Ưu tiên thu hút đầu tư dự án lớn, lĩnh vực then chốt

Bộ Tài chính đề xuất hoàn thiện quy định về ngành, nghề ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư và ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt. Ảnh: Internet

Ưu tiên thu hút đầu tư dự án quy mô lớn, lĩnh vực ưu tiên

Tại Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Đầu tư, Bộ Tài chính đề xuất hoàn thiện quy định về ngành, nghề ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư và ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt theo hướng cụ thể hóa đối tượng, bảo đảm chính sách ưu đãi có trọng tâm, trọng điểm.

Theo đó, dự thảo quy định chi tiết các dự án đầu tư có quy mô vốn lớn, sử dụng nhiều lao động hoặc là dự án đầu tư trọng điểm, quan trọng quốc gia phù hợp với định hướng phát triển kinh tế - xã hội trong từng thời kỳ thuộc diện được hưởng ưu đãi đầu tư. Cụ thể, dự án có tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên đáp ứng điều kiện về tiến độ giải ngân, doanh thu tối thiểu và lao động; dự án đầu tư xây dựng nhà ở xã hội theo pháp luật về nhà ở; dự án đầu tư tại vùng nông thôn sử dụng từ 500 lao động thường xuyên bình quân hằng năm trở lên (không bao gồm lao động làm việc không trọn thời gian và lao động có hợp đồng lao động dưới 12 tháng).

Ngoài ra, các dự án sử dụng từ 30% số lao động thường xuyên bình quân hằng năm trở lên là người khuyết tật; doanh nghiệp công nghệ cao, doanh nghiệp khoa học và công nghệ, tổ chức khoa học và công nghệ cũng được xác định là đối tượng hưởng ưu đãi đầu tư.

Cùng với đó, Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư được sửa đổi, bổ sung phù hợp với nguyên tắc xác định ngành, nghề ưu đãi đầu tư tại Điều 15 Luật Đầu tư, nhằm bảo đảm chính sách ưu đãi tập trung vào các lĩnh vực được ưu tiên thu hút đầu tư để thực hiện các mục tiêu lớn như: phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn, kinh tế số; hình thành cụm liên kết ngành, chuỗi giá trị có giá trị gia tăng cao; phát triển năng lượng tái tạo, năng lượng sạch; xây dựng kết cấu hạ tầng; phát triển giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa; công nghiệp hóa chất, cơ khí trọng điểm, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp dược và các mục tiêu khác theo quy định của Chính phủ.

Theo Bộ Tài chính, việc hoàn thiện Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư là cần thiết để cụ thể hóa các nguyên tắc của Luật Đầu tư, đồng thời tránh dàn trải, bảo đảm hiệu quả của chính sách ưu đãi.

Ưu đãi có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp thực tiễn

Bộ Tài chính cũng đề xuất các quy định nhằm hoàn thiện nguyên tắc xác định địa bàn ưu đãi đầu tư theo hướng phù hợp với việc sắp xếp đơn vị hành chính và tổ chức chính quyền địa phương hai cấp. Theo đó, địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội đặc biệt khó khăn bao gồm các xã khu vực I, II, III vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi; các xã thuộc địa bàn đặc biệt khó khăn trước khi sắp xếp đơn vị hành chính; cũng như các xã mới thành lập từ nhiều đơn vị hành chính có điều kiện kinh tế - xã hội khác nhau, được xác định theo nguyên tắc cụ thể tại dự thảo.

Địa bàn có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn cũng được xác định theo đơn vị hành chính cấp xã, thay cho cách xác định theo cấp huyện như trước đây. Trên cơ sở đó, Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư được sửa đổi, bổ sung để quy định rõ các xã thuộc diện khó khăn hoặc đặc biệt khó khăn.

Theo Bộ Tài chính, việc điều chỉnh này là cần thiết bởi từ ngày 01/7/2025, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức được áp dụng, việc xác định địa bàn ưu đãi đầu tư theo cấp huyện không còn phù hợp. Đồng thời, việc cập nhật Danh mục địa bàn ưu đãi đầu tư cũng nhằm bảo đảm ưu đãi có trọng tâm, trọng điểm, phù hợp với thực tiễn phát triển kinh tế - xã hội.

Cùng với các nội dung trên, dự thảo Nghị định cũng bổ sung quy định cụ thể về ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt, làm rõ tiêu chí về quy mô vốn và tiến độ giải ngân đối với các dự án thuộc lĩnh vực công nghệ chiến lược. Theo đó, các dự án đầu tư trung tâm đổi mới sáng tạo, trung tâm nghiên cứu và phát triển, hạ tầng trung tâm dữ liệu lớn, điện toán đám mây, hạ tầng di động từ 5G trở lên, có tổng vốn đầu tư từ 3.000 tỷ đồng trở lên theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ và giải ngân tối thiểu 1.000 tỷ đồng trong 3 năm được xác định là đối tượng áp dụng ưu đãi đặc biệt.

Ngoài ra, các dự án sản xuất sản phẩm công nghệ số trọng điểm, nghiên cứu - phát triển, thiết kế, sản xuất, đóng gói, kiểm thử chip bán dẫn, trung tâm dữ liệu trí tuệ nhân tạo với tổng vốn đầu tư từ 6.000 tỷ đồng trở lên, giải ngân tối thiểu 6.000 tỷ đồng trong 5 năm, hoặc dự án thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư có quy mô vốn từ 30.000 tỷ đồng trở lên cũng được làm rõ tiêu chí để áp dụng chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt.

Việc quy định cụ thể các tiêu chí này nhằm thực hiện đúng thẩm quyền được giao tại Luật Đầu tư; đồng thời, bảo đảm chính sách ưu đãi đầu tư đặc biệt được áp dụng cho các dự án có quy mô lớn, tác động lan tỏa mạnh, phù hợp với định hướng phát triển các ngành, lĩnh vực chiến lược của nền kinh tế.

Việc hoàn thiện quy định về ngành, nghề ưu đãi đầu tư, địa bàn ưu đãi đầu tư và cơ chế ưu đãi, hỗ trợ đầu tư đặc biệt cho thấy định hướng nhất quán trong thu hút nguồn lực phát triển theo hướng chọn lọc, có trọng tâm, trọng điểm. Các tiêu chí về quy mô vốn, tiến độ giải ngân, công nghệ, lao động và địa bàn được xác định cụ thể không chỉ tạo khung pháp lý minh bạch, dễ thực thi mà còn góp phần dẫn dắt dòng vốn đầu tư vào những lĩnh vực then chốt, phù hợp với yêu cầu phát triển nhanh và bền vững trong giai đoạn mới.