Động lực thúc đẩy mục tiêu tăng trưởng 2 con số

Doanh nghiệp tư nhân góp phần quan trọng vào tăng trưởng kinh tế.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu tiếp tục tiềm ẩn nhiều bất ổn, việc Việt Nam đặt mục tiêu tăng trưởng 2 con số được đánh giá là tham vọng nhưng có cơ sở. Thực tiễn những năm gần đây cho thấy, nền kinh tế Việt Nam duy trì được sự ổn định, khả năng chống chịu và phục hồi khá tốt. Năm 2024, GDP tăng 7,09% - cao hơn dự báo ban đầu; năm 2025, tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 8,02% - chỉ thấp hơn mức tăng của năm 2022 trong giai đoạn 2011 - 2025. Những kết quả này cho thấy dư địa tăng trưởng của nền kinh tế vẫn còn, song cũng đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ mô hình tăng trưởng nếu muốn duy trì tốc độ cao trong trung và dài hạn.

Để biến khát vọng thành hiện thực, các chuyên gia kinh tế cho rằng, nền kinh tế Việt Nam phải vượt qua nhiều thách thức. Thách thức đầu tiên và mang tính căn cốt là mô hình tăng trưởng hiện nay đang dần chạm ngưỡng. Trong nhiều năm, tăng trưởng kinh tế chủ yếu dựa vào mở rộng vốn đầu tư, khai thác lao động giá rẻ và gia tăng sản lượng. Mô hình này phát huy hiệu quả trong giai đoạn đầu nhưng khi quy mô nền kinh tế ngày càng lớn, hiệu quả đầu tư có xu hướng giảm, năng suất lao động cải thiện chậm, dư địa tăng trưởng theo chiều rộng ngày càng thu hẹp.

Bên cạnh đó, năng suất lao động của Việt Nam dù đã cải thiện nhưng vẫn ở mức thấp so với nhiều quốc gia trong khu vực. Chất lượng nguồn nhân lực chưa theo kịp yêu cầu của kinh tế số, kinh tế xanh và các ngành công nghiệp công nghệ cao. Ngoài ra, mặc dù cải cách thể chế đã đạt nhiều kết quả tích cực, nhưng trên thực tế, thể chế vẫn là điểm nghẽn lớn đối với việc khơi thông nguồn lực. Thủ tục hành chính ở một số lĩnh vực còn phức tạp; việc phối hợp giữa các cấp, ngành chưa thật sự thông suốt…

Để đạt mục tiêu tăng trưởng kinh tế cao trong năm 2026, Cục Thống kê cho rằng cần sự nỗ lực vượt bậc của cả nền kinh tế. Đồng thời, phải hội tụ đồng bộ nhiều điều kiện quan trọng, cả về nền tảng vĩ mô, nguồn lực tăng trưởng, chất lượng phát triển và năng lực điều hành chính sách.

Song song với đó, giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô là điều kiện tiên quyết. Việc kiểm soát lạm phát, bảo đảm an toàn nợ công, duy trì các cân đối lớn của nền kinh tế và điều hành chính sách tài khóa - tiền tệ theo hướng linh hoạt, thận trọng sẽ góp phần tạo môi trường thuận lợi cho hoạt động đầu tư, sản xuất và kinh doanh, tăng khả năng chống chịu của nền kinh tế, qua đó hỗ trợ tăng trưởng kinh tế bền vững. Bên cạnh đó, việc huy động và sử dụng hiệu quả các nguồn lực cho tăng trưởng giữ vai trò then chốt. Đầu tư công cần tiếp tục phát huy vai trò dẫn dắt, tập trung vào các lĩnh vực hạ tầng then chốt.

Đồng thời, khu vực đầu tư tư nhân phải được tạo điều kiện phát triển tối đa, trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng. Việc thu hút vốn đầu tư FDI cần được thực hiện theo hướng có chọn lọc, gắn với chuyển giao công nghệ, bảo vệ môi trường và tăng cường liên kết với khu vực kinh tế trong nước.

Ngoài ra, tăng trưởng kinh tế cần chuyển dần từ mô hình dựa nhiều vào vốn và lao động sang mô hình dựa trên nâng cao năng suất, hiệu quả phân bổ nguồn lực và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại, bền vững. Năng suất lao động phải thực sự đột phá và hiệu quả sử dụng vốn đầu tư phải được nâng cao hơn thông qua đẩy mạnh ứng dụng khoa học - công nghệ và chuyển đổi số, qua đó gia tăng giá trị và chất lượng tăng trưởng. Muốn vậy, đào tạo nhân lực phải gắn với nhu cầu thị trường, nhất là khu vực kinh tế tư nhân và các ngành giá trị cao, để tạo nền tảng cho tăng trưởng bền vững.

Cùng với đó, việc tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường, bảo đảm tính minh bạch, ổn định và nhất quán của chính sách, cùng với sự phối hợp chặt chẽ giữa các chính sách vĩ mô sẽ tạo nền tảng để các động lực tăng trưởng phát huy hiệu quả.

Tại họp báo Chính phủ thường kỳ tháng 1/2026, Thứ trưởng Bộ Tài chính Nguyễn Đức Chi đã chia sẻ 5 nhóm giải pháp để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số trong năm 2026 và những năm tiếp theo. Trong đó, hoàn thiện thể chế phải được tiếp tục cùng với đổi mới tư duy xây dựng, thực thi pháp luật nhằm kiến tạo phát triển; phát triển mạnh khu vực kinh tế tư nhân trở thành một động lực quan trọng của nền kinh tế, tạo điều kiện thuận lợi để kinh tế tư nhân tham gia sâu hơn vào các lĩnh vực then chốt, các dự án lớn, các chuỗi giá trị trong nước và toàn cầu…