Tổ xác minh, Thanh tra tỉnh Cao Bằng kiểm tra công trình bị khiếu nại tại xã Thông Nông. Ảnh: TH
Đằng sau kết quả ấy không chỉ là việc giải quyết một vụ khiếu nại cụ thể mà còn là câu chuyện về cách cơ quan thanh tra tìm tiếng nói chung giữa người dân và chính quyền cơ sở.
Đầu tháng 4/2026, Thanh tra tỉnh Cao Bằng được Chủ tịch UBND tỉnh giao xác minh nội dung khiếu nại lần hai của bà N.T.V., trú tại xã Thông Nông. Vụ việc liên quan đến quá trình giải quyết khiếu nại của UBND xã Thông Nông đối với những kiến nghị của công dân về công trình bồn hoa tại khu vực trung tâm xã.
Trong quá trình xác minh, Tổ xác minh không chỉ nghiên cứu hồ sơ, tài liệu mà còn nhiều lần làm việc với công dân và chính quyền địa phương, kiểm tra thực tế hiện trường để làm rõ toàn bộ diễn biến vụ việc.
Tổ xác minh, Thanh tra tỉnh Cao Bằng làm việc với công dân tại UBND xã Thông Nông. Ảnh: TH
Kết quả xác minh cho thấy, bên cạnh những nội dung được thực hiện đúng quy định, một số phản ánh của công dân là có cơ sở. Trong đó, việc phân loại và xử lý đơn khiếu nại của công dân tại cấp xã còn có thiếu sót; một số nội dung liên quan đến công tác quản lý, triển khai công trình cần được rà soát, khắc phục.
Theo ông Triệu Tường Lân, Trưởng phòng Nghiệp vụ 1 - Thanh tra tỉnh Cao Bằng, Tổ trưởng Tổ xác minh, điều quan trọng nhất khi giải quyết một vụ việc khiếu nại không phải là bắt đầu từ việc xác định ai đúng, ai sai, mà phải làm rõ người khiếu nại thực sự đang mong muốn điều gì và họ đã dựa trên cơ sở pháp luật nào để thực hiện quyền khiếu nại.
"Nhiều trường hợp người dân không đặt nặng việc xử lý trách nhiệm ai đó mà điều họ quan tâm nhất là quyền và lợi ích hợp pháp của mình có được bảo đảm hay không. Khi hiểu được điều đó thì mới có thể tìm được hướng tháo gỡ phù hợp", ông Lân chia sẻ.
Từ kết quả xác minh và các buổi làm việc, đối thoại, những vướng mắc cốt lõi của vụ việc dần được nhận diện. Về phía công dân, điều quan tâm lớn nhất là bảo đảm điều kiện đi lại, tiếp cận thửa đất của gia đình được thuận lợi. Về phía chính quyền địa phương, yêu cầu đặt ra là vừa bảo đảm quyền lợi của người dân, vừa giữ gìn trật tự quản lý và các công trình phục vụ lợi ích chung.
Trên cơ sở đó, UBND xã Thông Nông đã ban hành Công văn số 1630/UBND-KT ngày 25/5/2026, thống nhất mở rộng khoảng trống tại khu vực bồn hoa lên trên 4m tại mặt tiền thửa đất, hạ thấp bó vỉa xuống còn từ 5 - 8cm và giao bộ phận chuyên môn phối hợp cùng gia đình thực hiện các nội dung liên quan.
Ông Triệu Tường Lân chia sẻ, kinh nghiệm từ thực tiễn cho thấy muốn giải quyết dứt điểm một vụ việc thì không chỉ thuyết phục người khiếu nại mà còn phải thuyết phục cả cơ quan, đơn vị bị khiếu nại. Quan trọng hơn, Tổ xác minh phải cùng các bên tìm ra được một phương án chung để hướng tới, đồng thời phải phù hợp với quy định của pháp luật.
"Khi mỗi bên đều nhìn thấy lợi ích hợp pháp của mình được bảo đảm, đồng thời nhận thức được những chi phí, hệ quả nếu tiếp tục kéo dài tranh chấp thì khả năng đồng thuận sẽ cao hơn rất nhiều", ông Lân nói.
Sau khi nhận được văn bản trả lời của địa phương và các nội dung kiến nghị được xem xét giải quyết, ngày 26/5/2026, bà N.T.V. đã có đơn xin rút toàn bộ nội dung khiếu nại lần hai gửi Chủ tịch UBND tỉnh.
Công dân viết đơn xin rút đơn khiếu nại lần 2 tại Thanh tra tỉnh Cao Bằng. Ảnh: TH
Trong đơn, bà V. cho biết gia đình nhận thấy các nội dung được UBND xã xem xét giải quyết đã bảo vệ thỏa đáng quyền và lợi ích hợp pháp liên quan đến lối đi công cộng và sử dụng đất, vì vậy không yêu cầu tiếp tục giải quyết khiếu nại lần hai.
Cùng ngày, Tổ xác minh lập biên bản ghi nhận việc rút đơn. Công dân khẳng định việc rút đơn là hoàn toàn tự nguyện, không bị ép buộc hay tác động dưới bất kỳ hình thức nào.
Từ kết quả trên, Thanh tra tỉnh Cao Bằng đã tham mưu để Chủ tịch UBND tỉnh ban hành thông báo đình chỉ việc giải quyết khiếu nại theo quy định của Luật Khiếu nại năm 2011.
Theo ông Triệu Tường Lân, Điều 10 Luật Khiếu nại quy định quyền rút đơn khiếu nại không đơn thuần là một thủ tục pháp lý, mà còn thể hiện tinh thần khuyến khích đối thoại, đồng thuận và giải quyết mâu thuẫn từ thực tiễn cuộc sống.
"Trong nhiều trường hợp, mục tiêu cuối cùng không phải là tạo thêm một quyết định hành chính, mà là giải quyết được vấn đề đang tồn tại. Khi quyền lợi chính đáng của người dân được bảo đảm, những hạn chế trong công tác quản lý được nhận diện và khắc phục thì đó cũng là lúc vụ việc tìm được điểm dừng phù hợp nhất", ông Lân chia sẻ.
Vụ việc tại xã Thông Nông cho thấy, bên cạnh việc áp dụng đúng các quy định của pháp luật, sự lắng nghe, đối thoại và thiện chí từ các bên luôn là yếu tố quan trọng để tháo gỡ những mâu thuẫn phát sinh trong đời sống, góp phần giữ vững ổn định ngay từ cơ sở.
