Sáng 24/8, Quốc hội đã biểu quyết thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.
Kết quả biểu quyết thông qua nghị quyết điều chỉnh chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng. Ảnh: QH
Theo nghị quyết được Quốc hội thông qua, dự án có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới (Lào Cai), điểm cuối tại ga Nam Hải Phòng (Hải Phòng).
Chiều dài tuyến chính khoảng 363 km; chiều dài các tuyến nhánh khoảng 63 km; đi qua địa phận 6 tỉnh, thành phố, gồm: Lào Cai, Phú Thọ, Hà Nội, Bắc Ninh, Hưng Yên và Hải Phòng.
Nghị quyết nêu rõ, đầu tư mới đường đôi đoạn từ ga Bắc Hồng đến ga Nam Hải Phòng và đoạn từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm, đường đơn đối với các đoạn tuyến còn lại; khổ 1.435 mm.
Tuyến sẽ vận chuyển chung hành khách, hàng hóa; tốc độ thiết kế 160 km/giờ đối với đoạn từ ga Lào Cai đến ga Nam Hải Phòng. Đoạn qua khu vực đầu mối thành phố Hà Nội tốc độ thiết kế 120 km/giờ và 80 km/giờ đối với các đoạn tuyến còn lại.
Nghị quyết cũng điều chỉnh áp dụng công nghệ đường sắt chạy trên ray; sử dụng sức kéo điện cho tuyến chính và đoạn tuyến nhánh nối từ ga Yên Viên đến ga Gia Lâm; sử dụng sức kéo diesel và sẽ chuyển đổi đầu máy sử dụng năng lượng sạch trong tương lai cho các tuyến nhánh kết nối cảng biển.
Dự án có tổng mức đầu tư sơ bộ là 289.339 tỷ đồng. Như vậy, so với nghị quyết trước đó, tổng mức đầu tư dự án đã tăng thêm hơn 86.000 tỷ đồng.
Khoản chi phí tăng thêm này đã được Chính phủ làm rõ trong báo cáo tiếp thu, giải trình, chỉnh lý nghị quyết.
Theo đó, chi phí xây lắp và thiết bị tăng 51.210 tỷ đồng; chi phí bồi thường, hỗ trợ, tái định cư tăng 34.849 tỷ đồng; chi phí quản lý dự án, chi phí tư vấn đầu tư xây dựng, chi phí khác tăng khoảng 163 tỷ đồng; chi phí dự phòng cập nhật lại giảm 114 tỷ đồng.
Báo cáo của Chính phủ cũng cho biết, đến thời điểm này, dự án đã được bố trí 148.478 tỷ đồng. Số vốn còn thiếu trong kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026 - 2030 cần cân đối bổ sung cho dự án là 76.108 tỷ đồng, Chính phủ sẽ cân đối từ nguồn vốn dự phòng chưa phân bổ.
Về vị trí, quy hoạch Hà Nội cũng đã điều chỉnh chuyển ga đầu mối hành khách phía bắc từ ga Yên Viên về ga Gia Lâm, đoạn tuyến Yên Viên - Gia Lâm thành đường sắt quốc gia.
Theo báo cáo của Chính phủ, hiện nay, các địa phương đang tích cực rà soát, điều chỉnh quy hoạch tỉnh, quy hoạch đô thị để đồng bộ hóa không gian phát triển, chuẩn bị sẵn sàng các quỹ đất thương mại, dịch vụ, đô thị xung quanh các ga mới để tổ chức đấu giá quyền sử dụng đất, tạo nguồn thu cho ngân sách. Trong đó, Hà Nội tái thiết, phát triển đô thị khu vực ga Gia Lâm theo mô hình TOD.
Liên quan đến tiếp nhận, chuyển giao và làm chủ công nghệ, báo cáo của Chính phủ cho hay, theo quy hoạch, mạng lưới đường sắt Việt Nam có chiều dài khoảng 10.000 km.
Với quy mô này, nếu đầu tư một nhà máy sản xuất toàn bộ đầu máy toa xe như các nước phát triển như Pháp, Trung Quốc... sẽ không hiệu quả do thị trường không đủ lớn, trong khi khả năng cạnh tranh với thị trường thế giới rất khó khăn.
Do đó, Chính phủ đã giao Bộ Công thương chủ trì xây dựng Đề án phát triển công nghiệp đường sắt. Mục tiêu phát triển ngành công nghiệp đường sắt Việt Nam hiện đại, đồng bộ.
