Thúc đẩy chuyển đổi số trong tín dụng chính sách

* Thay đổi thói quen, chủ động giao dịch

Nhiều năm qua, nguồn vốn tín dụng chính sách đã trở thành điểm tựa cho hàng nghìn hộ gia đình tại Tây Ninh phát triển sản xuất, tạo việc làm, cải thiện đời sống và trang trải chi phí học tập cho con em. Tuy nhiên, phần lớn người vay thuộc nhóm có thu nhập thấp, hoàn cảnh còn khó khăn; không ít người lớn tuổi, ít tiếp xúc với công nghệ. Vì vậy, chuyển đổi từ giao dịch tiền mặt sang thanh toán qua tài khoản không đơn thuần là thay đổi phương thức thu, trả nợ mà còn là quá trình giúp người dân tiếp cận các tiện ích tài chính số.

Tại phường Long An, chị Nguyễn Thị Thanh Hương (sinh năm 1973) là một trong những hộ vay đã bắt đầu làm quen với hình thức nộp lãi qua chuyển khoản. Gia đình chị có hai nguồn thu nhập chính, chị buôn bán nhỏ, chồng làm tài xế nên thu nhập không ổn định. Khi con trai theo học ngành cơ khí tại Trường Cao đẳng Cao Thắng, khoản vay học sinh, sinh viên từ Ngân hàng Chính sách xã hội đã giúp gia đình giảm đáng kể áp lực tài chính.

Theo chị Hương, mỗi năm, ngoài khoảng 11 triệu đồng học phí, gia đình còn phải trang trải tiền mua dụng cụ học tập, sách vở, học thêm các môn chuyên ngành cùng chi phí ăn ở, sinh hoạt. Với khoản vay 40 triệu đồng/năm, dù chưa đủ toàn bộ chi phí, gia đình chỉ phải cân đối thêm một phần, giúp con yên tâm theo đuổi việc học.

Trước đây, hằng tháng chị Hương phải sắp xếp thời gian đến gặp Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn để nộp lãi. Từ tháng 9/2026, chị bắt đầu thực hiện chuyển khoản trực tiếp vào tài khoản của mình tại Ngân hàng Chính sách xã hội.

"Trước kia, nhiều khi bận buôn bán, công việc gia đình nên đến ngày đóng lãi lại phải tranh thủ chạy đến gặp tổ trưởng. Bây giờ chỉ cần nhớ ngày, mở điện thoại chuyển khoản là xong, không mất thời gian đi lại. Cách này thuận tiện hơn nhiều", chị Hương chia sẻ.

Đáng nói, chỉ khoảng nửa năm trước, chị Hương vẫn chưa quen sử dụng ứng dụng ngân hàng. Nhờ con hướng dẫn, từ chuyển khoản thanh toán tiền điện, nước đến mua sắm hằng ngày, chị dần thành thạo các thao tác. Khi Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai thu lãi qua tài khoản, chị có thể áp dụng ngay.

Câu chuyện của chị Hương cho thấy, chuyển đổi số trong tín dụng chính sách không nhất thiết bắt đầu từ những thay đổi lớn. Đôi khi, chỉ cần một vài lần được hướng dẫn, người vay đã có thể hình thành thói quen mới, chủ động hơn trong quản lý các khoản thanh toán của gia đình.

Tại Tổ tiết kiệm và vay vốn khu phố Nhơn Bình, phường Long An, quá trình chuyển đổi được triển khai thông qua những buổi sinh hoạt tổ và hướng dẫn trực tiếp từng thành viên.

Bà Trần Thị Mộng Xuân, Tổ trưởng Tổ tiết kiệm và vay vốn khu phố Nhơn Bình cho biết tổ hiện có 45 thành viên. Khi triển khai thu lãi, gửi tiết kiệm qua tài khoản, khó khăn ban đầu là nhiều người chưa hiểu rõ quy trình, một số chưa có tài khoản ngân hàng hoặc không sử dụng điện thoại thông minh. Để khắc phục, bà Xuân chủ động thông báo số tiền lãi hằng tháng đến từng hộ; đồng thời hướng dẫn cách sử dụng app ngân hàng, kiểm tra tên chủ tài khoản, số tiền trước khi thực hiện giao dịch. Những trường hợp chưa có tài khoản được hướng dẫn đăng ký, người lớn tuổi được khuyến khích nhờ con cháu hỗ trợ thao tác. "Ban đầu nhiều người còn lúng túng, nhưng khi làm được một vài lần thì thấy rất thuận tiện", bà Xuân cho biết.

Nhờ kiên trì hướng dẫn, trong tháng 9/2026, toàn bộ thành viên trong tổ đã thực hiện chuyển tiền lãi, tiền gửi tiết kiệm qua tài khoản. Theo bà Xuân, kết quả này là bước khởi đầu quan trọng, nhưng để duy trì lâu dài, thành viên của tổ vẫn cần thường xuyên nhắc nhở, hỗ trợ người vay, nhất là những trường hợp lớn tuổi.

* Đưa dịch vụ tài chính số đến gần người dân

Việc chuyển đổi sang giao dịch không dùng tiền mặt đang được Ngân hàng Chính sách xã hội triển khai nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nguồn vốn, giảm rủi ro trong quá trình thu, chi và từng bước mở rộng khả năng tiếp cận dịch vụ tài chính số cho người dân.

Theo ông Trình Hòa Bình, Tổ trưởng Tổ giao dịch Long An, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Tây Ninh, ngân hàng đang triển khai hai nội dung trọng tâm là thu lãi, tiền gửi tiết kiệm hằng tháng qua tài khoản và giải ngân khoản vay bằng chuyển khoản.

Tuy nhiên, trước mắt quá trình triển khai còn nhiều khó khăn. Nhiều hộ vay đã quen với việc nộp tiền mặt trong thời gian dài; một bộ phận người vay lớn tuổi không có điện thoại thông minh hoặc chưa sử dụng thành thạo ứng dụng ngân hàng. Đặc biệt, tâm lý lo ngại chuyển nhầm tài khoản, mất tiền khiến một số người còn e dè.

Ông Trình Hòa Bình cho biết, bên cạnh những hộ tiếp cận nhanh và đánh giá cao sự tiện lợi, vẫn có những trường hợp cần được hướng dẫn nhiều lần. Vì vậy, ngân hàng phối hợp các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác, Tổ tiết kiệm và vay vốn tổ chức họp theo từng khu vực, hướng dẫn trực tiếp để người vay từng bước làm quen.

"Chúng tôi xác định phải hướng dẫn cụ thể, trường hợp nào chưa thực hiện được thì tiếp tục hỗ trợ, tháo gỡ khó khăn. Mục tiêu phấn đấu đến tháng 11/2026, 100% hộ vay thực hiện nộp lãi, gửi tiết kiệm bằng hình thức chuyển khoản", ông Bình thông tin.

Phó Giám đốc Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội tỉnh Tây Ninh - Nguyễn Thị Ánh Hồng cho biết: “Chi nhánh đang phối hợp với chính quyền địa phương, các tổ chức chính trị - xã hội nhận ủy thác và Tổ tiết kiệm và vay vốn đẩy mạnh giao dịch không dùng tiền mặt trên toàn tỉnh. Trong quá trình triển khai, chúng tôi chú trọng hướng dẫn từng nhóm đối tượng, nhất là người lớn tuổi, ít tiếp xúc công nghệ, bảo đảm người vay từng bước sử dụng thành thạo, an toàn và thuận tiện.”

Tính đến tháng 9/2026, Chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội Tây Ninh quản lý tổng dư nợ khoảng 13.445 tỷ đồng, với hơn 321.000 khách hàng. Trong đó, dư nợ cho vay giải quyết việc làm khoảng 4.700 tỷ đồng; cho vay nước sạch và vệ sinh môi trường nông thôn khoảng 4.000 tỷ đồng; cho vay hộ nghèo, hộ cận nghèo và hộ mới thoát nghèo khoảng 1.700 tỷ đồng. Chương trình tín dụng học sinh, sinh viên đang hỗ trợ khoảng 31.550 khách hàng, dư nợ khoảng 2.443 tỷ đồng.

Với yêu cầu ngày càng cao đối với công tác quản lý, theo dõi và phục vụ người vay, thanh toán không dùng tiền mặt nhằm tiết kiệm thời gian, chi phí giao dịch, đồng thời giúp đối chiếu, kiểm soát các khoản rõ ràng, hạn chế sai sót và tăng tính minh bạch. Trước đây, tổ trưởng là người trực tiếp thu lãi, vận động gửi tiết kiệm, nay đảm nhận thêm vai trò hướng dẫn kỹ năng số, hỗ trợ người dân tiếp cận phương thức giao dịch mới. Nhờ đó, chuyển đổi số trong tín dụng chính sách đang giúp người dân chủ động, an toàn và thuận tiện hơn trong tiếp cận, sử dụng nguồn vốn ưu đãi./.
Đức Hạnh