Đề xuất không miễn trừ trách nhiệm với hành vi cố ý vi phạm, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để thao túng thị trường chứng khoán được Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Minh Đức đề cập khi góp ý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán tại hội nghị đại biểu Quốc hội hoạt động chuyên trách lần thứ nhất của khóa XVI, sáng 28/9.
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Minh Đức. Ảnh: quochoi.vn
Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Minh Đức tán thành sự cần thiết sửa đổi Luật Chứng khoán, đồng thời ghi nhận việc ban soạn thảo đã thiết kế Điều 6a quy định về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực chứng khoán.
Điều này, theo đại biểu, giúp tạo ra hành lang pháp lý cho đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số trên thị trường chứng khoán.
Ông Nguyễn Minh Đức cũng góp ý trong bối cảnh chuyển đổi số, an ninh mạng và an ninh dữ liệu, cần quy định rất rõ về những khái niệm mới để làm căn cứ hướng dẫn cụ thể sau này của Chính phủ.
Đại biểu nhắc đến những ứng dụng công nghệ mới, công nghệ nền tảng trọng yếu như chuỗi khối (blockchain), trí tuệ nhân tạo (AI), dữ liệu lớn (Big Data) hay các sản phẩm tài chính phái sinh hoặc trung gian mới như giao dịch chứng khoán tự động, hệ thống tư vấn đầu tư tự động, các hình thức mã hóa tài chính.
Bên cạnh đó, theo ông, còn mô hình thị trường chứng khoán tập trung hoặc bán tập trung, cần phải tính toán quy định rõ. “Nếu chỉ quy định chung chung sẽ rất khó trong việc áp dụng”, ông Đức nói.
Với dự thảo luật, đại biểu Nguyễn Minh Đức đề nghị bổ sung ngoài việc tuân thủ pháp luật về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo và công nghiệp công nghệ số, bắt buộc phải tuân thủ pháp luật về an ninh mạng, bảo vệ dữ liệu cá nhân, an ninh dữ liệu, đồng thời bắt buộc tích hợp đồng bộ với hệ thống định danh và xác thực điện tử.
Về điều kiện, tiêu chí xét duyệt và thiết chế sàng lọc đầu vào, Phó Chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại Nguyễn Minh Đức đề nghị hướng luật hóa các điều kiện pháp lý bắt buộc đối với tổ chức đăng ký tham gia, như phải chứng minh được năng lực tài chính, hạ tầng kỹ thuật an toàn thông tin, và phải trình cơ quan có thẩm quyền phê duyệt phương án quản trị rủi ro hệ thống, kế hoạch xử lý tình huống khẩn cấp...
“Quy định này sẽ tạo ra thiết chế sàng lọc chặt chẽ để loại bỏ ngay từ đầu các tổ chức không đủ điều kiện, bảo đảm an toàn hệ thống từ gốc”, ông Đức nhận định.
Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn. Ảnh: quochoi.vn
Đáng chú ý, dự thảo luật quy định miễn, loại trừ trách nhiệm cho các chủ thể tham gia.
Nhìn nhận đây là điểm rất tiến bộ để thúc đẩy đổi mới sáng tạo, nhưng đại biểu Đức lưu ý chứng khoán là lĩnh vực chịu sự điều tiết nghiêm ngặt nhằm bảo đảm an toàn hệ thống tài chính và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của nhà đầu tư.
Do đó chế định này phải được đặt trong giới hạn pháp lý rất chặt chẽ, tránh bị lợi dụng cơ chế thử nghiệm để trốn tránh trách nhiệm.
Ông đề nghị quy định rõ việc miễn trừ trách nhiệm pháp lý chỉ áp dụng đối với những thiệt hại mang tính khách quan, bắt buộc từ rủi ro công nghệ chưa lường trước được trong phạm vi và thời gian đã được cấp phép.
“Tuyệt đối không áp dụng chế định miễn trừ đối với các hành vi cố ý vi phạm pháp luật, lợi dụng cơ chế thử nghiệm để lừa đảo, trục lợi hoặc cố ý thao túng thị trường chứng khoán”, ông Đức nêu quan điểm.
Theo đại biểu, mọi hành vi vi phạm vượt giới hạn quy mô, đối tượng đã được cấp phép và mọi hành vi có lỗi cố ý đều phải bị xử lý nghiêm minh theo chế tài của pháp luật.
Đại biểu Quốc hội cho rằng việc chỉnh lý dự thảo luật theo hướng vừa mở cửa cho đổi mới công nghệ, vừa kiểm soát chặt chẽ an toàn hệ thống an ninh mạng, an ninh dữ liệu và định danh điện tử, sẽ là cơ sở thể chế vững chắc bảo đảm an toàn cho thị trường chứng khoán quốc gia thời gian tới.
Giải trình sau đó, Bộ trưởng Bộ Tài chính Ngô Văn Tuấn khẳng định sẽ tiếp thu nghiêm túc ý kiến đại biểu về cơ chế thử nghiệm có kiểm soát.
“Chúng tôi nghiêm túc tiếp thu và sẽ rà soát kỹ để ban hành sớm các tiêu chuẩn, đưa vào hoạt động đảm bảo quyền lợi của các bên liên quan, đặc biệt là an ninh mạng”, Bộ trưởng Ngô Văn Tuấn nhấn mạnh.
