95,5% hộ gia đình có thu nhập ổn định hoặc tăng, áp lực chi phí vẫn lớn

95,5% hộ gia đình ghi nhận thu nhập ổn định hoặc tăng, áp lực chi phí và giá cả vẫn hiện hữu.

Kết quả sơ bộ từ Điều tra lao động việc làm cho thấy bức tranh thu nhập của các hộ gia đình trong những tháng đầu năm 2026 cơ bản duy trì ổn định, song nhiều yếu tố chi phí và biến động kinh tế vẫn tác động rõ nét đến đời sống người dân.

Theo khảo sát, tỷ lệ hộ gia đình đánh giá thu nhập trong tháng không thay đổi hoặc tăng so với cùng kỳ năm 2025 đạt 95,5%. Mức này tăng 0,2 điểm phần trăm so với kỳ báo cáo tháng 1/2026, nhưng giảm 1,5 điểm phần trăm so với cùng kỳ năm 2025. Trong khi đó, có 4,5% số hộ cho biết thu nhập giảm hoặc không xác định được xu hướng.

Phân tích từ các hộ có thu nhập suy giảm cho thấy nguyên nhân chủ yếu đến từ việc sụt giảm các nguồn thu của gia đình. Trong đó, 44,7% hộ cho biết thu nhập giảm do tiền lương, tiền công của các thành viên trong hộ bị giảm; 37,9% hộ ghi nhận nguồn thu từ hoạt động nông, lâm nghiệp và thủy sản suy giảm; 26,2% hộ cho rằng nguồn thu từ sản xuất, kinh doanh và dịch vụ ngoài nông nghiệp giảm.

Bên cạnh yếu tố giảm nguồn thu, chi phí đầu vào cho sản xuất kinh doanh gia tăng cũng là một nguyên nhân đáng chú ý. Khoảng 29,9% số hộ cho rằng thu nhập giảm do chi phí đầu vào tăng; 26,7% hộ tiếp tục ghi nhận áp lực chi phí trong hoạt động sản xuất kinh doanh. Ngoài ra, một số yếu tố rủi ro khác cũng tác động đến kinh tế hộ gia đình, như 20,3% hộ có thành viên bị ốm đau, tai nạn nghiêm trọng hoặc tử vong; 20,1% hộ phải thu hẹp quy mô sản xuất kinh doanh và 18,6% hộ có thành viên tạm nghỉ việc.

Không chỉ chịu tác động từ các yếu tố của kinh tế hộ gia đình, nhiều biến động bên ngoài cũng ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân. Trong tháng đầu năm 2026, có 31,6% hộ gia đình cho biết đang chịu ảnh hưởng từ việc giá cả hàng hóa và dịch vụ tăng cao. Bên cạnh đó, 9,7% hộ chịu tác động tiêu cực từ thiên tai và biến đổi khí hậu; 4,2% hộ bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh đối với vật nuôi, cây trồng và 3% hộ chịu ảnh hưởng từ dịch bệnh đối với con người.

Trước những khó khăn, các chính sách hỗ trợ an sinh xã hội tiếp tục được triển khai nhằm kịp thời hỗ trợ người dân. Trong tháng 2/2026, có 20,1% số hộ gia đình được phỏng vấn cho biết đã nhận được trợ giúp từ nhiều nguồn khác nhau. Trong đó, 10,9% hộ nhận hỗ trợ từ các chương trình, chính sách chung của quốc gia; 9,8% hộ nhận hỗ trợ từ họ hàng, người thân; 7,7% hộ nhận hỗ trợ từ các chương trình của địa phương; 3,1% hộ nhận hỗ trợ từ các hoạt động từ thiện của tổ chức và cá nhân và 0,1% từ các nguồn khác.

Song song với các chính sách hỗ trợ trực tiếp, công tác bảo đảm an sinh xã hội tiếp tục được các cấp, ngành triển khai kịp thời, đặc biệt trong dịp Tết Nguyên đán và thời kỳ giáp hạt. Tính từ đầu năm đến ngày 27/2/2026, Chính phủ đã hỗ trợ khoảng 15,3 nghìn tấn gạo cho người dân. Trong đó, gần 9,1 nghìn tấn gạo được cấp để cứu đói dịp Tết Nguyên đán cho khoảng 604,6 nghìn nhân khẩu; 5,6 nghìn tấn gạo hỗ trợ cứu đói giáp hạt cho 372,9 nghìn nhân khẩu và hơn 604 tấn gạo hỗ trợ khắc phục hậu quả thiên tai, mưa lũ cho khoảng 40,3 nghìn nhân khẩu.

Đáng chú ý, các chương trình khắc phục hậu quả thiên tai và ổn định đời sống dân cư cũng được triển khai với tiến độ nhanh. Sau 1,5 tháng thực hiện, “Chiến dịch Quang Trung” đã hoàn thành vượt tiến độ hai tuần. Theo đó, 34.759 căn nhà bị hư hỏng đã được sửa chữa để người dân trở về sinh sống trước ngày 31/12/2025; toàn bộ 1.597 căn nhà bị sập, đổ hoặc bị lũ cuốn trôi cũng đã được xây dựng lại và hoàn thành trước ngày 15/1/2026.

Trước những khó khăn với các chính sách hỗ trợ kịp thời đã góp phần giúp người dân sớm ổn định chỗ ở, khôi phục sinh kế, từ đó tạo nền tảng để các địa phương phục hồi sản xuất, bảo đảm an sinh xã hội trong bối cảnh 95,5% hộ gia đình vẫn duy trì được thu nhập ổn định hoặc tăng trong những tháng đầu năm 2026.