Người dân Cuba đang chuẩn bị cho một làn sóng lạm phát mới sau khi chính phủ tuần trước công bố chi tiết về kế hoạch thắt lưng buộc bụng mà các nhà kinh tế cho rằng sẽ chạm đến gần như mọi khía cạnh của nền kinh tế vốn đang suy yếu của hòn đảo.
Ảnh: Thịt được bày bán tại một khu chợ ở Havana, Cuba ngày 23 tháng 1 năm 2024. Reuters/Yander Zamora
Reuters đưa tin, Thủ tướng Manuel Marrero (Cuba) phát đi các biện pháp - bao gồm tăng giá, thuế và cắt giảm trợ cấp, điều này sẽ làm chậm mức thâm hụt ngân sách tăng vọt dự báo vượt quá 18% tổng sản phẩm quốc nội và tạo tiền đề cho tăng trưởng.
Các nhà chức trách đã thông báo rằng khí đốt tại máy bơm sẽ tăng gần gấp 5 lần vào ngày 1 tháng 2. Tuy nhiên, một số nhà kinh tế cho rằng việc chính phủ tăng giá ít rõ ràng hơn như giá nhiên liệu bán buôn và vận chuyển hàng hóa cũng như thuế bán hàng và nhập khẩu chắc chắn sẽ gây ra sự sụt giảm đáng kể. tăng giá đối với hầu hết các sản phẩm và dịch vụ ở cấp độ bán lẻ.
Nhà kinh tế người Cuba Omar Everleny cho biết trong một cuộc phỏng vấn ở Havana: “Về mặt kinh tế, mức giá như vậy không tăng ở một khu vực mà không ảnh hưởng đến những khu vực khác”. "Và nói chung chúng được chuyển đến tay người tiêu dùng. Tôi nghĩ chúng sẽ tăng 400% đến 500%."
Reuters đã nói chuyện với một số người Cuba ở Havana, họ cho biết giá đã tăng sau thông báo và dự đoán giá sẽ tăng và sẽ còn tăng cao hơn nữa trong những tuần tới.
Luis Moreno, người đã làm tài xế taxi 14 năm ở Havana, cho biết ông không có lựa chọn nào khác ngoài việc tiếp tục tăng giá vé.
Ông nói: “Nếu bạn tăng giá một mặt hàng, nó chắc chắn sẽ ảnh hưởng đến mặt hàng khác”. "Không chỉ là nhiên liệu, mà còn là thực phẩm... Mọi thứ đều rất đắt đỏ."
Theo chính phủ, lạm phát là 30% vào năm ngoái, giảm nhẹ từ mức 38% vào năm 2022. Nhiều nhà kinh tế cho rằng những tỷ lệ đó không thực tế vì chính phủ không giám sát đầy đủ thị trường phi chính thức đang bùng nổ được gắn với tỷ giá hối đoái không chính thức cao hơn nhiều so với tỷ giá hối đoái chính thức.
Các quan chức chính phủ đã công bố giá nhiên liệu bán buôn sẽ tăng gấp đôi vào tháng tới, vận tải hàng hóa sẽ tăng từ 40% đến 60% trong tháng 3 và thuế nhập khẩu của khu vực tư nhân sẽ tăng gấp 5 lần. Các công ty tư nhân cũng sẽ bị tính thuế bán hàng 10% mới đối với các giao dịch bán buôn.
Một số nhà kinh tế Cuba cho rằng việc giảm thâm hụt và trợ cấp là điều cần thiết.
Nhà kinh tế Pavel Vidal, cựu nhân viên ngân hàng trung ương Cuba hiện đang giảng dạy ở Colombia, cho biết: “Tôi nghĩ rằng việc điều chỉnh giá là những biện pháp cần thiết để hạn chế thâm hụt tài chính”.
Nhưng hầu hết các nhà kinh tế, bao gồm cả Vidal, cho rằng cũng cần phải mở cửa hơn nữa nền kinh tế hiện do các doanh nghiệp nhà nước nắm độc quyền cho doanh nghiệp tư nhân và đầu tư để thúc đẩy sản xuất và cơ sở thuế, đồng thời cải cách doanh nghiệp nhà nước.
Everleny nói: “Tôi không thấy ở đâu có sự nhấn mạnh đến việc tăng cường sản xuất hoặc tăng cường nông nghiệp”.
Nhà kinh tế và chủ doanh nghiệp nhỏ của Đại học Havana, Oscar Fernandez, cho biết trong một bài đăng trên Facebook rằng các biện pháp mới này là một "quả bom lạm phát" đang phát nổ, đồng thời kêu gọi chính phủ nới lỏng các quy định đối với khu vực tư nhân và đóng cửa các công ty nhà nước bị phá sản đang đè nặng lên nền kinh tế.