 |
| Cần tháo gỡ vướng mắc để giải ngân 100% vốn đầu tư công. |
Hơn 46.200 tỷ đồng chưa được phân bổ
Báo cáo số 323/BC-BTC ngày 2/5/2026 về tình hình phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công 4 tháng năm 2026 tại phiên họp Chính phủ thường kỳ tháng 4/2026, Bộ Tài chính cho biết, kế hoạch vốn năm 2026 được giao trên 1,1 triệu tỷ đồng (gồm kế hoạch Thủ tướng Chính phủ giao, kế hoạch vốn cân đối địa phương giao tăng, kế hoạch các năm trước chuyển sang) – cao nhất từ trước đến nay. Thủ tướng Chính phủ đã giao chi tiết 1 triệu tỷ đồng cho các bộ, cơ quan trung ương và địa phương triển khai.
Đến hết tháng 4/2026, các đơn vị đã phân bổ chi tiết trên 980.000 tỷ đồng cho danh mục nhiệm vụ, dự án. Nếu không tính phần vốn cân đối ngân sách địa phương giao tăng, tổng số vốn đã phân bổ đạt 95,44% kế hoạch Thủ tướng giao. Hiện còn trên 46.200 tỷ đồng chưa được phân bổ chi tiết, thuộc 14 bộ, cơ quan Trung ương và 17 địa phương (chiếm 4,56% kế hoạch vốn Thủ tướng đã giao).
Đến hết ngày 30/4, cả nước đã giải ngân hơn 144.280 tỷ đồng, tương đương 14,2% kế hoạch. Kết quả này cho thấy “bức tranh” giải ngân trong 4 tháng qua có sự phân hóa rõ nét. Cụ thể, có 8 bộ, cơ quan trung ương và 16 địa phương đạt tỷ lệ giải ngân từ mức bình quân chung của cả nước trở lên như: Ngân hàng Chính sách xã hội, Bộ Quốc phòng, Bộ Công thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Công an; cùng các địa phương như Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Thái Nguyên, Hà Tĩnh, Khánh Hòa… Song cũng còn 27 bộ, cơ quan và 18 địa phương có tỷ lệ giải ngân dưới mức bình quân chung.
Tiến độ giải ngân những tháng đầu năm cho thấy những tín hiệu tích cực bởi việc triển khai các dự án đầu tư công được coi là nhiệm vụ chính trị trọng tâm và là động lực quan trọng để thúc đẩy tăng trưởng 2 con số. Tuy nhiên, trên cơ sở báo cáo của các bộ, cơ quan và địa phương vẫn còn tồn tại một số khó khăn vướng mắc chủ yếu gây ảnh hưởng tiến độ giải ngân. Trong đó đáng lưu ý là khó khăn trong công tác giải phóng mặt bằng liên quan đến việc xác định nguồn gốc đất, đơn giá, phương án đền bù, chưa thể triển khai thi công theo kế hoạch. Cùng với đó, tình trạng thiếu nguồn cung vật liệu xây dựng vẫn còn tiếp diễn, giá nguyên vật liệu tăng cao so với dự toán được duyệt, làm phát sinh chênh lệch chi phí, dẫn đến phải thực hiện điều chỉnh hợp đồng.
Báo cáo của Bộ Tài chính cũng chỉ ra, việc lập kế hoạch chưa sát với nhu cầu và khả năng thực hiện dẫn tới phải điều chỉnh dự án hoặc đề xuất hoàn trả kế hoạch vốn, làm chậm tiến độ triển khai. Thời điểm những tháng đầu năm, các chủ đầu tư thường đang tập trung thực hiện các bước thiết kế, lập, thẩm định, phê duyệt dự toán và tổ chức lựa chọn nhà thầu do đó khối lượng nghiệm thu, thanh toán phát sinh chưa nhiều. Đặc biệt, năng lực tổ chức thực hiện của một bộ phận chủ đầu tư, ban quản lý dự án và nhà thầu còn hạn chế, thiếu chủ động và quyết liệt. Ở cấp cơ sở, đặc biệt tại một số xã, phường, tình trạng thiếu cán bộ phụ trách đầu tư công, phải kiêm nhiệm nhiều việc cũng ảnh hưởng đến tiến độ chung.
Siết chặt kỷ cương
Trong bối cảnh kinh tế thế giới tiếp tục tiềm ẩn nhiều rủi ro, đặc biệt là tác động từ xung đột Trung Đông kéo dài, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã xác định giải ngân đầu tư công là một trong những nhiệm vụ chính trị trọng tâm, công cụ điều hành vĩ mô và động lực quan trọng thúc đẩy tăng trưởng.
| Giải phóng mặt bằng và nguyên vật liệu là vấn đề tồn tại lâu nay chưa được giải quyết triệt để, vì vậy phải nhất quán thực hiện theo đúng chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ tại Công điện số 25/CĐ-TTg ngày 21/3/2026 và Công điện số 28/CĐ-TTg ngày 1/4/2026 về các giải pháp quản lý, điều hành, kiểm soát giá nguyên vật liệu xây dựng và tháo gỡ vướng mắc, đẩy nhanh công tác giải phóng mặt bằng, đặc biệt trong bối cảnh xung đột quân sự Trung Đông kéo dài. |
Thời gian qua, nhiều giải pháp đã được triển khai đồng bộ, từ việc ban hành các công điện về tăng cường quản lý, điều hành giá, tháo gỡ khó khăn cho các dự án, đến việc tổ chức Hội nghị toàn quốc về đẩy mạnh phân bổ và giải ngân vốn đầu tư công năm 2026. Tại hội nghị, Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh yêu cầu phải đẩy nhanh tiến độ giải ngân, coi đây là nhiệm vụ then chốt để đạt mục tiêu tăng trưởng 2 con số trong năm 2026 và cả nhiệm kỳ. Đồng thời, Thủ tướng cũng yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương và địa phương cũng đã chủ động triển khai kế hoạch, tăng cường kỷ luật, kỷ cương trong đầu tư công; thực hiện nghiêm chế độ báo cáo; thường xuyên rà soát, cập nhật tiến độ, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc phát sinh. Việc đề cao trách nhiệm người đứng đầu, phân công lãnh đạo theo dõi từng dự án ngay từ đầu năm đã góp phần nâng cao hiệu quả tổ chức thực hiện.
Để thúc đẩy giải ngân đầu tư công, các bộ, cơ quan Trung ương và địa phương cần tập trung triển khai các nhiệm vụ, giải pháp cụ thể đã được Thủ tướng Chính phủ chỉ đạo tại Thông báo số 213/TB-VPCP ngày 25/4/2026 về kết luận của Thủ tướng Chính phủ tại Hội nghị toàn quốc đẩy mạnh phân bổ, giải ngân vốn đầu tư công năm 2026.
Trong đó, lưu ý khẩn trương thực hiện ngay việc phân bổ kế hoạch vốn năm 2026 đã được giao nhưng chưa phân bổ chi tiết cho các nhiệm vụ, dự án; đến hết ngày 10/5/2026, bộ, cơ quan, địa phương nào chưa phân bổ thì báo cáo rõ lý do, nguyên nhân, trách nhiệm tập thể, cá nhân gửi Bộ Tài chính trước ngày 15/5/2026 để tổng hợp, đề xuất báo cáo cấp có thẩm quyền xử lý số vốn chưa phân bổ chi tiết theo quy định. Mặt khác, cần phát huy mạnh mẽ vai trò người đứng đầu các bộ, cơ quan, người đứng đầu cấp ủy, chính quyền địa phương, kịp thời tháo gỡ khó khăn vướng mắc theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết.
