Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ Nhất, sáng ngày 20/4, Quốc hội họp phiên toàn thể, nghe Tờ trình và Báo cáo thẩm tra Đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương. Đề án được đánh giá có đủ cơ sở pháp lý, thực tiễn; kỳ vọng tạo động lực tăng trưởng mới và nâng cao vai trò kết nối của Đồng Nai trong vùng Đông Nam Bộ.
Quang cảnh Phiên họp toàn thể ở Hội trường tại Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khoá XVI. (Ảnh: QH)
Thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương là cần thiết
Trình bày Tờ trình của Chính phủ về Đề án thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương, thừa ủy quyền của Thủ tướng Chính phủ, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình khẳng định việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương là cần thiết, với đầy đủ cơ sở chính trị, cơ sở pháp lý và cơ sở thực tiễn đã nêu trong Tờ trình.
“Với vai trò là đầu mối liên kết trực tiếp các hành lang phát triển và trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước là TP. Hồ Chí Minh với khu vực Tây Nguyên, Duyên hải Nam Trung Bộ, Đồng bằng sông Cửu Long; cùng hệ thống kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội, nhất là hạ tầng giao thông, công nghiệp, dịch vụ, logistics được đầu tư ngày càng đồng bộ, hiện đại; cùng với Cảng hàng không quốc tế Long Thành đang được xây dựng và hoàn thiện với tiến độ nhanh, Đồng Nai đã hội tụ đầy đủ các yếu tố của một đô thị có tiềm năng phát triển lớn, đa trung tâm, đa chức năng và có tính lan tỏa mạnh trên phạm vi vùng phía Nam và cả nước”, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình nêu rõ.
Theo Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình, việc thành lập thành phố Đồng Nai sẽ tạo động lực phát triển mới không chỉ cho Đồng Nai mà còn đóng góp thiết thực cho khu vực miền Nam và cả nước. Đây là bước chuyển căn bản về mô hình phát triển và mô hình quản trị địa phương, nhằm đưa Đồng Nai trở thành đô thị lớn, có chức năng chia sẻ, liên kết, tương hỗ cùng phát triển với TP. Hồ Chí Minh; đạt mục tiêu trở thành cực tăng trưởng quan trọng của quốc gia; giữ vai trò là trung tâm kết nối kinh tế vùng và cửa ngõ hội nhập quốc tế; là hình mẫu phát triển năng động, hiện đại, văn minh, làm cơ sở định hướng không gian phát triển mới cho cả vùng Đông Nam Bộ theo Kết luận của Bộ Chính trị.
Bộ trưởng Bộ Nội vụ Đỗ Thanh Bình trình bày Tờ trình của Chính phủ về Đề án thành lập thành phố Đồng Nai trực thuộc Trung ương. (Ảnh: QH)
Về phương án và kết quả sau khi thành lập, Bộ trưởng Bộ Nội vụ nêu rõ: thành lập TP. Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng 12.737,18 km² diện tích tự nhiên, quy mô dân số 4.491.408 người và 95 đơn vị hành chính cấp xã của tỉnh Đồng Nai. Sau khi thành lập, TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương không thay đổi về diện tích tự nhiên và quy mô dân số; có 95 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 33 phường và 62 xã. Cả nước có 34 đơn vị hành chính cấp tỉnh, gồm 7 thành phố và 27 tỉnh (giảm 1 tỉnh, tăng 1 thành phố).
Về trụ sở và phương án sắp xếp, kiện toàn tổ chức bộ máy, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, Bộ trưởng Đỗ Thanh Bình cho biết: trụ sở của TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương được giữ nguyên như hiện nay; cơ bản giữ nguyên trạng tổ chức bộ máy tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai hiện nay; thành lập mới các cơ quan, đơn vị theo quy định của Đảng, điều lệ của tổ chức và của pháp luật.
Về phương án sắp xếp, bố trí đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, trước mắt giữ nguyên trạng đội ngũ tại các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị của tỉnh Đồng Nai; đồng thời tỉnh Đồng Nai đã có phương án, lộ trình thực hiện sắp xếp, bố trí nhân sự theo quy định, bảo đảm phù hợp với mô hình chính quyền đô thị.
Kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết
Trình bày Báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu cho biết, Ủy ban tán thành với sự cần thiết thành lập TP. Đồng Nai trên cơ sở nguyên trạng diện tích tự nhiên và quy mô dân số của tỉnh, với các lý do như đã nêu trong Tờ trình và Đề án của Chính phủ. Việc thành lập đã được Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ Chính trị xem xét, đồng ý về chủ trương.
Trình tự, thủ tục lập Đề án đáp ứng quy định của Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112/2025/UBTVQH15. Đề án đã được lấy ý kiến cử tri và Hội đồng nhân dân tỉnh Đồng Nai với tỷ lệ tán thành cao; hồ sơ bảo đảm đầy đủ, đúng quy định, đủ điều kiện trình Quốc hội xem xét, quyết định.
Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội Phan Chí Hiếu trình bày Báo cáo thẩm tra. (Ảnh: QH)
Ủy ban Pháp luật và Tư pháp nhấn mạnh, tỉnh Đồng Nai bảo đảm 5/5 điều kiện và 7/7 tiêu chuẩn thành lập thành phố trực thuộc Trung ương theo quy định tại Luật Tổ chức chính quyền địa phương và Nghị quyết số 112. Trên cơ sở Tờ trình, Đề án của Chính phủ và ý kiến của các cơ quan tham gia thẩm tra, Ủy ban Pháp luật và Tư pháp có một số kiến nghị, đề xuất như sau: Kiến nghị Quốc hội tán thành và thông qua Nghị quyết về việc thành lập TP. Đồng Nai trực thuộc Trung ương.
Đồng thời, đề nghị cấp ủy, chính quyền tỉnh Đồng Nai chỉ đạo các cơ quan hữu quan của địa phương khẩn trương hoàn thành quy hoạch đô thị, có kế hoạch, lộ trình cụ thể để khắc phục các tiêu chuẩn phân loại đô thị còn chưa đạt hoặc mới đạt ở mức thấp để bảo đảm chất lượng đô thị; quan tâm đến việc triển khai các dự án nhằm phát triển hệ thống đô thị vùng Đông Nam Bộ đồng bộ, hiện đại, kết nối nhanh...
Bên cạnh đó, đề nghị tiếp tục rà soát, xử lý hiệu quả tài sản công dôi dư, kiện toàn tổ chức bộ máy sau sắp xếp đơn vị hành chính; đồng thời bảo đảm chính quyền địa phương hoạt động hiệu quả, phục vụ tốt nhu cầu của Nhân dân.
Về dự thảo Nghị quyết, đề nghị tiếp tục chỉnh lý về câu chữ, kỹ thuật văn bản để bảo đảm tính thống nhất, chính xác; đồng thời tán thành việc xác định thời điểm có hiệu lực thi hành là ngày 30/4/2026, phù hợp với nguyện vọng và quyết tâm của địa phương, cũng như bảo đảm tính đồng bộ với các nghị quyết liên quan.
