Mặt bằng định giá không còn “rẻ đồng loạt”
Sau giai đoạn tăng mạnh đầu năm, thị trường chứng khoán Việt Nam đang bước vào trạng thái giằng co rõ nét khi dòng tiền trở nên thận trọng hơn trước áp lực định giá, biến động vĩ mô và những bất ổn toàn cầu. Trong bối cảnh “kỷ nguyên tiền rẻ” dần khép lại, thị trường không còn tăng chỉ bằng kỳ vọng mà bắt đầu được định giá bằng dòng tiền thực, lợi nhuận thực và sức chống chịu thực của doanh nghiệp.
Thị trường trong những phiên giao dịch gần đây khá “trồi sụt”, sắc đỏ chiếm ưu thế trên bảng điện, khối ngoại tiếp tục bán ròng, Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, đây chưa phải tín hiệu của một xu hướng suy yếu rõ ràng mà phản ánh giai đoạn tích lũy cần thiết sau nhịp tăng mạnh gần 20% của VN-Index từ cuối tháng 3 đến vùng đỉnh quanh 1.920 điểm.
Ông Lê Văn Long, Giám đốc Tư vấn đầu tư Công ty cổ phần Chứng khoán VPS cho rằng thị trường hiện đang ở trong trạng thái giằng co khi thiếu những động lực đủ mạnh để bứt phá. Đáng chú ý, mặt bằng định giá hiện nay không còn ở trạng thái “rẻ đồng loạt” như giai đoạn 2023-2024.
 |
| Loại trừ nhóm Vingroup, Vn-Index vẫn đang thấp hơn ngưỡng 1.780 điểm. Nguồn: MBS |
Theo ông Long, sau giai đoạn tăng mạnh, thị trường đã phản ánh khá nhiều kỳ vọng như câu chuyện nâng hạng, làn sóng phát triển kinh tế tư nhân hay các chính sách thúc đẩy tăng trưởng. Vì vậy, để cổ phiếu tiếp tục tăng giá, yếu tố quyết định sẽ là tăng trưởng lợi nhuận thực chất của doanh nghiệp.
Một trong những điểm tích cực được ông Long nhấn mạnh là thanh khoản thị trường vẫn duy trì ở mức ổn định. Theo chuyên gia VPS, nếu thị trường thực sự bước vào xu hướng giảm sâu, sẽ xuất hiện các phiên “rũ hàng” với thanh khoản đột biến và mức giảm hàng chục điểm như từng diễn ra trong năm 2025. Tuy nhiên, diễn biến từ đầu năm 2026 đến nay chưa cho thấy dấu hiệu đó.
Bên cạnh thanh khoản, dòng tiền vẫn đang luân chuyển linh hoạt giữa các nhóm ngành. Sau nhịp tăng mạnh của nhóm cổ phiếu tư nhân như VinGroup hay Gelex, dòng tiền tiếp tục tìm đến bất động sản, ngân hàng, chứng khoán và những doanh nghiệp có nền định giá thấp hơn. Điều này cho thấy dòng tiền chưa rút khỏi thị trường mà đang vận động nhanh hơn và mang tính chọn lọc cao hơn.
“Dòng tiền hiện nay vào nhanh, ra nhanh và mang tính đầu cơ rất lớn. Điều đó khiến thị trường giằng co hơn khi tâm lý nhà đầu tư đứng giữa kỳ vọng và sự thận trọng”, ông Long nhận định.
Dòng tiền không thiếu nhưng trở nên khó tính
Xu hướng phân mảnh kinh tế toàn cầu, cạnh tranh địa chính trị giữa các cường quốc, bảo hộ thương mại và bất ổn năng lượng đang tác động mạnh tới các nền kinh tế đang phát triển như Việt Nam. Điều này khiến bài toán tăng trưởng trở nên khó khăn hơn khi chi phí vốn, chi phí vận hành và áp lực quản trị rủi ro đều gia tăng.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam cũng đang bước vào giai đoạn tái cấu trúc nền kinh tế nhằm giảm phụ thuộc vào bên ngoài và nâng cao khả năng chống chịu trước biến động toàn cầu. Theo ông Long, mô hình “kinh tế chữ K” đang xuất hiện ngày càng rõ nét tại Việt Nam kể từ năm 2025, đặc biệt sau các biến động liên quan đến thương mại và thuế quan.
 |
| Chỉ số VN-Index lập đỉnh cao mới nhưng rất ít nhóm cổ phiếu theo kịp đà tăng này (hiệu suất của các nhóm cổ phiếu so với mức đỉnh từ đầu năm). |
Ở mô hình này, những doanh nghiệp có khả năng thích ứng tốt, tận dụng được xu hướng đầu tư công, công nghệ, hạ tầng hay tiêu dùng sẽ tiếp tục tăng trưởng mạnh và trở thành đầu tàu của thị trường. Trong khi đó, các doanh nghiệp yếu hơn có thể bị bỏ lại phía sau. Vai trò dẫn dắt của nhóm doanh nghiệp lớn, đặc biệt là các tập đoàn tư nhân quy mô lớn, đang ngày càng rõ nét hơn đối với diễn biến của thị trường chứng khoán.
Một điểm đáng chú ý khác là áp lực tăng trưởng kinh tế của Việt Nam trong năm 2026. GDP quý I tăng 7,83% - mức cao nhất trong khoảng 15 năm trở lại đây, nhưng để hoàn thành mục tiêu tăng trưởng cả năm, các quý còn lại sẽ phải tăng tốc rất mạnh. Theo ông Long, điều này lý giải vì sao Việt Nam hiện trở thành một “đại công trường”, đặc biệt trong lĩnh vực hạ tầng, giao thông và năng lượng.
Trong cấu trúc GDP, đầu tư toàn xã hội bao gồm đầu tư công và đầu tư tư nhân sẽ là động lực trọng tâm thúc đẩy tăng trưởng. Điều đó đồng thời mở ra cơ hội lớn cho nhiều nhóm ngành trên thị trường chứng khoán như hạ tầng, vật liệu xây dựng, ngân hàng, chứng khoán hay các doanh nghiệp hưởng lợi từ làn sóng đầu tư công.
Tuy nhiên, nhà đầu tư cũng cần thận trọng với rủi ro điều chỉnh của thị trường toàn cầu. Phần lớn các thị trường quốc tế hiện đã vượt đỉnh lịch sử và tăng mạnh trong thời gian dài. Trong khi đó, Việt Nam được xem là “trễ pha” khi mức tăng chưa quá lớn nhưng lại khá nhạy cảm với các nhịp điều chỉnh quốc tế.
Trong bối cảnh đó, chiến lược đầu tư phù hợp không còn là “mua gì cũng thắng” như giai đoạn tiền rẻ trước đây. Thay vào đó, nhà đầu tư buộc phải nhìn sâu hơn vào bức tranh vĩ mô, khả năng tăng trưởng thực chất của doanh nghiệp và xu hướng dòng tiền.
“Kỷ nguyên tiền rẻ đã kết thúc. Dòng tiền hiện không thiếu nhưng đang trở nên khó tính và chọn lọc hơn rất nhiều”, ông Long nhấn mạnh.
Giai đoạn hiện nay có thể được xem là khoảng lặng cần thiết trước khi thị trường bước vào một chu kỳ tăng trưởng mới. Trong ngắn hạn, VN-Index có thể tiếp tục rung lắc và tích lũy trong vùng 1.850-1.930 điểm. Tuy nhiên, về dài hạn, triển vọng tăng trưởng kinh tế, câu chuyện nâng hạng thị trường, đầu tư công và tái cấu trúc nền kinh tế vẫn được xem là những động lực quan trọng của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2026-2030.
