Theo số liệu từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam (IAV), trong 9 tháng đầu năm 2026, thị trường BHNT tiếp tục ghi nhận doanh thu phí giảm so với cùng kỳ, dù số lượng hợp đồng khai thác mới tăng. Trong khi đó, BHPNT duy trì đà tăng trưởng với doanh thu ước đạt 75.057 tỷ đồng, tăng 16,6%.
Diễn biến trái chiều giữa 2 phân khúc cho thấy sự khác biệt trong hoạt động kinh doanh. Nếu BHNT tiếp tục đối mặt với sức ép từ doanh thu khai thác mới và số hợp đồng có hiệu lực, thị trường BHPNT ghi nhận mức tăng ở nhiều nghiệp vụ, song tỷ lệ bồi thường tại một số nhóm vẫn ở mức cao.
BHNT giảm doanh thu, hợp đồng khai thác mới dịch chuyển cơ cấu
Trong 9 tháng đầu năm 2026, tổng doanh thu phí BHNT ước đạt 101.621 tỷ đồng, giảm 4% so với cùng kỳ năm trước. Doanh thu phí khai thác mới đạt 15.894 tỷ đồng, giảm 10,6%, dù tổng số hợp đồng khai thác mới tăng 4,3%, lên 1.141.841 hợp đồng. Diễn biến này cho thấy số lượng hợp đồng tăng chưa đi cùng chiều với doanh thu khai thác mới.
Bancassurance chiếm gần 45% doanh thu phí khai thác mới
Xét theo số lượng hợp đồng khai thác mới, bảo hiểm tử kỳ chiếm tỷ trọng lớn nhất, ở mức 50,3%, tăng 54% so với cùng kỳ năm 2025.
Ngược lại, số hợp đồng bảo hiểm liên kết đầu tư giảm 23%, chiếm 41,5%; bảo hiểm hỗn hợp giảm 23,4%, chiếm 3,6%. Các sản phẩm còn lại, gồm bảo hiểm sức khỏe, hưu trí và bảo hiểm trọn đời, chiếm 4,6%, giảm 69%.
Ở nhóm hợp đồng đang có hiệu lực, xu hướng lại có sự khác biệt. Tính đến cuối tháng 9/2026, thị trường có 11.252.913 hợp đồng BHNT còn hiệu lực, giảm 2,4% so với cùng kỳ. Bảo hiểm liên kết đầu tư tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn nhất, ở mức 67,4%, tiếp đến là bảo hiểm hỗn hợp với 21,1%.
Về kênh phân phối, đại lý truyền thống đóng góp hơn 51% doanh thu phí khai thác mới, trong khi kênh ngân hàng (Bancassurance) chiếm gần 45%. Hai kênh này tiếp tục giữ vai trò chủ đạo trong hoạt động khai thác mới của thị trường.
Theo IAV, trong bối cảnh doanh thu khai thác mới giảm và số hợp đồng có hiệu lực thu hẹp, chất lượng tư vấn, tính minh bạch của thông tin và mức độ phù hợp của sản phẩm với nhu cầu khách hàng là những vấn đề cần được chú trọng. Việc khách hàng hiểu rõ quyền lợi, điều kiện chi trả và nghĩa vụ đóng phí cũng ảnh hưởng đến quyết định tham gia cũng như khả năng duy trì hợp đồng dài hạn.
Ở chiều chi trả, các doanh nghiệp BHNT đã thực hiện khoảng 55.733 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm, tăng 21,5% so với cùng kỳ năm trước. Khoản chi trả này phản ánh việc thực hiện nghĩa vụ của doanh nghiệp theo các điều kiện bảo hiểm đã cam kết trong hợp đồng.
BHPNT tăng trưởng 2 chữ số
Trái với BHNT, thị trường BHPNT ghi nhận doanh thu phí ước đạt 75.057 tỷ đồng trong 9 tháng đầu năm 2026, tăng 16,6% so với cùng kỳ. Tổng số tiền bồi thường bảo hiểm gốc đạt 24.693 tỷ đồng, tương ứng tỷ lệ bồi thường 32,9%, chưa bao gồm dự phòng bồi thường.
Xét theo nghiệp vụ, bảo hiểm sức khỏe có doanh thu cao nhất, đạt 27.777 tỷ đồng, tăng 20,8% so với cùng kỳ năm trước. Bảo hiểm tài sản và bảo hiểm kỹ thuật đạt 20.928 tỷ đồng, tăng 17,53%; bảo hiểm xe cơ giới đạt 16.290 tỷ đồng, tăng 9,4%.
Một số nghiệp vụ khác cũng ghi nhận mức tăng đáng chú ý. Doanh thu bảo hiểm hàng hóa vận chuyển đạt 3.063 tỷ đồng, tăng 21,8%; bảo hiểm tín dụng và rủi ro tài chính đạt 971 tỷ đồng, tăng 41,9%. Tuy nhiên, mức tăng doanh thu giữa các nghiệp vụ không đồng đều và cần được xem xét cùng diễn biến bồi thường để có cái nhìn đầy đủ hơn về hoạt động kinh doanh.
Đáng chú ý, bảo hiểm xe cơ giới tự nguyện có tỷ lệ bồi thường lên tới 61,6%, với số tiền bồi thường 7.315 tỷ đồng. Bảo hiểm cháy nổ tự nguyện cũng ghi nhận tỷ lệ bồi thường 57,1%, tương ứng số tiền bồi thường 2.610 tỷ đồng. Đây là hai nghiệp vụ có tỷ lệ bồi thường cao hơn đáng kể so với mức bình quân 32,9% của toàn thị trường.
Trong khi đó, tỷ lệ bồi thường của bảo hiểm sức khỏe ở mức 23,7%; bảo hiểm tài sản và bảo hiểm kỹ thuật là 35,3%; bảo hiểm hàng hóa vận chuyển đạt 29,4%.
Theo thống kê của IAV, trong số 33 doanh nghiệp BHPNT hội viên, có 20 doanh nghiệp và 1 chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài có tỷ lệ bồi thường bảo hiểm gốc thấp hơn mức bình quân toàn thị trường. 12 doanh nghiệp còn lại có tỷ lệ cao hơn mức chung.
Qua báo cáo của IAV, thị trường bảo hiểm 9 tháng đầu năm 2026 ghi nhận 2 xu hướng khác biệt. BHNT vẫn chịu sức ép khi doanh thu phí và số hợp đồng có hiệu lực cùng giảm, trong khi BHPNT tăng trưởng khá nhưng áp lực bồi thường tập trung ở một số nghiệp vụ. Diễn biến này cho thấy, bên cạnh mở rộng doanh thu, khả năng duy trì hợp đồng và kiểm soát rủi ro bồi thường vẫn là những yếu tố cần theo dõi khi đánh giá hoạt động của thị trường bảo hiểm.
