Bà Phạm Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Thông tin Báo chí, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao chia sẻ kỹ năng trả lời báo chí. Ảnh: MN
Lớp tập huấn được tổ chức tại Nha Trang, tham dự lớp tập huấn có lãnh đạo các sở, ban, ngành cấp tỉnh; lãnh đạo UBND các xã, phường, đặc khu; đại diện các tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức nghề nghiệp, đơn vị sự nghiệp trực thuộc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cùng phóng viên các cơ quan báo chí hoạt động trên địa bàn tỉnh.
Chia sẻ kinh nghiệm thực tiễn từ Người phát ngôn Bộ Ngoại giao
Trực tiếp làm báo cáo viên là bà Phạm Thu Hằng, Vụ trưởng Vụ Thông tin Báo chí, Người phát ngôn Bộ Ngoại giao - gương mặt quen thuộc với báo chí và công chúng qua các cuộc họp báo thường kỳ, hoạt động cung cấp thông tin và trả lời những vấn đề đối ngoại được dư luận trong nước, quốc tế quan tâm.
Nội dung tập huấn tập trung vào vai trò, chức năng của người phát ngôn; kỹ năng tiếp xúc, trả lời phỏng vấn; tổ chức họp báo; xử lý khủng hoảng, khủng hoảng truyền thông và đấu tranh phản bác thông tin, quan điểm sai lệch.
Bên cạnh việc phổ biến các quy định pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ, lớp tập huấn dành thời gian trao đổi kinh nghiệm, phân tích những tình huống phát sinh trong quá trình phát ngôn, cung cấp và xử lý thông tin cho báo chí.
Từ kinh nghiệm trực tiếp làm công tác phát ngôn, thông tin báo chí và thông tin đối ngoại, bà Phạm Thu Hằng cho rằng công tác phát ngôn là sự tích hợp của nhiều kiến thức, kỹ năng. Mỗi cơ quan, bộ, ngành, địa phương có điều kiện và tình huống khác nhau, nhưng vẫn có những nguyên tắc chung cần tuân thủ.
Một trong những yêu cầu quan trọng là phải xác định đúng người có thẩm quyền đại diện cho cơ quan phát ngôn về từng vụ việc. Không phải bất kỳ cán bộ nào nắm thông tin cũng có thể nhân danh cơ quan để cung cấp quan điểm chính thức cho báo chí.
Báo cáo viên dẫn quy định tại khoản 7 Điều 3 Nghị định số 244/2026/NĐ-CP, theo đó thông tin do cá nhân không phải là người phát ngôn cung cấp không đại diện cho quan điểm chính thức của cơ quan; cá nhân đó phải chịu trách nhiệm trước pháp luật về nội dung đã cung cấp.
Theo bà Phạm Thu Hằng, người được giao quyền phát ngôn không tự đưa ra quan điểm cá nhân. Nội dung phát ngôn phải là quan điểm chính thức của cơ quan, được chuẩn bị trên cơ sở ý kiến tập thể và thông tin do các đơn vị chuyên môn cung cấp.
“Những nội dung liên quan đến số liệu, quan điểm và lập trường không thể tự nghĩ ra, mà phải có sự phối hợp, cung cấp và xác nhận của các cơ quan, đơn vị liên quan”, bà Phạm Thu Hằng trao đổi.
Lãnh đạo các sở, ngành, UBND các xã, phường, đặc khu tham gia tập huấn. Ảnh: MN
Báo cáo viên cũng cho rằng người phát ngôn có vai trò kép: Vừa đại diện cơ quan, tổ chức cung cấp thông tin chính thức, vừa đáp ứng nhu cầu thông tin chính đáng của báo chí. Người phát ngôn phải giới thiệu, giải thích chủ trương, chính sách, quan điểm của cơ quan; đồng thời kịp thời bác bỏ thông tin và quan điểm sai lệch.
Thận trọng nhưng không né tránh cung cấp thông tin
Lớp tập huấn diễn ra trong thời điểm hệ thống pháp luật về báo chí và phát ngôn có nhiều thay đổi quan trọng. Luật Báo chí số 126/2025/QH15 và Nghị định số 244/2026/NĐ-CP cùng có hiệu lực từ ngày 1/7/2026. Nghị định số 244 thay thế Nghị định số 09/2017/NĐ-CP, quy định cụ thể người phát ngôn, chế độ phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí của các cơ quan hành chính nhà nước.
Theo Nghị định số 244, người phát ngôn gồm người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước; người được giao nhiệm vụ phát ngôn thường xuyên và người có trách nhiệm được người đứng đầu ủy quyền phát ngôn về vụ việc cụ thể. Việc ủy quyền phải được thực hiện bằng văn bản, có phạm vi và thời hạn xác định; người được giao hoặc được ủy quyền không được tiếp tục ủy quyền.
Khi xảy ra sự kiện, vấn đề quan trọng có tác động lớn trong xã hội hoặc dư luận xuất hiện nhiều ý kiến không thống nhất, chậm nhất 24 giờ kể từ khi cơ quan tiếp nhận, xử lý vụ việc hoặc xác định nguy cơ tác động đến dư luận, người phát ngôn phải cung cấp thông tin ban đầu cho báo chí.
Nghị định cũng quy định người đứng đầu cơ quan hành chính Nhà nước chịu trách nhiệm nếu để xảy ra tình trạng chậm phát ngôn, né tránh cung cấp thông tin hoặc cung cấp thông tin không thống nhất trong phạm vi quản lý.
Hoạt động phát ngôn còn phải tuân thủ Nghị định số 237/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành Luật Báo chí; Luật Bảo vệ bí mật Nhà nước năm 2025; Luật Bảo vệ dữ liệu cá nhân năm 2025 và pháp luật chuyên ngành có liên quan.
Thông qua tập huấn và trao đổi kinh nghiệm thực tiễn, Khánh Hòa hướng tới xây dựng đội ngũ người phát ngôn thận trọng nhưng không né tránh; biết phối hợp, kiểm chứng và cung cấp thông tin đúng thẩm quyền, chính xác, kịp thời, thống nhất cho báo chí.
