Quảng Trị hoàn thiện cơ sở khoa học cho Đề án chuyển đổi số văn hóa, du lịch

Sáng 14/10, UBND tỉnh Quảng Trị tổ chức Hội thảo khoa học và tham vấn chuyên gia nhằm hoàn thiện cơ sở khoa học cho Đề án “Chuyển đổi số và phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045”.

Hội thảo có sự tham dự của ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh; đại diện lãnh đạo các sở, ngành, đơn vị cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và doanh nghiệp liên quan.

Phát biểu khai mạc, ông Hoàng Xuân Tân, Phó Chủ tịch UBND tỉnh nhấn mạnh, Quảng Trị có nguồn tài nguyên văn hóa phong phú, từ hệ thống di tích lịch sử, chiến tranh cách mạng, Di sản thiên nhiên thế giới Vườn quốc gia Phong Nha - Kẻ Bàng đến các di sản văn hóa phi vật thể và bản sắc của cộng đồng các dân tộc.

Trong bối cảnh khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số đang tạo ra những thay đổi sâu sắc, công tác bảo tồn, phát huy giá trị di sản đặt ra yêu cầu mới. Theo đó, việc chuyển đổi số không chỉ dừng ở số hóa để lưu trữ mà phải hướng tới kết nối, khai thác và chuyển hóa giá trị di sản thành nguồn lực phục vụ phát triển bền vững.

Theo Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hoàng Xuân Tân, đây không đơn thuần là bài toán ứng dụng công nghệ mà còn liên quan đến tư duy phát triển, phương pháp khoa học, quản trị dữ liệu và cơ chế khai thác, qua đó bảo đảm hài hòa giữa bảo tồn di sản với phát triển kinh tế - xã hội.

Tỉnh Quảng Trị đã xây dựng Đề án “Chuyển đổi số và phát triển Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Quảng Trị giai đoạn 2026-2035, tầm nhìn đến năm 2045” gồm 13 dự án thành phần và một nhiệm vụ khoa học và công nghệ độc lập, triển khai trong thời gian 10 năm.

Do đó, hội thảo được tổ chức nhằm tạo diễn đàn để các cơ quan quản lý, nhà khoa học, chuyên gia và các bên liên quan trao đổi, phản biện, làm rõ những vấn đề cốt lõi trước khi hoàn thiện hồ sơ trình cấp có thẩm quyền.

“Chuyển đổi số trong lĩnh vực văn hóa, thể thao và du lịch là một quá trình dài hạn, đòi hỏi sự kết hợp giữa tầm nhìn phát triển, tri thức khoa học, năng lực công nghệ, cơ chế quản trị và sự tham gia của cộng đồng. Mục tiêu sau cùng không phải là số hóa di sản để lưu giữ trong một hệ thống công nghệ, mà là để những giá trị văn hóa, lịch sử của Quảng Trị được bảo tồn đúng đắn, lan tỏa rộng rãi và tiếp tục tạo ra những giá trị mới cho cộng đồng và các thế hệ mai sau”, ông Hoàng Xuân Tân nhấn mạnh.

Với chủ đề “Khoa học di sản - Bộ tiêu chí mã hóa di sản (Cultural DNA) và chuẩn hóa mã hóa di sản”, hội thảo tập trung tham vấn các nội dung nhằm xây dựng nền tảng khoa học và phương pháp luận cho việc tổ chức, quản lý, kết nối và khai thác kho tài sản số văn hóa của tỉnh.

Theo dự thảo Đề án, bộ tiêu chí mã hóa di sản được xây dựng theo cấu trúc ma trận, gồm 5 chiều cạnh kết hợp với 7 không gian văn hóa, tạo thành 35 ô tiêu chí. Cấu trúc này hướng tới hình thành hệ thống dữ liệu thống nhất, liên kết các giá trị di sản theo thời gian, không gian và đặc trưng văn hóa; đồng thời tạo khả năng kết nối dữ liệu số với hoạt động bảo tồn, nghiên cứu, giáo dục, quảng bá và phát triển du lịch.

Tại hội thảo, các đại biểu được giới thiệu, nghiên cứu những nội dung liên quan đến Đề án; đồng thời trao đổi, thảo luận và đóng góp ý kiến đối với các vấn đề được đưa ra tham vấn.

Các ý kiến tập trung làm rõ cơ sở khoa học và thực tiễn của việc sử dụng bộ mã hóa di sản Cultural DNA; căn cứ khoa học trong tái hiện không gian, sự kiện, nhân vật lịch sử; cũng như công tác quản lý, bảo vệ và phát huy giá trị di sản văn hóa Việt Nam trên môi trường số.

Các chuyên gia, đại biểu cũng thảo luận về hình thức ban hành bộ tiêu chí mã hóa di sản; nguyên tắc thiết kế quy tắc gán ô trong ma trận 35 ô; tiêu chí nghiệm thu bảng ánh xạ CIDOC-CRM; chuẩn ký âm đối với tiếng dân tộc thiểu số và quy mô đội ngũ chuyên môn phục vụ triển khai Đề án.

Những ý kiến tại hội thảo là cơ sở để tiếp tục rà soát, hoàn thiện hệ thống tiêu chí, chuẩn hóa phương pháp mã hóa, đồng thời nâng cao tính khoa học và khả thi của Đề án trong quá trình tổ chức thực hiện.