Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh. Ảnh: P.Thắng
Sáng 22/4, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh đã có giải trình làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm góp ý về dự thảo Nghị quyết của Quốc hội về một số cơ chế, chính sách đột phá phát triển văn hóa Việt Nam.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh khẳng định việc xây dựng nghị quyết của Quốc hội về phát triển văn hóa nhằm tập trung giải quyết hai vấn đề lớn.
Đó là: tháo gỡ các điểm nghẽn, khó khăn, vướng mắc và huy động, sử dụng hiệu quả mọi nguồn lực để phát triển văn hóa.
Theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, dự thảo nghị quyết được xây dựng theo nguyên tắc các chính sách đã rõ, đã “chín”, bảo đảm khả thi, có sự đồng thuận cao sẽ quy định ngay.
Đồng thời đề xuất Quốc hội giao Chính phủ quy định chi tiết các vấn đề cần có sự điều hành linh hoạt, các vấn đề mới cần được thí điểm ban hành chính sách đặc thù.
Dự thảo nghị quyết xác định rõ nguồn lực phát triển văn hóa gồm ngân sách nhà nước hàng năm bảo đảm tối thiểu 2% trong tổng chi ngân sách nhà nước và huy động các nguồn lực xã hội.
Bà Thanh cho biết, Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đang phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan, địa phương xác định rõ cơ cấu của 2%, đảm bảo việc chi cho văn hóa đúng mục tiêu và đúng ưu tiên trọng tâm.
Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh cho biết sẽ tiếp thu ý kiến đại biểu về chính sách trong Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11. Ảnh: P.Thắng
Về Ngày Văn hóa Việt Nam 24/11, theo Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh, nhằm chăm lo, bảo đảm cho Nhân dân được tiếp cận, tham gia thụ hưởng văn hóa, nâng cao khả năng cảm thụ văn hóa của người dân, đặc biệt là thanh thiếu niên.
Ngoài quy định các đơn vị văn hóa, giải trí công lập sẽ miễn, giảm phí, lệ phí cho Nhân dân trong Ngày Văn hóa Việt Nam, có đại biểu Quốc hội đề xuất thêm cơ chế để khuyến khích các cơ sở tư nhân tham gia.
Nội dung này, Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho biết sẽ ghi nhận để tiếp thu.
Bà Thanh cũng cho hay đã nhận được đề xuất của đại biểu tỉnh Phú Thọ về các công trình kiến trúc mang đậm bản sắc Việt Nam ở nông thôn, thành thị, hay các công trình của các dân tộc như đình, chùa, đường cổ...
“Chúng tôi đã xây dựng và thực hiện các cơ chế chính sách đặc thù cho văn hóa các dân tộc thiểu số, phát triển không gian bảo tồn văn hóa làng, bản, buôn truyền thống gắn với phát triển du lịch, phát huy vai trò chủ thể văn hóa để tạo sinh kế bền vững”, Bộ trưởng thông tin.
Một nội dung khác, Chính phủ đề xuất thí điểm thành lập Quỹ văn hóa, nghệ thuật ở Trung ương và một số địa phương, hoạt động theo mô hình hợp tác công tư.
Đây là quỹ đầu tư mạo hiểm hoạt động theo nguyên tắc thị trường, chấp nhận khả năng rủi ro, bảo đảm công khai, minh bạch.
Bộ trưởng Lâm Thị Phương Thanh cho rằng, cơ chế này phù hợp với đặc thù đầu tư trong lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật tiềm ẩn rất nhiều rủi ro. Nguồn vốn của quỹ gồm “vốn nền” từ ngân sách và nguồn đối ứng xã hội từ doanh nghiệp, các tổ chức, cá nhân và các nguồn bổ sung như tài trợ quốc tế hoặc các nguồn thu hợp pháp khác.
Khẳng định ngân sách nhà nước chủ yếu đóng vai trò là “vốn mồi” để khuyến khích việc đóng góp của tư nhân, bà Thanh nhấn mạnh cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, điều chỉnh chặt chẽ hơn với mô hình quỹ trên cơ sở tham khảo kinh nghiệm quốc tế.
Ngoài ra, cơ quan chủ trì soạn thảo sẽ tiếp tục rà soát, tiếp thu, chỉnh lý dự thảo nghị quyết về các chính sách đãi ngộ, phát triển tài năng, tiền lương đặc thù về nghề nghiệp, lĩnh vực trong văn hóa, thể thao…
Góp ý vào dự thảo nghị quyết, đại biểu Quốc hội, Thượng tọa Thích Đức Thiện tán thành có các chính sách đột phá thu hút hồi hương cổ vật, đấu giá và đưa các tác phẩm nghệ thuật đỉnh cao, bảo vật quốc gia, cổ vật quý hiếm về nước.
Đại biểu Quốc hội, Thượng tọa Thích Đức Thiện. Ảnh: Đ.X
Thượng tọa Thích Đức Thiện nêu thực tế hiện nay, có một số lượng lớn cổ vật quý hiếm của Việt Nam đang bị lưu lạc ở nước ngoài.
“Những cổ vật quý hiếm này rất cần được hồi hương về nước bởi chúng có những giá trị vô cùng quan trọng về chứng tích lịch sử, khẳng định bản sắc văn hóa Việt Nam, cũng như xác lập chủ quyền quốc gia”, Thượng tọa Thích Đức Thiện nhấn mạnh.
Theo ông, hồi hương các cổ vật quý hiếm này về nước góp phần bảo tồn các giá trị văn hóa truyền thống, tăng sức mạnh mềm của Việt Nam, và góp phần phát triển kinh tế, xã hội cho đất nước.
Đại biểu đề nghị Quốc hội xem xét quy định các chính sách ưu đãi tài chính trực tiếp như khấu trừ thuế thu nhập đối với giá trị cổ vật quý hiếm đặc biệt hồi hương, cũng như cơ chế Nhà nước đồng tài trợ trong những trường hợp đấu giá cổ vật đặc biệt quý hiếm để bảo đảm cổ vật được trở về Việt Nam.
Đồng thời, theo ông, cần có cơ chế vinh danh cấp Nhà nước cho người hồi hương cổ vật có giá trị đặc biệt về nước.
