Sáng 30/6, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, Nghị quyết 10 của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài là “nghị quyết thể hiện sự thay đổi trong tư duy phát triển, không còn thuần túy mở cửa đón nhận dòng vốn mà đã chủ động lựa chọn và sử dụng nguồn lực quốc tế để tạo dựng năng lực cạnh tranh quốc gia”.
Nhiều khu vực vẫn còn là vùng trũng trong thu hút đầu tư nước ngoài
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, Việt Nam đến nay đã trở thành một mắt xích quan trọng trong mạng lưới sản xuất và thương mại toàn cầu.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại biểu tham dự hội nghị tại điểm cầu nhà Quốc hội. Ảnh: P.Thắng
Lãnh đạo Đảng, Nhà nước ghi nhận, khu vực kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài đã đóng góp tích cực vào tăng trưởng xuất khẩu, công nghiệp hóa, tạo việc làm, tiếp nhận công nghệ, phương thức quản trị hiện đại.
Khi Việt Nam đã có một vị thế khác, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cho rằng, chúng ta không còn phải đặt câu hỏi làm thế nào để có thêm vốn nước ngoài nữa.
Thay vào đó, theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, phải trả lời câu hỏi hóc búa hơn, là “làm thế nào sử dụng hiệu quả nguồn lực nước ngoài để nâng cao nội lực, năng lực công nghệ, sức cạnh tranh và tự chủ của nền kinh tế”.
Nhìn thẳng vào những hạn chế trong thu hút FDI, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ ra tỷ lệ nội địa hóa còn thấp, liên kết doanh nghiệp trong nước, chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực chất lượng cao chưa đạt kỳ vọng.
Nhiều dự án FDI vẫn chủ yếu gia công, lắp ráp, sử dụng nhiều đất đai, lao động phổ thông, năng lượng giá rẻ và tiêu chuẩn môi trường thấp, chưa tạo được năng lực mới cho nền kinh tế.
Trong khi đó, một số địa phương còn cạnh tranh thu hút đầu tư theo số lượng dự án, dựa trên ưu đãi đất đai, thuế, phí mà chưa chú trọng hiệu quả sử dụng đất, tiết kiệm năng lượng, đóng góp ngân sách, chuyển giao công nghệ, phát triển doanh nghiệp trong nước, đảm bảo môi trường, an ninh kinh tế.
“Nhiều khu vực vẫn còn là vùng trũng trong thu hút đầu tư nước ngoài”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nói và nêu điển hình như Đồng bằng sông Cửu Long, Tây Nguyên, miền núi phía Bắc.
Nghị quyết 10 đặt mục tiêu và yêu cầu cao hơn như phát triển kinh tế có vốn đầu tư nước ngoài gắn với yêu cầu nâng cao hiệu quả, năng lực tự chủ chiến lược, sức cạnh tranh của nền kinh tế.
Đến năm 2030, phấn đấu đưa Việt Nam thuộc nhóm dẫn đầu ASEAN về môi trường đầu tư kinh doanh, năng lực cạnh tranh, đổi mới sáng tạo, chất lượng dịch vụ công và năng lực tiếp nhận các dự án đầu tư nước ngoài chất lượng cao. Đi kèm với đó, Nghị quyết đặt ra những chỉ tiêu cụ thể khác.
Dẫn dắt, sử dụng dòng vốn quốc tế để bồi đắp năng lực quốc gia
Để đạt được những mục tiêu cao này, theo người đứng đầu Đảng, Nhà nước, phải nhận thức sâu sắc, toàn diện nội dung Nghị quyết để hành động quyết liệt hơn, nhanh hơn và thực chất hơn.
“Phải chủ động tiếp cận, lựa chọn, dẫn dắt và sử dụng hiệu quả các dòng vốn quốc tế để bồi đắp năng lực quốc gia”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm. Ảnh: P.Thắng
Theo ông, cần phải tính toán hiệu quả thu hút bằng năng suất, chất lượng vốn, trình độ công nghệ, số việc làm chất lượng cao, kết nối doanh nghiệp trong nước vào chuỗi cung ứng…
“Chúng ta không chỉ thu hút đầu tư theo địa giới hành chính mà phải tổ chức theo liên kết cụm, ngành, chuỗi giá trị, hệ sinh thái công nghiệp, đổi mới sáng tạo và không gian liên vùng”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nhấn mạnh.
Ông đồng thời nêu rõ, phải cạnh tranh bằng chất lượng thể chế, hạ tầng hiện đại, nhân lực chất lượng cao, chi phí tuân thủ thấp, dịch vụ công chuyên nghiệp và môi trường kinh doanh ổn định, có thể dự báo.
Triển khai Nghị quyết 10, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải gắn chặt với Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng và các nghị quyết chiến lược của Bộ Chính trị, nhất là các Nghị quyết về phát triển kinh tế tư nhân, phát triển kinh tế nhà nước.
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng lưu ý, chính sách thuế tối thiểu toàn cầu không còn cho phép các nước hào phóng với các ưu đãi thuế nữa, nhất là khi chúng ta muốn thu hút các tập đoàn đa quốc gia toàn cầu.
Việt Nam cần đầu tư tốt cho hạ tầng năng lượng sạch, nâng cấp chất lượng thể chế, kiến tạo độ tin cậy của chính sách, đào tạo kỹ năng lao động, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ, phát triển thị trường vốn, cải thiện chất lượng hệ sinh thái, nhà cung ứng…
Dự án chậm triển khai, sử dụng đất lãng phí phải xử lý nghiêm
Trên tinh thần đó, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị phải thống nhất nhận thức, đổi mới mạnh mẽ tư duy về đầu tư nước ngoài.
Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải tạo mọi điều kiện thuận lợi để các nhà đầu tư có năng lực, công nghệ, trách nhiệm và cam kết lâu dài đầu tư, kinh doanh thành công tại Việt Nam.
Đi cùng với đó, phải sàng lọc chặt chẽ, không tiếp nhận các dự án công nghệ lạc hậu, tiêu hao nhiều năng lượng, sử dụng đất kém hiệu quả, có nguy cơ gây ô nhiễm, chuyển giá, trốn thuế, lẩn tránh xuất xứ hoặc gây rủi ro đối với quốc phòng, an ninh, dữ liệu và hạ tầng trọng yếu.
Đại diện các nhà đầu tư nước ngoài tham dự hội nghị. Ảnh: P.Thắng
Trong hoàn thiện thể chế, lãnh đạo Đảng, Nhà nước yêu cầu xử lý tình trạng chồng chéo, thủ tục rườm rà, cách hiểu không thống nhất giữa các cơ quan, địa phương.
“Không để nhà đầu tư phải đi qua quá nhiều cửa, mất quá nhiều thời gian và chi phí để triển khai một dự án hợp pháp”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu.
Ông cũng yêu cầu bỏ tư duy ưu đãi đầu vào, thay bằng hỗ trợ dựa trên kết quả đầu ra, gắn với mức độ thực hiện cam kết.
Những dự án có công nghệ tiên tiến, đầu tư nghiên cứu phát triển, đóng góp cho chuyển đổi xanh, chuyển đổi số, đào tạo lao động Việt Nam, sử dụng nhà cung ứng trong nước, chuyển giao công nghệ, tiết kiệm đất đai, năng lượng và giảm phát thải, theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước, phải được hỗ trợ tương xứng.
Ngược lại, dự án chậm triển khai, sử dụng đất lãng phí, gây ô nhiễm, chuyển giá, vi phạm pháp luật hoặc không thực hiện đúng cam kết phải bị xử lý nghiêm.
“Tùy theo mức độ vi phạm, nếu cần thiết thì thu hồi ưu đãi, thu hồi đất hoặc chấm dứt dự án”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.
Nhiệm vụ trọng tâm khác được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước đề cập là phát triển mạnh hệ sinh thái công nghiệp trong nước và liên kết thực chất giữa doanh nghiệp FDI với doanh nghiệp Việt Nam.
Lưu ý đây là nhiệm vụ trung tâm của Nghị quyết, người đứng đầu Đảng, Nhà nước yêu cầu xây dựng cơ sở dữ liệu về nhà cung ứng, tăng cường kết nối FDI với doanh nghiệp trong nước, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam nâng cấp quản trị, tiêu chuẩn kỹ thuật, năng lực tài chính, truy xuất nguồn gốc, sở hữu trí tuệ và chuyển đổi số.
“Doanh nghiệp FDI cần công bố nhu cầu mua sắm, tiêu chuẩn kỹ thuật, lộ trình nội địa hóa và cơ hội hợp tác”, theo lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước.
Không cạnh tranh thu hút đầu tư bằng cách hạ thấp tiêu chuẩn
Tổng Bí thư, Chủ tịch nước cũng nêu rõ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là điều kiện quyết định; đồng thời cần đầu tư mạnh hơn cho hạ tầng chiến lược và hạ tầng phục vụ nền kinh tế mới.
“Các địa phương không thể tiếp tục phát triển khu công nghiệp manh mún, dàn trải, thiếu kết nối, thiếu nhà ở công nhân, dịch vụ xã hội, đào tạo nghề, thiếu liên kết với doanh nghiệp trong nước”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.
Địa phương phải chủ động, sáng tạo, nhưng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, “không được cạnh tranh bằng cách phá vỡ quy hoạch, hạ thấp tiêu chuẩn hoặc đánh đổi lợi ích lâu dài”. Ảnh: P.Thắng
Ngoài ra, cần đổi mới căn bản công tác xúc tiến đầu tư; phát triển thị trường vốn hiện đại để thu hút dòng vốn đầu tư gián tiếp dài hạn, ổn định và có trách nhiệm.
“Việt Nam không chỉ là nơi đặt nhà máy mà phải trở thành nơi huy động, phân bổ vốn và cung cấp các dịch vụ tài chính, công nghệ, đổi mới sáng tạo cho khu vực”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước nêu rõ.
Theo ông, quá trình này phải gắn với an ninh tài chính, an toàn hệ thống, minh bạch thông tin, bảo vệ nhà đầu tư và kiểm soát rủi ro về dòng vốn, rửa tiền, đầu cơ, thao túng thị trường.
Để Nghị quyết 10 đi vào cuộc sống, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước yêu cầu mỗi địa phương phải xây dựng chiến lược thu hút đầu tư phù hợp với quy hoạch, lợi thế, điều kiện phát triển và khả năng liên kết vùng.
“Không thể để địa phương nào cũng chạy theo cùng một loại dự án, nơi nào cũng muốn làm cảng biển, sân bay, trung tâm dữ liệu hay khu công nghệ cao mà không dựa trên quy hoạch, nguồn lực, hạ tầng và lợi thế so sánh”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước quán triệt.
Địa phương phải chủ động, sáng tạo, nhưng Tổng Bí thư, Chủ tịch nước lưu ý, “không được cạnh tranh bằng cách phá vỡ quy hoạch, hạ thấp tiêu chuẩn hoặc đánh đổi lợi ích lâu dài”.
Cảm ơn và hoan nghênh các nhà đầu tư nước ngoài đã chọn Việt Nam để đầu tư, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước khẳng định đảm bảo môi trường thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư nước ngoài kinh doanh, làm việc và sống an toàn, thành công nhất ở Việt Nam.
“Tinh thần của Nghị quyết 10 rất rõ là thu hút đầu tư nước ngoài không phải để thay thế nội lực mà để làm mạnh nội lực, nâng cao tự chủ; không chỉ để tăng trưởng nhanh mà để phát triển bền vững, bao trùm và có chất lượng cao”, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước chỉ đạo biến chủ trương đúng đắn thành những dự án tốt, doanh nghiệp mạnh, chuỗi giá trị mới, việc làm chất lượng cao và năng lực mới cho đất nước.
