Mặt bằng lãi suất những tháng cuối năm sẽ tiếp tục duy trì trạng thái ổn định. Ảnh: NT
Trong bối cảnh Ngân hàng Nhà nước (NHNN) tiếp tục định hướng điều hành chính sách tiền tệ theo hướng hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô, các chuyên gia cho rằng mặt bằng lãi suất từ nay đến cuối năm 2026 khó có biến động lớn. Xu hướng chủ đạo sẽ là duy trì ổn định, với lãi suất huy động có thể tăng nhẹ tại một số ngân hàng, trong khi lãi suất cho vay tiếp tục được giữ ở mức hợp lý nhằm hỗ trợ doanh nghiệp và người dân tiếp cận vốn.
Lãi suất huy động có thể nhích lên
PGS.TS. Nguyễn Hữu Huân, Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế Việt Nam tại TPHCM (VIFC-HCMC), nhận định trong 6 tháng cuối năm, NHNN sẽ tiếp tục phải cân bằng giữa ba mục tiêu lớn gồm hỗ trợ tăng trưởng kinh tế, kiểm soát lạm phát và ổn định tỷ giá.
Theo ông Huân, mặc dù lãi suất điều hành đang được duy trì ở mức thấp, song áp lực từ bên ngoài vẫn hiện hữu khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) chưa bước vào chu kỳ nới lỏng mạnh. Cùng với đó, định hướng tăng trưởng tín dụng ở mức khá cao khiến các ngân hàng cần bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn để đáp ứng nhu cầu cho vay, qua đó tạo áp lực nhất định lên lãi suất huy động.
Vị chuyên gia dự báo từ nay đến cuối năm, lãi suất huy động có thể tăng khoảng 0,2-0,5 điểm phần trăm ở một số kỳ hạn trung và dài hạn, chủ yếu tại các ngân hàng quy mô nhỏ hoặc có tốc độ tăng trưởng tín dụng cao.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Quang Huy, CEO Khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Nguyễn Trãi, cho rằng mặt bằng lãi suất những tháng cuối năm sẽ tiếp tục duy trì trạng thái ổn định, chỉ dao động nhẹ giữa các nhóm ngân hàng nếu kinh tế thế giới không xuất hiện cú sốc mới.
Theo ông Huy, về dài hạn, để tạo dư địa duy trì lãi suất thấp một cách bền vững, Việt Nam cần tiếp tục phát triển thị trường vốn, bao gồm thị trường chứng khoán, trái phiếu doanh nghiệp và các định chế tài chính phi ngân hàng. Khi các kênh dẫn vốn trung và dài hạn được mở rộng, áp lực cung ứng vốn sẽ giảm dần cho hệ thống ngân hàng, qua đó tạo điều kiện duy trì mặt bằng lãi suất ổn định.
Lãi suất cho vay còn dư địa giảm nhưng không nhiều
Đối với lãi suất cho vay, ông Huân cho rằng xu hướng chủ đạo vẫn là đi ngang hoặc giảm nhẹ đối với các lĩnh vực ưu tiên. Theo ông, Chính phủ và NHNN vẫn đang theo đuổi mục tiêu giảm chi phí vốn cho doanh nghiệp, trong khi các ngân hàng cũng chịu áp lực cạnh tranh trong việc thu hút khách hàng có chất lượng tín dụng tốt.
Dù vậy, dư địa giảm thêm lãi suất không còn lớn như giai đoạn trước. Một mặt, lãi suất điều hành hiện đã ở mức thấp, nếu tiếp tục giảm mạnh có thể tạo áp lực lên tỷ giá và dòng vốn. Mặt khác, các ngân hàng vẫn phải duy trì mức lãi suất huy động đủ hấp dẫn để bảo đảm nguồn vốn, đáp ứng các yêu cầu về thanh khoản và an toàn vốn theo chuẩn mực quốc tế.
Bên cạnh đó, nợ xấu đang có xu hướng gia tăng cũng là yếu tố khiến khả năng giảm mạnh lãi suất cho vay bị hạn chế. Khi rủi ro tín dụng tăng lên, các tổ chức tín dụng phải tăng trích lập dự phòng, kéo theo chi phí hoạt động tăng và thu hẹp dư địa giảm lãi suất.
Theo kịch bản cơ sở, lãi suất cho vay bình quân có thể giảm thêm khoảng 0,3-0,5 điểm phần trăm đối với một số nhóm khách hàng có tình hình tài chính tốt và các lĩnh vực ưu tiên. Tuy nhiên, rất khó kỳ vọng một đợt giảm mạnh từ 1-2 điểm phần trăm trên diện rộng như giai đoạn nền kinh tế cần các gói kích thích đặc biệt.
Ông Huy cũng cho rằng bài toán của nền kinh tế hiện nay không chỉ nằm ở chi phí vốn mà còn ở khả năng hấp thụ vốn của doanh nghiệp. Có thời điểm lãi suất đã giảm đáng kể nhưng tăng trưởng tín dụng vẫn chậm do doanh nghiệp thiếu đơn hàng, thiếu thị trường và chưa mạnh dạn mở rộng đầu tư.
Theo ông, dư địa quan trọng hơn trong thời gian tới nằm ở việc nâng cao hiệu quả phân bổ tín dụng, thúc đẩy chuyển đổi số để giảm chi phí vận hành ngân hàng, cải thiện môi trường đầu tư kinh doanh và phát triển đồng bộ thị trường tài chính. Khi các yếu tố này được cải thiện, mặt bằng lãi suất mới có thể giảm theo hướng bền vững mà vẫn bảo đảm ổn định vĩ mô.
Tại hội nghị sơ kết hoạt động ngân hàng 6 tháng đầu năm 2026, Phó Thống đốc Thường trực Đoàn Thái Sơn cho biết NHNN sẽ tiếp tục duy trì lãi suất điều hành ở mức thấp nhằm hỗ trợ nền kinh tế.
Đồng thời, Thống đốc Phạm Đức Ấn yêu cầu các tổ chức tín dụng tiếp tục tiết giảm chi phí hoạt động, tạo dư địa giảm lãi suất cho vay, kiểm soát nợ xấu, đẩy mạnh chuyển đổi số và đa dạng hóa sản phẩm tín dụng, qua đó góp phần hỗ trợ tăng trưởng kinh tế nhưng vẫn bảo đảm an toàn hệ thống ngân hàng.
