bất kỳ cá nhân, tổ chức nào trong Đoàn nhằm tác động kết quả kiểm tra. Lê Thanh Thiêm đã chiếm đoạt toàn bộ hai triệu USD của Nguyễn Chiến Thắng.

Như vậy, phi vụ “chạy đoàn kiểm tra” thực chất là một vụ lừa đảo, trong đó tiền được rút từ nguồn “lại quả” của các nhà thầu, vốn đã là tiền có dấu hiệu phạm tội và tiếp tục bị chiếm đoạt.