Trả lời phỏng vấn Báo Thanh tra, ông Dương Mạnh Hùng, Phó Chi cục trưởng Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội cho rằng, để đấu tranh hiệu quả với thực trạng này, ngoài kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm, điều quan trọng là phải chủ động nhận diện xu hướng mới và giữ vững niềm tin của người tiêu dùng đối với thị trường.
Nhiều vụ vi phạm lớn được phát hiện sau Công điện 38/CĐ-TTg của Thủ tướng
+ Nhìn lại 6 tháng đầu năm 2026, ông đánh giá như thế nào về tình hình thị trường và các hành vi buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ trên địa bàn Hà Nội?
Ông Dương Mạnh Hùng: Nhìn chung, thị trường hàng hóa trên địa bàn thành phố Hà Nội trong 6 tháng đầu năm cơ bản ổn định, nguồn cung các mặt hàng thiết yếu được bảo đảm, đáp ứng nhu cầu sản xuất và tiêu dùng của người dân.
Tuy nhiên, phía sau sự ổn định đó vẫn còn tiềm ẩn nhiều rủi ro. Buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm an toàn thực phẩm cũng như các hành vi vi phạm trên môi trường thương mại điện tử vẫn diễn biến khá phức tạp.
Có thể nhận thấy rõ là các đối tượng vi phạm đang thay đổi rất nhanh phương thức hoạt động. Nếu trước đây hàng giả chủ yếu được bày bán công khai thì hiện nay nhiều trường hợp chuyển sang tập kết tại kho, giao dịch qua mạng xã hội, nền tảng thương mại điện tử hoặc kết hợp nhiều hình thức nhằm che giấu hành vi vi phạm.
Thực trạng này đặt ra yêu cầu lực lượng Quản lý thị trường phải chủ động nắm chắc địa bàn, tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng để phát hiện, xử lý kịp thời.
+ Gần 2 tháng sau Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ, đâu là những chuyển biến rõ nhất trong công tác chống hàng giả và xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ trên địa bàn Hà Nội, thưa ông?
Ông Dương Mạnh Hùng: Điểm thay đổi rõ nhất là tinh thần vào cuộc quyết liệt của các lực lượng chức năng và sự phối hợp ngày càng chặt chẽ giữa lực lượng quản lý thị trường với công an cùng các đơn vị liên quan trong việc chống hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ.
Tôi cho rằng muốn nâng cao hiệu quả đấu tranh với hàng giả thì lực lượng chức năng phải chủ động đi trước một bước trong nắm bắt phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm, thay vì chỉ xử lý khi hàng hóa đã lưu thông trên thị trường.
Ông Dương Mạnh Hùng
Ngay sau khi Công điện 38/CĐ-TTg được ban hành, Chi cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã rà soát địa bàn, xây dựng các kế hoạch kiểm tra cụ thể, tăng cường kiểm tra đột xuất đối với những lĩnh vực, mặt hàng có nguy cơ cao về hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ và gian lận thương mại.
Qua thực tế triển khai, nhiều vụ việc quy mô lớn đã được phát hiện. Có thể kể đến vụ tạm giữ gần 30.000 sản phẩm gồm camera, bộ phát wifi, máy sấy tóc, mỹ phẩm... có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu tại kho hàng ở xã Phúc Thịnh; vụ phát hiện cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm có dấu hiệu giả mạo nhãn hiệu ACECOOK tại xã An Khánh cùng nhiều vụ việc khác có dấu hiệu hình sự đã được chuyển cơ quan điều tra.
Điều quan trọng không chỉ là số lượng vụ việc được phát hiện mà là việc xử lý ngày càng quyết liệt hơn, bảo đảm đúng quy định pháp luật và tạo sức răn đe đối với các hành vi vi phạm.
+ Theo ông, những con số kiểm tra, xử lý trong 6 tháng đầu năm nói lên điều gì về hiệu quả công tác quản lý thị trường?
Ông Dương Mạnh Hùng: Trong 6 tháng đầu năm, lực lượng Quản lý thị trường thành phố Hà Nội đã kiểm tra 2.992 vụ việc, xử lý 2.864 vụ vi phạm hành chính và chuyển 43 vụ có dấu hiệu hình sự sang cơ quan điều tra để xem xét xử lý theo quy định. Tổng số tiền thu nộp ngân sách nhà nước đạt hơn 56,6 tỷ đồng; trị giá hàng hóa vi phạm bị tịch thu, tiêu hủy gần 47,8 tỷ đồng.
Đáng chú ý, số vụ xử lý đối với hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ, vi phạm an toàn thực phẩm và thương mại điện tử đều tăng so với cùng kỳ năm trước.
Tuy nhiên, chúng tôi không nhìn hiệu quả công tác chỉ qua những con số. Điều quan trọng hơn là thông qua mỗi vụ việc, lực lượng chức năng kịp thời ngăn chặn hàng hóa vi phạm lưu thông trên thị trường, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, doanh nghiệp làm ăn chân chính và góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch.
Hàng giả, vi phạm sở hữu trí tuệ đang "ẩn mình" trên môi trường số
+ Qua thực tiễn kiểm tra, lực lượng Quản lý thị trường Hà Nội ghi nhận những phương thức, thủ đoạn vi phạm nào đang nổi lên hiện nay, thưa ông?
Ông Dương Mạnh Hùng: Điều chúng tôi nhận thấy là các đối tượng vi phạm ngày càng thay đổi phương thức hoạt động để đối phó với lực lượng chức năng. Nếu như trước đây hàng hóa vi phạm chủ yếu được bày bán công khai thì hiện nay nhiều trường hợp chỉ trưng bày sản phẩm mẫu, còn hàng hóa được tập kết tại kho hoặc nhiều địa điểm khác nhau.
Đặc biệt, hoạt động kinh doanh trên môi trường số đang phát triển rất nhanh. Không ít đối tượng lợi dụng các nền tảng thương mại điện tử, mạng xã hội, livestream hoặc các nhóm kín để giới thiệu, chào bán hàng hóa, gây khó khăn cho công tác kiểm tra, xác minh và truy xuất nguồn gốc.
Lực lượng chức năng kiểm tra hàng hóa tại cơ sở kinh doanh trong đợt cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả theo Công điện số 38/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ. Ảnh: Đ.H
Qua các vụ việc đã phát hiện, chúng tôi cũng nhận thấy hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ không còn tập trung ở một nhóm hàng nhất định mà xuất hiện ở nhiều lĩnh vực như mỹ phẩm, thời trang, thực phẩm, thiết bị điện tử, hàng tiêu dùng... Điều này đòi hỏi lực lượng quản lý thị trường phải liên tục cập nhật phương thức kiểm tra, đồng thời tăng cường phối hợp với các lực lượng chức năng và chủ thể quyền để kịp thời phát hiện, xử lý.
+ Vậy theo đánh giá của ông, đâu là khó khăn lớn nhất hiện nay trong công tác đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ?
Ông Dương Mạnh Hùng: Khó khăn lớn nhất là các hành vi vi phạm ngày càng tinh vi, trong khi công tác xác minh, thu thập chứng cứ và nhận diện hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ đòi hỏi nhiều thời gian cũng như sự phối hợp của nhiều cơ quan, đơn vị.
Đối với các vụ việc liên quan đến sở hữu trí tuệ, ngoài việc kiểm tra nguồn gốc hàng hóa, lực lượng Quản lý thị trường còn phải phối hợp với chủ sở hữu nhãn hiệu hoặc đơn vị đại diện quyền để xác định dấu hiệu xâm phạm. Một số vụ việc phải trưng cầu giám định hoặc chờ ý kiến xác nhận của chủ thể quyền nên thời gian xử lý kéo dài hơn.
Bên cạnh đó, hoạt động kinh doanh trên môi trường số cũng đặt ra nhiều thách thức mới. Nhiều đối tượng không công khai địa chỉ kinh doanh, thường xuyên thay đổi tài khoản, địa điểm chứa hàng hoặc chia nhỏ đơn hàng để vận chuyển, khiến việc phát hiện và xử lý gặp không ít khó khăn.
Điều quan trọng không chỉ là số lượng vụ việc được phát hiện mà là việc xử lý ngày càng quyết liệt hơn, bảo đảm đúng quy định pháp luật và tạo sức răn đe đối với các hành vi vi phạm.
Tôi cho rằng muốn nâng cao hiệu quả đấu tranh với hàng giả thì lực lượng chức năng phải chủ động đi trước một bước trong nắm bắt phương thức, thủ đoạn mới của các đối tượng vi phạm, thay vì chỉ xử lý khi hàng hóa đã lưu thông trên thị trường.
Bên cạnh đó, việc người tiêu dùng còn dễ dãi trong việc chấp nhận, tiêu thụ, sử dụng hàng giả, hàng hóa vi phạm sở hữu trí tuệ, đặc biệt đối với các mặt hàng như đồ thời trang, hàng tiêu dùng hay các loại thiết bị, dụng cụ thể thao… tạo nên thực trạng "có cầu ắt có cung" khiến cho những loại hàng này vẫn có đất sống, tồn tại trên thị trường
Kiểm tra đi đôi với phòng ngừa vi phạm
+ Trước diễn biến ngày càng phức tạp của hàng giả và gian lận thương mại, Chi cục Quản lý thị trường Hà Nội sẽ tập trung vào những nhiệm vụ trọng tâm nào trong 6 tháng cuối năm?
Ông Dương Mạnh Hùng: Chúng tôi sẽ tiếp tục bám sát chỉ đạo của Chính phủ, Bộ Công Thương, UBND thành phố Hà Nội và Sở Công Thương Hà Nội; tập trung kiểm tra các nhóm hàng thiết yếu, hàng hóa có nguy cơ cao về buôn lậu, gian lận thương mại, hàng giả và hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Đặc biệt tiếp tục thực hiện Công điện số 38 của Thủ tướng Chính phủ, phấn đấu xử lý số vụ liên quan đến hàng hóa giả mạo nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý vượt 20% so với năm 2025, đồng thời tiếp tục phát hiện các đường dây, ổ nhóm, đánh đúng, trúng vào các cơ sở sản xuất hàng giả, hàng vi phạm sở hữu trí tuệ, tạo tính răn đe và sức lan tỏa trong công tác phòng, chống hàng giả, hàng hóa xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Một trong những trọng tâm là tăng cường kiểm tra hoạt động kinh doanh trên môi trường thương mại điện tử, kiểm soát chặt lĩnh vực an toàn thực phẩm, xăng dầu và các mặt hàng ảnh hưởng trực tiếp đến sức khỏe, quyền lợi người tiêu dùng.
Lực lượng chức năng kiểm tra hoạt động kinh doanh nhằm kịp thời phát hiện, xử lý hàng giả, hàng không rõ nguồn gốc xuất xứ và hàng hóa vi phạm sở hữu trí tuệ. Ảnh: Đ.H
Đi cùng với đó, Chi cục sẽ tiếp tục nâng cao chất lượng quản lý địa bàn, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin, tăng cường phối hợp với công an, hải quan, chính quyền địa phương và các lực lượng chức năng nhằm phát hiện sớm, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm.
Kiểm tra, xử lý là cần thiết, nhưng nếu làm tốt công tác phòng ngừa, tuyên truyền và nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của người kinh doanh thì hiệu quả sẽ bền vững hơn.
+ Ông muốn gửi thông điệp gì tới người tiêu dùng và cộng đồng doanh nghiệp trong cuộc đấu tranh chống hàng giả, hàng xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ?
Ông Dương Mạnh Hùng: Chống hàng giả không phải là nhiệm vụ riêng của lực lượng Quản lý thị trường hay bất kỳ cơ quan nào, mà cần sự chung tay của cả hệ thống chính trị, cộng đồng doanh nghiệp và người tiêu dùng.
Chúng tôi mong các doanh nghiệp tiếp tục chủ động bảo vệ thương hiệu, phối hợp chặt chẽ với cơ quan chức năng trong việc cung cấp thông tin, xác minh các dấu hiệu xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.
Về phía người tiêu dùng, cần ưu tiên lựa chọn hàng hóa có nguồn gốc rõ ràng, mua sắm tại các địa chỉ uy tín và kịp thời phản ánh tới cơ quan chức năng khi phát hiện dấu hiệu vi phạm.
Mục tiêu cuối cùng của chúng tôi không chỉ là phát hiện, xử lý các hành vi vi phạm mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng và doanh nghiệp làm ăn chân chính. Khi niềm tin thị trường được củng cố, công tác đấu tranh chống hàng giả mới thực sự đạt hiệu quả bền vững.
+ Xin cảm ơn ông!
