 |
| Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn thăm Trung tâm điều hành bầu cử, ngày 15/3/2026. |
Xác định người trúng cử bảo đảm chặt chẽ, minh bạch
Theo Hội đồng bầu cử quốc gia, việc xác định người trúng cử được thực hiện trên cơ sở các nguyên tắc rõ ràng, bảo đảm tính dân chủ, khách quan và đúng pháp luật.
Cụ thể, kết quả bầu cử chỉ được công nhận khi có quá một nửa tổng số cử tri trong danh sách tại đơn vị bầu cử tham gia bỏ phiếu và được tính trên số phiếu bầu hợp lệ. Trường hợp đã tổ chức bầu cử lại mà tỷ lệ cử tri tham gia vẫn chưa đạt quá một nửa, thì kết quả bầu cử lại vẫn được công nhận, không tổ chức bầu cử lần thứ hai.
Người trúng cử phải đạt số phiếu bầu quá một nửa tổng số phiếu hợp lệ. Trong trường hợp số người đạt quá bán nhiều hơn số lượng đại biểu được bầu, những người trúng cử sẽ được lựa chọn theo thứ tự số phiếu từ cao xuống thấp. Nếu ở vị trí cuối cùng có nhiều người có số phiếu bằng nhau vượt quá số lượng cần bầu, thì người nhiều tuổi hơn sẽ được xác định trúng cử.
Xác nhận tư cách đại biểu: Chặt chẽ, đúng thẩm quyền
Theo quy định, căn cứ kết quả tổng kết bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI và kết quả giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan, Hội đồng bầu cử quốc gia tiến hành xác nhận tư cách người trúng cử, cấp Giấy chứng nhận đại biểu Quốc hội và báo cáo tại kỳ họp đầu tiên của Quốc hội Việt Nam.
Đối với đại biểu Hội đồng nhân dân nhiệm kỳ 2026-2031, Ủy ban bầu cử các cấp căn cứ kết quả tổng kết bầu cử và việc giải quyết khiếu nại, tố cáo để xác nhận tư cách người trúng cử, cấp Giấy chứng nhận và báo cáo Hội đồng nhân dân khóa mới tại kỳ họp đầu tiên.
Trường hợp có đơn thư tố cáo đối với người trúng cử nhưng chưa có kết luận chính thức, Ủy ban bầu cử vẫn tiến hành xác nhận tư cách căn cứ vào các tài liệu, kết luận hiện có; đồng thời chuyển các nội dung chưa được giải quyết cho Thường trực Hội đồng nhân dân khóa mới tiếp tục xem xét, giải quyết theo thẩm quyền.
Nếu cơ quan chức năng kết luận người trúng cử có vi phạm và bị xử lý kỷ luật từ khiển trách trở lên, Ủy ban bầu cử sẽ xem xét cụ thể tính chất, mức độ vi phạm. Trường hợp hành vi vi phạm không đáp ứng tiêu chuẩn đại biểu theo quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương, sẽ không công nhận tư cách đại biểu.
Đáng chú ý, sau khi đã được xác nhận tư cách, nếu phát hiện vi phạm pháp luật hoặc không còn đủ tiêu chuẩn, Thường trực Hội đồng nhân dân khóa mới có thể xem xét, báo cáo để Hội đồng nhân dân bãi nhiệm hoặc đề nghị cử tri bãi nhiệm theo quy định.
Quy định rõ thời hạn, thẩm quyền giải quyết khiếu nại
Pháp luật cũng quy định rõ về thời hạn và thẩm quyền giải quyết khiếu nại liên quan đến kết quả bầu cử.
Theo Hội đồng Bầu cử quốc gia, khiếu nại về kết quả bầu cử đại biểu Quốc hội phải được gửi đến Hội đồng bầu cử quốc gia chậm nhất 3 ngày kể từ ngày công bố kết quả. Đối với bầu cử đại biểu Hội đồng nhân dân, khiếu nại được gửi đến Ủy ban bầu cử trong cùng thời hạn.
Các cơ quan có thẩm quyền có trách nhiệm xem xét, giải quyết khiếu nại trong vòng 7 ngày kể từ khi nhận được. Quyết định giải quyết khiếu nại của Hội đồng bầu cử quốc gia và Ủy ban bầu cử là quyết định cuối cùng, bảo đảm tính dứt điểm, ổn định của kết quả bầu cử.
Những quy định này góp phần củng cố niềm tin của cử tri, bảo đảm quá trình xác định người trúng cử và công nhận tư cách đại biểu diễn ra công khai, minh bạch, đúng pháp luật, qua đó lựa chọn được những đại biểu xứng đáng đại diện cho ý chí, nguyện vọng của Nhân dân.
