Cảnh báo hơn 3,7 triệu giao dịch đáng ngờ, gần 4,17 nghìn tỷ đồng được kiểm soát

Ảnh minh hoạ: Internet

Tại họp báo Thông tin về kết quả hoạt động ngân hàng quý I/2026 do NHNN tổ chức chiều 14/4, ông Lê Văn Tuyên, Phó Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN) cho biết, trước bối cảnh các hành vi gian lận, lừa đảo giao dịch ngân hàng qua không gian mạng gia tăng, NHNN đã và đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp trọng tâm nhằm tăng cường quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán.

Một trong những giải pháp quan trọng là hoàn thiện khuôn khổ pháp lý về bảo đảm an ninh, an toàn trong hoạt động thanh toán. Cụ thể, NHNN đã trình Chính phủ ban hành các nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát trong lĩnh vực ngân hàng và tiền di động (Mobile Money). Đồng thời, NHNN ban hành nhiều thông tư hướng dẫn Luật Các tổ chức tín dụng và các nội dung tại nghị định về thanh toán không dùng tiền mặt.

Các quy định này bao gồm hoạt động đại lý thanh toán; quản lý, vận hành Hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng quốc gia; cung ứng dịch vụ thanh toán không dùng tiền mặt; mở và sử dụng tài khoản thanh toán tại các tổ chức tín dụng; hoạt động thẻ ngân hàng; cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán; giám sát các hệ thống thanh toán quan trọng và cấp phép tham gia hệ thống thanh toán quốc tế của các ngân hàng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài.

Đáng chú ý, NHNN đã bổ sung nhiều quy định về bảo đảm định danh chính chủ khi thực hiện các giao dịch thanh toán trực tuyến. Theo đó, khách hàng chỉ được thực hiện rút tiền hoặc thanh toán điện tử trên tài khoản thanh toán sau khi đã đối chiếu khớp đúng giấy tờ tùy thân và thông tin sinh trắc học của chủ tài khoản hoặc người đại diện. Đồng thời, khách hàng cá nhân hoặc người đại diện hợp pháp của tổ chức phải gặp mặt trực tiếp và xác thực sinh trắc học, trừ một số trường hợp theo quy định.

Ngoài ra, theo ông Lê Văn Tuyên, NHNN cũng yêu cầu áp dụng giải pháp xác thực sinh trắc học đối với các giao dịch trực tuyến và quy định xử phạt vi phạm hành chính đối với hành vi lợi dụng tài khoản thanh toán hoặc ví điện tử để thực hiện các hành vi vi phạm pháp luật.

Bên cạnh hoàn thiện pháp lý, ông Lê Văn Tuyên cho biết, NHNN đã tích cực phối hợp với các bộ, ngành triển khai đồng bộ các giải pháp làm sạch dữ liệu và phòng, chống gian lận, lừa đảo.

Cụ thể, NHNN đã phối hợp với Bộ Công an ban hành kế hoạch phối hợp, tập trung khai thác và kết nối Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, căn cước công dân gắn chíp và ứng dụng tài khoản định danh, xác thực điện tử VNeID. Việc kết nối này nhằm làm sạch dữ liệu, nhận biết và xác minh chính xác khách hàng, qua đó phòng ngừa việc tội phạm mạo danh hoặc sử dụng giấy tờ giả mạo để đăng ký sử dụng dịch vụ ngân hàng.

NHNN đang phối hợp với Bộ Công an, Bộ Khoa học và Công nghệ cùng các đơn vị liên quan thực hiện đối chiếu thông tin chủ thuê bao di động sử dụng Mobile Banking với thông tin chủ tài khoản thanh toán. Đồng thời, ngành Ngân hàng triển khai rà soát tài khoản thanh toán và sim điện thoại nhằm tăng cường quản lý và phòng ngừa lừa đảo trực tuyến.

Ông Lê Văn Tuyên cho biết, ngành Ngân hàng đã triển khai tích cực việc làm sạch dữ liệu và xác minh chính xác thông tin khách hàng. Tính đến hết ngày 20/3/2026, toàn ngành đã có hơn 151,4 triệu hồ sơ khách hàng cá nhân và hơn 1,82 triệu hồ sơ khách hàng tổ chức được đối chiếu thông tin sinh trắc học thông qua căn cước công dân gắn chip hoặc ứng dụng VNeID.

Một giải pháp quan trọng khác được NHNN triển khai là Hệ thống thông tin hỗ trợ quản lý, giám sát và phòng ngừa rủi ro gian lận trong hoạt động thanh toán (SIMO), cho phép các tổ chức thành viên báo cáo thông tin về các tài khoản đáng ngờ khi phát hiện và chia sẻ thông tin tới các thành viên khác. Trên cơ sở dữ liệu tập trung của hệ thống này, các tổ chức tín dụng có thể đưa ra quyết định ngăn chặn giao dịch ngay lập tức hoặc yêu cầu xác thực, định danh tài khoản trước khi thực hiện giao dịch trực tuyến.

Theo ông Lê Văn Tuyên, việc triển khai hệ thống SIMO đã góp phần giảm thiểu tình trạng gian lận, lừa đảo và bảo vệ an toàn tài khoản của khách hàng. Tính đến ngày 12/4/2026, theo báo cáo của các đơn vị sử dụng dịch vụ của hệ thống SIMO, đã có trên 3,7 triệu lượt khách hàng nhận được cảnh báo về các giao dịch đáng ngờ. Trong đó, có trên 1,2 triệu lượt khách hàng đã tạm dừng hoặc hủy bỏ giao dịch sau khi nhận được cảnh báo, với tổng số tiền giao dịch gần 4,17 nghìn tỷ đồng.