Theo đánh giá của Cục Phát triển doanh nghiệp (DN) tư nhân và kinh tế tập thể, Bộ Tài chính, sau 1 năm triển khai Nghị quyết 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân, khu vực kinh tế tư nhân tiếp tục ghi nhận những chuyển biến tích cực thể hiện qua số DN thành lập mới và quay trở lại thị trường tăng mạnh, đưa tổng số DN đang hoạt động lên khoảng 1,06 triệu và đóng góp hơn 1/4 số thu ngân sách.
Đáng chú ý, các giải pháp hỗ trợ DN trong thời gian qua đã được triển khai theo hướng đồng bộ hơn, trong đó trọng tâm là thúc đẩy đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh. Các mô hình liên kết Nhà nước - DN - nhà khoa học - nhà trường 0 tài chính cũng được mở rộng hình thành môi trường phát triển ổn định hơn cho khu vực kinh tế tư nhân.
Trong lĩnh vực hỗ trợ công nghệ, tại một diễn đàn mới đây, ông Nguyễn Văn Thành, Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ, Cục Đổi mới sáng tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ cho biết, thực hiện các định hướng trong Nghị quyết 57-NQ/TW về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia và Nghị quyết 68- NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân, ngành khoa học và công nghệ đã tham mưu xây dựng nhiều chính sách quan trọng như: Luật Khoa học và Công nghệ, Luật Đổi mới sáng tạo, Luật Chuyển giao công nghệ, Luật Sở hữu trí tuệ cùng các nghị định hướng dẫn liên quan. Trong đó, DN được xác định là trung tâm của hệ thống chính sách hỗ trợ khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.
Rất nhiều công nghệ sấy hiện đại song mô hình sử dụng sinh khối phù hợp và đem lại hiệu quả cho DN. Ảnh: BG
Theo đại diện Bộ Khoa học và Công nghệ, hệ thống chính sách hiện nay đang chuyển dịch từ hỗ trợ nghiên cứu sang hỗ trợ ứng dụng, hỗ trợ chuyển giao công nghệ và tập trung trực tiếp vào hoạt động sản xuất, kinh doanh nhằm tạo ra giá trị cho DN.
Nhiều chương trình lớn như Chương trình Đổi mới công nghệ quốc gia, Chương trình Phát triển thị trường công nghệ và Chương trình Nâng cao năng suất chất lượng cũng đang được điều chỉnh theo hướng phục vụ DN hiệu quả hơn.
Mặc dù vậy, DN, đặc biệt là DN nhỏ và vừa (DNNVV), vẫn đang đối mặt với nhiều rào cản trong quá trình đổi mới công nghệ. Nhiều DNNVV vẫn gặp khó khăn trong việc lựa chọn và hấp thụ công nghệ, không chỉ do hạn chế về vốn mà còn do thiếu thông tin và thiếu hệ thống tư vấn phù hợp. Thế nên giữa công nghệ sẵn có trên thị trường và khả năng ứng dụng vào sản xuất, kinh doanh vẫn còn khoản cách.
"Hiện nay DN không thiếu công nghệ, mà thiếu công nghệ phù hợp với năng lực, nguồn lực và nhu cầu thị trường", ông Thành nhấn mạnh.
Dẫn ví dụ từ kết quả khảo sát tại Bắc Giang năm 2022, nơi có khoảng 4.500 lò sấy thủ công đang hoạt động, ông Thành cho biết, mặc dù nhiều công nghệ sấy hiện đại đã được đề xuất nhưng việc nhân rộng gặp không ít khó khăn.
Chẳng hạn, mô hình sử dụng nồi hơi có chi phí đầu tư từ 400-500 triệu đồng mỗi hệ thống, cao hơn nhiều so với khả năng của các hộ sản xuất nhỏ. Trong khi đó, mô hình sấy bằng điện cho chất lượng sản phẩm tốt nhưng tiêu thụ điện năng lớn, làm tăng chi phí vận hành.
Qua đánh giá thực tế, các chuyên gia đã đề xuất mô hình sử dụng sinh khối. Giải pháp này chỉ có chi phí đầu tư cao hơn khoảng 1,2 lần so với lò sấy hiện tại nhưng giúp giảm từ 20-30% chi phí sản xuất, đồng thời có khả năng nhân rộng tốt hơn.
"Việc hỗ trợ DN không chỉ dừng ở giới thiệu công nghệ mà phải đồng hành từ khâu khảo sát nhu cầu, lựa chọn giải pháp phù hợp, chuyển giao, đào tạo cho đến thương mại hóa sản phẩm", Giám đốc Trung tâm Thúc đẩy phát triển thị trường khoa học công nghệ, nhấn mạnh.
Đồng thời cho biết, đơn vị đang tập trung vào các hoạt động đánh giá trình độ công nghệ, tư vấn đổi mới công nghệ, kết nối cung - cầu công nghệ và hỗ trợ DN ứng dụng công nghệ vào sản xuất.
Năm 2026, Trung tâm đặt mục tiêu hỗ trợ khoảng 20 DN trọng điểm thông qua hình thức đào tạo trực tiếp, tư vấn chuyển giao công nghệ cho khoảng 15 DN và hỗ trợ từ 8-10 DN đánh giá trình độ công nghệ, xây dựng lộ trình đổi mới công nghệ.
