Duy trì điểm tựa tin cậy cho người tìm việc

Những cái bẫy phía sau lời mời tuyển dụng

Gần 200 triệu đồng là số tiền gia đình anh Dương Văn Hiếu, ở thôn Bắc Hà Thượng, xã Gio Linh (Quảng Trị) bị mất vì tin vào lời hứa đưa người thân sang Đài Loan làm việc. Câu chuyện xảy ra cách đây 3 năm nhưng vẫn là lời cảnh báo về những rủi ro khi người lao động tìm kiếm cơ hội việc làm qua các nguồn tin thiếu kiểm chứng.

Theo anh Hiếu, em trai anh được một đối tượng ở Thừa Thiên Huế giới thiệu công việc tại các công trình xây dựng ở Đài Loan, với thủ tục đơn giản, chi phí thấp và mức lương hấp dẫn. Người này hứa chỉ cần xuất cảnh theo diện du lịch, sang nơi sẽ có người đón và bố trí việc làm.

Tin lời, gia đình nộp hơn 100 triệu đồng rồi tiếp tục chi trả các khoản phát sinh. Sau gần một năm chờ đợi, khi đối tượng bị cơ quan công an bắt giữ, gia đình mới biết đã rơi vào đường dây tổ chức xuất cảnh trái phép.

Thực tế, nhu cầu tìm việc và cải thiện thu nhập có thể khiến người lao động dễ tin vào những lời hứa hẹn. Khi thông tin về công việc, doanh nghiệp, chi phí và điều kiện làm việc không được kiểm chứng, một quyết định vội vàng có thể dẫn đến mất tiền, xuất cảnh trái phép, thậm chí bị bóc lột sức lao động.

Thông tin từ Công an thành phố Đà Nẵng, đã có 98 trường hợp bị cơ quan chức năng nước ngoài trục xuất do lao động bất hợp pháp, trong đó 84 trường hợp tại Campuchia, 11 trường hợp tại Myanmar, 2 trường hợp tại Philippines và 1 trường hợp tại Thái Lan.

Những con số này cho thấy cảnh báo lừa đảo tuyển dụng cần đi cùng hướng dẫn cụ thể để người dân biết cách xác minh thông tin, nhận diện dấu hiệu bất thường và tìm đến địa chỉ hỗ trợ đáng tin cậy.

Sau mỗi đợt tuyên truyền, điều cần thiết không chỉ là người dân nhớ được những thủ đoạn lừa đảo, mà còn phải biết tìm thông tin việc làm ở đâu và hỏi ai khi đứng trước một cơ hội chưa rõ ràng. Đây là cơ sở để hoạt động hỗ trợ chuyển từ cảnh báo nhất thời thành điểm tựa thường xuyên cho người tìm việc.

Không để người lao động tự xoay xở

Ông Trần Trung Kiên, Giám đốc Trung tâm Dịch vụ việc làm thành phố Đà Nẵng, cho biết, tính đến tháng 8/2026, đơn vị đã tư vấn, định hướng nghề nghiệp và việc làm cho 10.833 lượt người, giới thiệu việc làm cho 3.504 lao động.

Theo ông Kiên, Trung tâm phối hợp với địa phương, doanh nghiệp để đưa thông tin tuyển dụng đến người dân, tư vấn từng vị trí và hỗ trợ kết nối phù hợp. Việc duy trì hoạt động giao dịch việc làm trực tiếp, trực tuyến cùng các dịch vụ tư vấn giúp người lao động có thêm lựa chọn, thay vì phụ thuộc vào những lời giới thiệu chưa được xác thực.

Ông Nguyễn Quí Quý, Phó Giám đốc Sở Nội vụ Đà Nẵng, cho rằng, hệ thống dịch vụ việc làm công cần trở thành địa chỉ để người dân kiểm chứng thông tin giữa nhiều lời mời tuyển dụng trên mạng xã hội. Muốn vậy, thông tin về vị trí việc làm, yêu cầu tuyển dụng, thu nhập, điều kiện làm việc và chế độ đãi ngộ phải được cập nhật thường xuyên, cụ thể.

Người lao động cũng cần được hướng dẫn về các chính sách hỗ trợ học nghề, tạo việc làm và vay vốn đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng. Khi có thông tin đầy đủ về công việc và nguồn lực hỗ trợ, người dân sẽ chủ động hơn trong lựa chọn, hạn chế nguy cơ tìm đến những kênh môi giới không đáng tin cậy.

Với thị trường lao động ngoài nước, yêu cầu minh bạch càng quan trọng. Bà Lê Thị Ngân, đại diện Công ty TNHH Đầu tư thương mại và Xây dựng Hải Phong - Chi nhánh Đà Nẵng, cho hay, nhiều lao động trẻ vẫn chưa nắm rõ chi phí, điều kiện sống và yêu cầu công việc trước khi đăng ký đi làm việc tại Nhật Bản, Hàn Quốc, Đức.

Theo bà Ngân, doanh nghiệp cần công khai điều kiện tuyển chọn, thu nhập, chi phí, quyền lợi và trách nhiệm của người lao động; đồng thời đồng hành từ khâu đăng ký, đào tạo đến quá trình làm việc ở nước ngoài và trở về nước. Người lao động cũng phải tìm hiểu kỹ doanh nghiệp, không quyết định chỉ dựa vào lời hứa về mức lương hay thủ tục đơn giản.

Cùng với trách nhiệm của cơ quan quản lý và doanh nghiệp, kỹ năng tự bảo vệ cần được củng cố thường xuyên. Người tìm việc nên cảnh giác với yêu cầu nộp tiền gấp, lời hứa thu nhập cao bất thường hoặc đề nghị xuất cảnh dưới hình thức du lịch để làm việc. Trước khi chuyển tiền, giao giấy tờ cá nhân hay ký hợp đồng, cần xác minh tư cách pháp lý của đơn vị tuyển dụng và tính hợp pháp của chương trình.

Kinh nghiệm tuyên truyền tại cơ sở cũng cho thấy thông tin cảnh báo cần ngắn gọn, dễ hiểu và gắn với tình huống thực tế. Công an xã Bảo Lâm 3, tỉnh Lâm Đồng, đã tổ chức tuyên truyền tại thôn, khu dân cư, hướng dẫn người dân nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, trong đó có tuyển dụng trực tuyến và làm nhiệm vụ nhận hoa hồng. Việc nhắc lại những nguyên tắc như không cung cấp thông tin cá nhân, không truy cập đường link lạ, không chuyển tiền khi chưa xác minh và không cài đặt ứng dụng không rõ nguồn gốc giúp người dân hình thành thói quen tự bảo vệ.