Quang cảnh cuộc họp công bố Kết luận thanh tra về việc Thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Ảnh: Thanh tra tỉnh Vĩnh Long
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long vừa công bố Kết luận thanh tra về việc Thanh tra chuyên đề cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long. Bà Vũ Thị Lan Hương - Phó Chánh Thanh tra tỉnh, Trưởng đoàn thanh tra chủ trì cuộc họp công bố kết luận thanh tra.
Công tác quản lý còn nhiều bất cập
Từ ngày 1/7/2025, tỉnh Vĩnh Long chính thức đi vào hoạt động trên cơ sở sáp nhập toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của 3 tỉnh: Bến Tre, Trà Vinh và tỉnh Vĩnh Long cũ.
Sau khi sắp xếp tổ chức bộ máy, tổng số cơ sở nhà, đất là trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp trên địa bàn toàn tỉnh Vĩnh Long là 6.457 cơ sở.
Kết quả thanh tra cho thấy, trong giai đoạn từ ngày 1/3/2025 đến ngày 30/4/2026, toàn tỉnh có 1.037 cơ sở nhà, đất cần phải sắp xếp lại, xử lý. Trong đó bao gồm: 164 cơ sở thuộc sở, ban, ngành tỉnh; 3 cơ sở thuộc đơn vị sự nghiệp công lập trực thuộc; 751 cơ sở thuộc UBND cấp xã, phường; 119 cơ sở do Trung ương giao địa phương quản lý, xử lý.
Tính đến ngày 30/4/2026, UBND tỉnh Vĩnh Long đã phê duyệt phương án điều chuyển tài sản cho các đơn vị có nhu cầu đối với 318 cơ sở. Hiện vẫn còn tới 719 cơ sở nhà, đất phải tiếp tục sắp xếp, xử lý (bao gồm 600 cơ sở do địa phương quản lý và 119 cơ sở do cơ quan Trung ương bàn giao).
Đáng chú ý, có 188 cơ sở đang quản lý, không sử dụng nhưng chưa được phê duyệt phương án sắp xếp và 295 cơ sở dù đã được phê duyệt phương án nhưng chưa hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao.
Đến thời điểm ngày 31/12/2025, 100% cơ quan, đơn vị đã hoàn thành việc tổng kiểm kê tài sản công và cập nhật lên hệ thống phần mềm Cơ sở Dữ liệu quốc gia của Bộ Tài chính. Tuy nhiên, qua đối chiếu thực tế tại các đơn vị được giao quản lý, khai thác tài sản dôi dư vẫn còn nhiều bất cập.
Cụ thể, có 244 trên tổng số 1.037 cơ sở nhà, đất cần xử lý chưa được cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất hoặc quyền sở hữu nhà. Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà được giao quản lý 234 cơ sở, nhưng thực tế chỉ có 232 cơ sở do bị trùng lặp phương án.
Quá trình tiếp nhận phát hiện một số cơ sở có hiện trạng thực tế sai lệch so với hồ sơ. Nhiều hạng mục công trình trên giấy tờ có ghi nhận nhưng thực tế ngoài thực địa đã bị tháo dỡ hoặc hư hỏng hoàn toàn.
Ngoài ra, có 123 cơ sở qua khảo sát được phân loại là không có khả năng khai thác, cho thuê. Trung tâm Phát triển quỹ đất được giao tiếp nhận 52 cơ sở nhà, đất để quản lý, khai thác, nhưng thực tế mới chỉ tiếp nhận được 6 cơ sở.
Có 12 cơ sở đã khảo sát nhưng chưa thể bàn giao do ranh mốc không rõ ràng, sai lệch diện tích, thiếu hồ sơ pháp lý. Có 4 cơ sở chưa bàn giao do hồ sơ chưa hoàn chỉnh và có hiện trạng hộ dân lấn chiếm mặt bằng. Còn lại 30 cơ sở chưa được chủ tài sản mời khảo sát để bàn giao.
Theo Thanh tra tỉnh Vĩnh Long, nguyên nhân chủ yếu của các hạn chế trên xuất phát từ những bất cập, khó khăn tồn tại từ lâu trong công tác quản lý tài sản công. Sau khi sáp nhập địa giới hành chính, tình hình càng trở nên phức tạp do hồ sơ nhà, đất bị thất lạc, thiếu thông tin giá trị tài sản, chênh lệch diện tích giữa quyết định thu hồi và thực tế, không rõ ranh mốc đất, hoặc đất đang bị người dân lấn chiếm, tranh chấp chưa được xử lý dứt điểm.
Bên cạnh đó, Thanh tra tỉnh Vĩnh Long cũng chỉ ra rằng việc thẩm định, bố trí trụ sở làm việc cho một số cơ quan, đơn vị sau điều chuyển vẫn còn tình trạng chưa đảm bảo đúng tiêu chuẩn, định mức về chế độ và diện tích phòng làm việc theo quy định.
Kiến nghị nhiều giải pháp tránh lãng phí
Thanh tra tỉnh Vĩnh Long đã có những kiến nghị về giải pháp xử lý cụ thể đối với từng nhóm cơ sở nhà, đất dôi dư sau sắp xếp.
Trong đó, đối với các cơ sở nhà, đất tiếp tục sử dụng hoặc được giao, điều chuyển để làm trụ sở làm việc, cơ sở hoạt động sự nghiệp, sau khi rà soát có phần diện tích lớn hơn mà không có đơn vị, địa phương phù hợp có nhu cầu nhận giao, điều chuyển phần diện tích đó, đơn vị, địa phương báo cáo người có thẩm quyền ban hành quyết định giao, điều chuyển cho đơn vị địa phương mình quản lý phần diện tích lớn hơn so với tiêu chuẩn, định mức đó theo quy định tại khoản 5, Điều 3 Nghị định số 155/2025/NĐ-CP của Chính phủ.
Đối với 188 cơ sở nhà, đất đang quản lý, không sử dụng và chưa được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý, đề nghị các cơ quan, tổ chức rà soát, cập nhật, theo dõi cơ sở nhà, đất đầy đủ trên sổ sách kế toán, đảm bảo hồ sơ tài sản; xây dựng, đề xuất phương án xử lý để đưa tài sản vào sử dụng hiệu quả, tránh lãng phí.
Đối với 295 cơ sở nhà, đất đang quản lý, không sử dụng, đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt phương án sắp xếp, xử lý nhưng chưa hoàn thành việc tiếp nhận, bàn giao, đề nghị Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp với Sở Xây dựng và các cơ quan, đơn vị, địa phương liên quan rà soát hồ sơ pháp lý, trích đo, xác định ranh giới, diện tích, tình trạng thửa đất; xử lý trường hợp chung thửa, chưa tách thửa, chưa có giấy chứng nhận hoặc chưa có trích lục bản đồ địa chính đối với các cơ sở nhà, đất chưa có hồ sơ pháp lý.
Đề nghị UBND các xã, phường chủ trì, phối hợp với Trung tâm Quản lý và phát triển nhà và các cơ quan, đơn vị liên quan xem xét giải quyết hoặc đề nghị cấp thẩm quyền xem xét giải quyết dứt điểm những cơ sở nhà, đất bị lấn, chiếm, người dân có đơn xin lại đất, chính quyền bố trí cho ở tạm...
Khẩn trương rà soát, hoàn thiện hồ sơ pháp lý liên quan cơ sở nhà, đất được giao quản lý; thực hiện đăng ký biến động đất đai theo quy định; cập nhật đầy đủ, chính xác thông tin liên quan cơ sở nhà, đất.
Song song đó, rà soát, tổng hợp các cơ sở nhà, đất dôi dư có vướng mắc về pháp lý, nguồn gốc đất hoặc tranh chấp để xử lý theo thẩm quyền, trường hợp vượt thẩm quyền hoặc có khó khăn, chủ động phối hợp với các sở, ban, ngành tỉnh để hướng dẫn xử lý, sớm giải quyết dứt điểm để thực hiện phương án xử lý, khai thác.
Đối với 236 cơ sở nhà, đất đã hoàn thành việc bàn giao cho đơn vị có chức năng quản lý, khai thác theo quy định, đề nghị Trung tâm Quản lý và Phát triển nhà chấn chỉnh, khắc phục những tồn tại, hạn chế trong việc xây dựng kế hoạch quản lý, khai thác tài sản công được giao; tăng cường trách nhiệm của người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị được giao quản lý, sử dụng cơ sở nhà, đất trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo; giám sát, kiểm tra việc tổ chức thực hiện phương án sắp xếp lại, xử lý cơ sở nhà, đất đã được phê duyệt, bảo đảm tiết kiệm, hiệu quả và đúng quy định pháp luật…
Đối với Trung tâm Phát triển quỹ đất, cần tăng cường công tác phối hợp, kiểm tra hiện trạng cơ sở nhà đất và chủ động đề xuất các giải pháp tháo gỡ, xử lý khó khăn, vướng mắc trong công tác tiếp nhận, bàn giao các cơ sở nhà, đất đã được cấp có thẩm quyền quyết định giao cho trung tâm quản lý, khai thác.
Đồng thời, khẩn trương hoàn thành việc xây dựng kế hoạch khai thác, tổ chức thực hiện khai thác hiệu quả đối với các cơ sở nhà, đất được giao quản lý, tránh thất thoát, lãng phí nguồn lực đất đai.
