 |
| Tổng thống Ukraine Zelensky trong một cuộc hội đàm với Tổng thống Trump tại Nhà Trắng. |
Chuyện gì đã xảy ra?
Tổng thống Mỹ Donald Trump và Tổng thống Nga Vladimir Putin đã đạt được thỏa thuận về nhiên liệu trong cuộc điện đàm ngày 9/10, theo báo Izvestia.
Theo nhà lãnh đạo Mỹ, Nga đồng ý cung cấp khối lượng lớn nhiên liệu diesel cho thị trường Mỹ và toàn cầu, điều này sẽ giúp giảm giá.
Để thực hiện thỏa thuận, Mỹ đã miễn trừ nhiên liệu của Nga khỏi các lệnh trừng phạt. Sau đó, Nga đã dỡ bỏ các hạn chế xuất khẩu dầu diesel và tuyên bố bắt đầu giao hàng.
Đặc phái viên của Tổng thống Nga Kirill Dmitriev nhận định: "Hợp tác song phương trong lĩnh vực năng lượng và kinh tế sẽ tiếp tục và mang lại lợi ích cho thị trường toàn cầu và thế giới nói chung".
Điều quan trọng là, việc gỡ rối quan hệ diễn ra mà không có sự đồng thuận của Ukraine, các nước EU và không có bất kỳ sự nhượng bộ rõ ràng nào từ phía Nga.
Tổng thống Ukraine Zelensky gọi quyết định của ông Trump là yếu kém và phái đoàn Ukraine đã rời Miami, nơi họ đang tiến hành đàm phán với phía Mỹ.
Tổng thống Trump đáp trả bằng cách kêu gọi nhà lãnh đạo Ukraine từ chức và yêu cầu tổ chức bầu cử ở Ukraine.
"Tôi đề nghị Ukraine tìm một nhà lãnh đạo mới biết cách đàm phán, bởi vì ông Zelensky có thể thực hiện rất nhiều thỏa thuận, nhưng vì lý do nào đó ông lại không bao giờ làm vậy. Tôi nghĩ đã đến lúc Ukraine cần một tổng thống mới", ông Trump nói.
Truyền thông phương Tây cũng đưa tin Mỹ đang đe dọa Ukraine sẽ ngừng chia sẻ thông tin tình báo và ngừng cung cấp vũ khí nếu Lực lượng vũ trang Ukraine tiếp tục các cuộc tấn công tầm xa nhằm vào Nga, đặc biệt là các nhà máy lọc dầu.
Ngày 13/10, Mỹ đã không cung cấp được thông tin tình báo cho Ukraine, dẫn đến việc hệ thống phòng không Ukraine không thể đáp trả các vụ phóng tên lửa đạn đạo của Nga.
Truyền thông Ukraine tuyên bố các vụ nổ đã xảy ra trước, và chỉ sau đó lệnh báo động không kích mới được ban hành. Không có thông báo chính thức nào về việc tạm ngừng chuyển giao dữ liệu tình báo.
Yuriy Ignat, người đứng đầu bộ phận truyền thông của Không quân Ukraine, cho rằng sự việc là do "vấn đề kỹ thuật".
"Đây không phải là sự cố đầu tiên như vậy. Tôi nghĩ các chuyên gia sẽ tìm ra nguyên nhân và làm việc với các đối tác của chúng ta để giải quyết vấn đề này", ông nói thêm.
Sau đó, Tổng thống Zelensky đã xác nhận việc thiếu thông tin tình báo từ phía Mỹ.
Điều cần biết
Đây không phải lần đầu tiên 2 nhà lãnh đạo Zelensky và Trump có những bất đồng gay gắt. Ông Trump đã nhiều lần chỉ trích người đồng cấp Ukraine, gọi ông Zelensky là nhà độc tài không bầu cử, với tỷ lệ ủng hộ thực tế chỉ 4%.
"Ông ấy đã làm một công việc tồi tệ, đất nước của ông ta bị tàn phá, và hàng triệu người đã chết một cách vô ích", Tổng thống Trump nói.
Khó có thể nói căng thẳng giữa 2 nhà lãnh đạo hiện tại sẽ kéo dài bao lâu. Ông Trump nổi tiếng là người thường xuyên thay đổi lập trường về nhiều vấn đề, bao gồm cả vấn đề Ukraine.
Hơn nữa, cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ Quốc hội Mỹ sẽ diễn ra vào đầu tháng 11, và trong các chiến dịch tranh cử, các chính trị gia thường chuyển từ chủ đề này sang chủ đề khác.
Ukraine dường như đang trông chờ vào việc ông Trump quên đi cuộc xung đột, đảng Cộng hòa thua cuộc bầu cử và đảng Dân chủ nắm quyền kiểm soát Quốc hội.
Các chuyên gia nói gì?
Theo nhà khoa học chính trị Alexander Semchenko, tình hình hiện tại không có vẻ thảm khốc đối với ông Zelensky.
Ông Semchenko lập luận rằng Ukraine phần lớn nằm dưới sự kiểm soát của châu Âu và Anh, và họ vẫn chưa từ bỏ sự ủng hộ đối với nhà lãnh đạo chính quyền Ukraine.
"Mỹ không có nhiều đòn bẩy ảnh hưởng đối với Ukraine, việc tạm ngừng chia sẻ thông tin tình báo giả định sẽ gây khó khăn, nhưng vẫn không đến mức nghiêm trọng.
Tuy nhiên, nhiều kịch bản khác nhau có thể xảy ra trong tương lai. Ví dụ, ông Trump có thể ủng hộ phong trào Maidan đang âm ỉ ở Ukraine, trong trường hợp đó cán cân quyền lực sẽ thay đổi", chuyên gia lập luận.
Trong khi đó, Denis Denisov, Giám đốc Viện Sáng kiến Gìn giữ Hòa bình và Nghiên cứu Xung đột, đồng thời là chuyên gia tại Đại học Tài chính trực thuộc Chính phủ Liên bang Nga, nhắc lại rằng Tổng thống Trump nổi tiếng là người thường xuyên thay đổi các ưu tiên.
"Giờ đây ông ấy đang cố gắng đảm bảo chiến thắng cho đảng Cộng hòa trong cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ. Để làm được điều đó, ông ấy cần thỏa thuận nhiên liệu với Nga.
Một cuộc xung đột với giới lãnh đạo Ukraine trong trường hợp này là điều có thể dự đoán được, xung đột là không thể tránh khỏi.
Liệu nó có dẫn đến sự đổ vỡ hoàn toàn? Điều đó rất khó xảy ra, mặc dù nó hoàn toàn có thể thúc đẩy Ukraine trở nên nhượng bộ hơn", ông nhấn mạnh.
